स्वतंत्र बातमी

ब्रिक्स देशांच्या प्रतिनिधीमंडळाने २५ एप्रिल २०२६ रोजी चंद्रपूर जिल्ह्यातील ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पाला भेट दिली. भारत ब्रिक्स २०२६ चे अध्यक्षपद भूषवित आहे. या पार्श्वभूमीवर झालेल्या या भेटीदरम्यान ब्रिक्स प्रतिनिधींनी भारतातील प्रगत वन्यजीव संवर्धन पद्धती आणि समुदायावर आधारित शाश्वत उपजीविका प्रारूपांचा सखोल अभ्यास केला. या उपक्रमाच्या माध्यमातून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताच्या संवर्धन कार्याची आणि निसर्ग संरक्षणाप्रती असलेल्या कटिबद्धतेची प्रभावी ओळख करून देण्यात आली.

या महत्त्वपूर्ण भेटीचा संबंध राष्ट्रीय प्रत्यक्ष कर अकादमी येथे २० ते २६ एप्रिल २०२६ या कालावधीत आयोजित करण्यात आलेल्या ‘ब्रिक्स युवा कर व्यावसायिक कार्यगट – क्षमता वृद्धी कार्यशाळा’ या कार्यक्रमाशी होता. या कार्यशाळेचा एक भाग म्हणून ताडोबा भेटीचे विशेष आयोजन करण्यात आले होते. यावेळी प्रतिनिधीमंडळाने प्रत्यक्ष जंगल सफारीचा आनंद घेत भारतातील व्याघ्र प्रकल्पाच्या एकूण व्यवस्थापनाचा आणि संवर्धन प्रणालीचा प्रत्यक्ष अनुभव घेतला.

भेटीची सुरुवात पहाटेच्या सफारीने झाली, ज्यामध्ये वन अधिकाऱ्यांनी विज्ञानावर आधारित आणि व्यवस्थापनकेंद्री संवर्धन पद्धतींबाबत सविस्तर सादरीकरण केले. गस्त घालण्याची अद्ययावत प्रणाली, तत्काळ डिजिटल निरीक्षण व्यवस्था आणि गुप्त माहितीवर आधारित करण्यात येणारी कारवाई यांसारख्या तांत्रिक उपाययोजनांची माहिती प्रतिनिधींना देण्यात आली. तसेच वाघांच्या अधिवास व्यवस्थापनासाठी विकसित केलेली गवताळ कुरणे, सौरऊर्जेवर चालणारे पाणवठे आणि निसर्गातील भक्षक–भक्ष्य संतुलन राखण्यासाठी केल्या जाणाऱ्या प्रयत्नांवरही यावेळी विशेष प्रकाश टाकण्यात आला.

दिवसाच्या दुसऱ्या सत्रात प्रतिनिधीमंडळाने ताडोबा परिसरातील सातारा गाव येथे भेट देऊन स्थानिक समुदायाच्या सहभागातून राबविल्या जाणाऱ्या उपक्रमांचा आढावा घेतला. या ठिकाणी पर्यावरणपूरक पर्यटन, शाश्वत उपजीविकेची साधने आणि स्वच्छतेच्या मोहिमांबाबत माहिती देण्यात आली. या भेटीदरम्यान स्थानिक कलाकारांनी पारंपरिक आदिवासी नृत्य सादर करून मध्य भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाचे दर्शन प्रतिनिधींना घडवले, ज्याने सर्व पाहुणे भारावून गेले.

भेटीच्या समारोपप्रसंगी क्षेत्र संचालक, उपसंचालक आणि इतर वन अधिकाऱ्यांसोबत एक विशेष संवाद सत्र आयोजित करण्यात आले होते. यामध्ये जैवविविधता संवर्धन, मानव–वन्यजीव सहअस्तित्व आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे महत्त्व या विषयांवर सविस्तर चर्चा झाली. प्रतिनिधींनी ताडोबा प्रशासनाच्या कार्याचे भरभरून कौतुक केले आणि भारताच्या अध्यक्षपदाखाली घेतलेल्या या पुढाकाराबद्दल अभिनंदन केले. ही भेट जागतिक स्तरावर ज्ञानविनिमय आणि संवर्धन भागीदारी मजबूत करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरल्याचे मत यावेळी व्यक्त करण्यात आले.

ब्रिक्स देशांच्या प्रतिनिधीमंडळाने २५ एप्रिल २०२६ रोजी चंद्रपूर जिल्ह्यातील ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पाला भेट दिली. भारत ब्रिक्स २०२६ चे अध्यक्षपद भूषवित आहे. या पार्श्वभूमीवर झालेल्या या भेटीदरम्यान ब्रिक्स प्रतिनिधींनी भारतातील प्रगत वन्यजीव संवर्धन पद्धती आणि समुदायावर आधारित शाश्वत उपजीविका प्रारूपांचा सखोल अभ्यास केला. या उपक्रमाच्या माध्यमातून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताच्या संवर्धन कार्याची आणि निसर्ग संरक्षणाप्रती असलेल्या कटिबद्धतेची प्रभावी ओळख करून देण्यात आली.

या महत्त्वपूर्ण भेटीचा संबंध राष्ट्रीय प्रत्यक्ष कर अकादमी येथे २० ते २६ एप्रिल २०२६ या कालावधीत आयोजित करण्यात आलेल्या ‘ब्रिक्स युवा कर व्यावसायिक कार्यगट – क्षमता वृद्धी कार्यशाळा’ या कार्यक्रमाशी होता. या कार्यशाळेचा एक भाग म्हणून ताडोबा भेटीचे विशेष आयोजन करण्यात आले होते. यावेळी प्रतिनिधीमंडळाने प्रत्यक्ष जंगल सफारीचा आनंद घेत भारतातील व्याघ्र प्रकल्पाच्या एकूण व्यवस्थापनाचा आणि संवर्धन प्रणालीचा प्रत्यक्ष अनुभव घेतला.

भेटीची सुरुवात पहाटेच्या सफारीने झाली, ज्यामध्ये वन अधिकाऱ्यांनी विज्ञानावर आधारित आणि व्यवस्थापनकेंद्री संवर्धन पद्धतींबाबत सविस्तर सादरीकरण केले. गस्त घालण्याची अद्ययावत प्रणाली, तत्काळ डिजिटल निरीक्षण व्यवस्था आणि गुप्त माहितीवर आधारित करण्यात येणारी कारवाई यांसारख्या तांत्रिक उपाययोजनांची माहिती प्रतिनिधींना देण्यात आली. तसेच वाघांच्या अधिवास व्यवस्थापनासाठी विकसित केलेली गवताळ कुरणे, सौरऊर्जेवर चालणारे पाणवठे आणि निसर्गातील भक्षक–भक्ष्य संतुलन राखण्यासाठी केल्या जाणाऱ्या प्रयत्नांवरही यावेळी विशेष प्रकाश टाकण्यात आला.

दिवसाच्या दुसऱ्या सत्रात प्रतिनिधीमंडळाने ताडोबा परिसरातील सातारा गाव येथे भेट देऊन स्थानिक समुदायाच्या सहभागातून राबविल्या जाणाऱ्या उपक्रमांचा आढावा घेतला. या ठिकाणी पर्यावरणपूरक पर्यटन, शाश्वत उपजीविकेची साधने आणि स्वच्छतेच्या मोहिमांबाबत माहिती देण्यात आली. या भेटीदरम्यान स्थानिक कलाकारांनी पारंपरिक आदिवासी नृत्य सादर करून मध्य भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाचे दर्शन प्रतिनिधींना घडवले, ज्याने सर्व पाहुणे भारावून गेले.

भेटीच्या समारोपप्रसंगी क्षेत्र संचालक, उपसंचालक आणि इतर वन अधिकाऱ्यांसोबत एक विशेष संवाद सत्र आयोजित करण्यात आले होते. यामध्ये जैवविविधता संवर्धन, मानव–वन्यजीव सहअस्तित्व आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे महत्त्व या विषयांवर सविस्तर चर्चा झाली. प्रतिनिधींनी ताडोबा प्रशासनाच्या कार्याचे भरभरून कौतुक केले आणि भारताच्या अध्यक्षपदाखाली घेतलेल्या या पुढाकाराबद्दल अभिनंदन केले. ही भेट जागतिक स्तरावर ज्ञानविनिमय आणि संवर्धन भागीदारी मजबूत करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण ठरल्याचे मत यावेळी व्यक्त करण्यात आले.