
तेलंगणातील भद्राद्री कोथागुडम जिल्ह्यामध्ये रविवारी पहाटेच्या सुमारास भूकंपाचा सौम्य धक्का जाणवला. अचानक झालेल्या या भूगर्भ हालचालीमुळे नागरिक भयभीत झाले. रिश्टर स्केलवर या भूकंपाची तीव्रता तीन पूर्णांक आठ इतकी नोंदवली गेली आहे. सुदैवाने या नैसर्गिक घटनेमध्ये कुठेही जीवितहानी झाल्याचे वृत्त नाही. तसेच कोणत्याही मालमत्तेचे नुकसान झाल्याची नोंद झालेली नाही. प्रशासनाने नागरिकांना शांतता राखण्याचे आवाहन केले आहे.
मध्यरात्रीची वेळ आणि केंद्रबिंदूची माहिती
हा भूकंप पहाटे दोन वाजून सव्वीस मिनिटांनी झाला. भूकंपाचा केंद्रबिंदू शेजारील आंध्र प्रदेश राज्यातील राजमहेंद्री शहरापासून वायव्य दिशेला सुमारे एकशे अकरा किलोमीटर अंतरावर होते. जमिनीखाली दहा किलोमीटर खोलीवर हा केंद्रबिंदु होता. भूकंपाची तीव्रता कमी असली तरी रात्रीच्या शांततेत त्याचे हादरे जाणवले. ज्या वेळी हा धक्का बसला, त्या वेळी बहुतांश नागरिक गाढ झोपेत होते. अचानक जमीन हलल्याची जाणीव झाल्यामुळे अनेकांना काय घडत आहे, याचा अंदाज आला नाही आणि परिसरात काही काळ संभ्रमाचे वातावरण निर्माण झाले.
विविध तालुक्यांमध्ये हादऱ्यांची जाणीव
या भूकंपाचे सौम्य हादरे जिल्ह्यातील कोथागुडम, पालौंचा, मुल्कालपल्ली, बुर्गमपाड, भद्राचलम आणि मनूगुरु या वेगवेगळ्या भागांमध्ये प्रामुख्याने जाणवले. काही सेकंद चाललेल्या या कंपनांमुळे घरांमधील पलंग, कपाटे, स्वयंपाकघरातील भांडी आणि इतर घरगुती वस्तू अचानक हलू लागल्या. या अनपेक्षित प्रकारामुळे नागरिकांमध्ये घबराट पसरली आणि सुरक्षेचा उपाय म्हणून अनेक कुटुंब तातडीने आपापल्या घराबाहेर पडून रस्त्यावर तसेच मोकळ्या जागेत जमा झाली. परिस्थिती सामान्य होईपर्यंत अनेक जण घराबाहेरच थांबून होते.
तांत्रिक विश्लेषण आणि तज्ज्ञांचे मत
हैदराबाद येथील राष्ट्रीय भूभौतिकीय संशोधन संस्थेचे भूकंप शास्त्रज्ञ डॉक्टर डी शशीधर यांनी या संदर्भात सविस्तर तांत्रिक माहिती दिली आहे. त्यांच्या विश्लेषणांनुसार, हा संपूर्ण परिसर गोदावरी भूभ्रंश रेषेच्या क्षेत्रात येतो. या क्षेत्रात अशा प्रकारच्या अंतर्गत हालचाली होणे नैसर्गिक असून नागरिकांनी यामुळे घाबरून जाण्याचे कोणतेही कारण नाही. हा धक्का कमी क्षमतेचा असल्यामुळे भूगर्भातील ऊर्जा सुरक्षितपणे बाहेर पडण्यास मदत झाली असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
भूतकाळातील भूकंपाचा संदर्भ
या परिसरामध्ये यापूर्वीही अशा प्रकारच्या भूकंपांची नोंद झाली आहे. याआधी चार डिसेंबर 2024 रोजी तेलंगणातील मुलूगू केंद्रबिंदू असलेल्या भागात पाच पूर्णांक तीन तीव्रतेचा भूकंप झाला होता, ज्याचे हादरे वारंगल आणि खम्ममपर्यंत जाणवले होते. तसेच पंचवीस ऑगस्ट दोन हजार तेवीस रोजी मनूगुरु भागात तीन पूर्णांक सहा तीव्रतेचा धक्का बसला होता. जुन्या अनुभवांच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हा प्रशासनाने महसूल आणि आपत्ती व्यवस्थापन विभागाला सतर्क राहून परिस्थितीवर बारीक लक्ष ठेवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.