दुर्मिळ खनिजांच्या निर्यातीवर चीनचे निर्बंध – जपानचे तंत्रज्ञान संकटात
चीनने जपानी कंपन्यांना होणाऱ्या दुर्मिळ खनिजे उपकरणांच्या निर्यातीवर नवीन निर्बंध लादले आहेत. चीनने अलीकडेच लागू केलेल्या दुहेरी वापर बंदीनंतर हे पाऊल उचलण्यात आले असून, यामुळे जागतिक तंत्रज्ञान आणि ऑटोमोबाईल क्षेत्रात खळबळ उडाली आहे. चीन हा जगातील दुर्मिळ खनिजांचा सर्वात मोठा उत्पादक आणि पुरवठादार आहे. स्मार्टफोन,…
एआयमुळे सामाजिक परिवर्तन शक्य – भारताची जागतिक नेतृत्वाकडे वाटचाल
भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, मुंबई येथे संपन्न झालेल्या ‘एआय फॉर ऑल’ या विशेष परिषदेत भारताच्या वाढत्या तांत्रिक क्षमतेचे दर्शन घडले. भविष्यातील कृत्रिम बुद्धिमत्त क्रांतीमध्ये भारत केवळ सहभागी होणार नाही, तर या क्षेत्राचे जागतिक स्तरावर नेतृत्व करेल, असा ठाम विश्वास उपस्थित तज्ज्ञांनी व्यक्त केला. ही परिषद केवळ…
आर्थिक पाहणी अहवालानंतर अर्थसंकल्पावर देशाचे लक्ष केंद्रीत
भारतीय संसदेचे आगामी अर्थसंकल्पीय अधिवेशन दि. 28 जानेवारीपासून सुरू होणार असून ते 13 फेब्रुवारीपर्यंत सुरू राहील, अशी माहिती संसदीय कार्य मंत्रालयाकडून प्राप्त झाली आहे. सतरा दिवसांच्या या प्रदीर्घ कालावधीत संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या एकूण अकरा ते बारा बैठका पार पडण्याची शक्यता आहे. हे अधिवेशन केंद्र सरकारसाठी…
बंगालच्या उपसागरात वादळाची स्थिती – मुसळधार पावसाचा इशारा
दक्षिण भारतासाठी जानेवारी महिना हा साधारणपणे कोरड्या हवामानाचा काळ असतो. मात्र, यंदा बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या एका दुर्मिळ हवामान प्रणालीने शास्त्रज्ञांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. बंगालच्या उपसागरातील हवेच्या कमी दाबाच्या पट्ट्याचे रूपांतर आता तीव्र कमी दाबाच्या पट्ट्यात झाले असून, यामुळे तामिळनाडूच्या किनारपट्टीवर मुसळधार पावसाचा इशारा…
जागतिक राजकारणात खळबळ – आंतरराष्ट्रीय करारांतून अमेरिका घेणार माघार
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी जागतिक राजकारणाला धक्का देणारा एक अत्यंत धाडसी आणि दूरगामी परिणाम करणारा निर्णय अधिकृतपणे जाहीर केला आहे. ट्रम्प प्रशासनाने आपल्या देशाला सहासष्ठ आंतरराष्ट्रीय संघटना, द्विपक्षीय संधी आणि बहुराष्ट्रीय करारांमधून तात्काळ बाहेर काढण्याचे आदेश दिले आहेत. या सहासष्ठ संस्थांपैकी एकतीस संघटना या…
दहा वर्षांनंतरची जनगणना – पहिल्या टप्प्याचे वेळापत्रक निश्चित
भारतीय प्रशासकीय व्यवस्थेतील सर्वांत मोठा आणि महत्त्वाचा टप्पा मानल्या जाणाऱ्या सन 2027 च्या जनगणनेचे अधिकृत वेळापत्रक केंद्र सरकारने जाहीर केले आहे. या मोहिमेचा पहिला टप्पा दिनांक 1 एप्रिल 2027 पासून सुरू होऊन 30 सप्टेंबर 2027 पर्यंत चालणार आहे. या सहा महिन्यांच्या कालावधीत संपूर्ण देशातील घरांची…
ब्रिटनला वादळाचा तडाखा – जनजीवन विस्कळीत
युनायटेड किंगडमला गोरेटी वादळाने मोठा तडाखा दिला असून या संकटामुळे या ठिकाणचे जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे. या भागात वीजपुरवठा खंडित होणे आणि वाहतूक ठप्प होण्याच्या घटना समोर आल्या आहेत. हवामान शास्त्रज्ञांच्या मते, वादळ गोरेटी हे अत्यंत वेगाने अधिक शक्तिशाली झाले आहे. दक्षिण-पश्चिम इंग्लंडमधील कॉर्नवाल…
उत्तर भारतात थंडीची लाट – अनेक राज्यांत शाळांना सुट्ट्या
उत्तर भारतामध्ये कडाक्याच्या थंडीने आणि दाट धुक्याने जोर धरल्यामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. वाढत्या थंडीचा सर्वाधिक फटका शालेय विद्यार्थ्यांना बसत असल्याने, खबरदारीचा उपाय म्हणून दिल्ली, उत्तर प्रदेश, राजस्थान आणि हरियाणा या राज्यांमध्ये शाळांच्या सुट्ट्या वाढवण्याचा किंवा वेळापत्रकात बदल करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. राजधानी दिल्लीत…
वैद्यकीय कारणास्तव नासाचे अंतराळवीर वेळेआधीच पृथ्वीवर परतणार
अमेरिकेची अंतराळ संस्था ‘नासा’ने एका अंतराळवीराच्या प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे आपल्या ‘क्रू-अकरा’ या पथकाला आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकातून नियोजित वेळेपूर्वीच परत बोलावण्याचा निर्णय घेतला आहे. अंतराळ स्थानकाच्या पंचवीस वर्षांच्या इतिहासात एखाद्या पूर्ण पथकाला अशा प्रकारे मुदतपूर्व परत बोलावण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. या पथकामध्ये अमेरिकेचे झेना कार्डमॅन आणि…
एआय इम्पॅक्ट समिटसाठी पंतप्रधानांची नवउद्योजकांसोबत बैठक
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारतात होणाऱ्या ‘एआय इम्पॅक्ट समिट २०२६’ च्या पूर्वतयारीसाठी भारतीय कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रातील बारा आघाडीच्या नवउद्योजकांच्या प्रतिनिधींसोबत नवी दिल्ली येथे एका विशेष बैठकीचे आयोजन केले होते. या बैठकीत ‘कृत्रिम बुद्धिमत्ता सर्वांसाठी जागतिक प्रभाव आव्हान’ या स्पर्धेसाठी निवडल्या गेलेल्या प्रतिनिधींनी आपल्या नाविन्यपूर्ण संकल्पनांचे…
भारतीय नौदलात एकोणवीस नवीन युद्धनौका दाखल होणार
भारतीय नौदल आपल्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या विस्तार मोहिमेसाठी सज्ज झाले आहे. सन २०२६ हे वर्ष नौदलासाठी विस्ताराचे सर्वोच्च वर्ष ठरणार आहे. या एकाच वर्षात तब्बल एकोणवीस नवीन युद्धनौका नौदलात सहभागी करुन घेतल्या जाणार आहेत. गेल्या वर्षी म्हणजेच २०२५ मध्ये नौदलाने एका पाणबुडीसह चौदा जहाजे आपल्या…
येमेनच्या बेटावर पर्यटक अडकले – राजकीय तणावाचा फटका
अमेरिका आणि सौदी अरेबिया यांच्यातील वाढत्या तणावाचा परिणाम आता पर्यटनावरही दिसू लागला आहे. येमेनच्या किनारपट्टीपासून दूर असलेल्या आणि नैसर्गिक सौंदर्यासाठी प्रसिद्ध असलेल्या सोकोट्रा या दुर्गम बेटावर फिरायला गेलेले अनेक विदेशी पर्यटक तिथेच अडकले आहेत. या पर्यटकांमध्ये प्रामुख्याने पाश्चात्य देशांतील नागरिकांचा समावेश आहे. सोकोट्रा बेट हे…
यंदा अर्थसंकल्प रविवारी मांडला जाण्याची शक्यता
देशाचा अर्थसंकल्प फेब्रुवारी महिन्याच्या पहिल्या दिवशी सादर केला जातो. यंदाचा अर्थसंकल्प हा रविवारी मांडला जाण्याची शक्यता आहे. अर्थ मंत्रालयाने अर्थसंकल्पाची तयारी सुरू केली असून, या निर्णयाने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. यंदा एक फेब्रुवारी रोजी रविवार येत आहे. जुन्या संसदीय परंपरेनुसार, अर्थसंकल्पाच्या दिवशी सुट्टी असेल,…
नासाचे अंतराळवीर यावर्षी दोनदा करणार अंतराळात संचार
अमेरिकेची अंतराळ संशोधन संस्था नासा २०२६ या नवीन वर्षाची सुरुवात एका मोठ्या मोहिमेने करणार आहे. नासाचे दोन अनुभवी अंतराळवीर, माईक फिंक आणि जेना कार्डमन हे आठ आणि पंधरा जानेवारी रोजी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाबाहेर संचार करणार आहेत. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश अंतराळ स्थानकाची ऊर्जा यंत्रणा अधिक…
अगस्ता वेस्टलँड प्रकरणात कायदेशीर दिलासा देण्यास सर्वोच्च न्यायालयाचा नकार
भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने अगस्ता वेस्टलँड हेलिकॉप्टर खरेदीतील कथित आर्थिक गैरव्यवहार प्रकरणाशी संबंधित एक अत्यंत महत्त्वाची याचिका फेटाळून लावली आहे. सदर याचिका वकील गौतम खेतान यांनी दाखल केली होती, ज्यामध्ये त्यांनी अंमलबजावणी संचालनालयाने त्यांच्या मालमत्तेवर आणलेल्या तात्पुरत्या जप्ती विरोधात दाद मागितली होती. तथापि, सर्वोच्च न्यायालयाने ही…
अमेरिकेच्या नव्या निर्णयामुळे भारतासमोर नवे आव्हान
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारताच्या विरोधात घेतलेल्या एका अत्यंत कठोर निर्णयामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ माजली आहे. भारत आणि अमेरिका यांच्यातील मैत्रीपूर्ण संबंधांमध्ये आता उघडपणे तणाव निर्माण झाल्याचे पाहायला मिळत आहे. रशियाकडून भारताकडून होत असलेल्या मोठ्या प्रमाणावरील खनिज तेल खरेदीवर अमेरिकेने तीव्र संताप व्यक्त…
महिलांसाठी सुरक्षित व रोजगारपूरक शहरांची क्रमवारी जाहीर
भारतातील महानगरांमध्ये नोकरी करणाऱ्या महिलांसाठी सुरक्षितता आणि प्रगतीच्या संधी कोणत्या शहरात सर्वाधिक आहेत, याचा वेध घेणारा ‘अवतार समूह २०२५’ चा वार्षिक अहवाल नुकताच प्रसिद्ध करण्यात आला आहे. या देशव्यापी सर्वेक्षणात भारतातील तब्बल एकशे पंचवीस शहरांच्या कार्यसंस्कृतीचा आणि तेथील सामाजिक वातावरणाचा सखोल अभ्यास करण्यात आला. या…
कडाक्याची थंडी – दाट धुक्यामुळे दिल्लीतील हवेची गुणवत्ता खालावली
देशाची राजधानी दिल्ली सध्या कडाक्याची थंडी आणि वाढत्या प्रदूषणाच्या विळख्यात सापडली आहे. मंगळवारी दिल्लीत या वर्षातील थंड दिवसाची अधिकृत नोंद झाली. कडाक्याच्या थंडीमुळे कमाल तापमानात मोठी घट झाली असून, सर्वसामान्यांचे जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. भारतीय हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, येत्या काही दिवसांत थंडीचा कडाका आणखी…
उत्तर भारतात दाट धुके – बर्फवृष्टीचा विमान सेवेला फटका
उत्तर भारतात सध्या कडाक्याच्या थंडीसोबतच दाट धुक्याची चादर पसरली आहे, तर डोंगराळ भागात मोठ्या प्रमाणावर बर्फवृष्टी होत आहे. याचा थेट परिणाम विमान उड्डाणांवर झाला असून, आज देशभरातील शेकडो उड्डाणे रद्द करण्यात आली आहेत किंवा त्यांच्या वेळेत बदल करण्यात आला आहे. यामुळे प्रवाशांचे प्रचंड हाल होत…
जपानमध्ये शक्तिशाली भूकंप – जनजीवन विस्कळीत
जपानच्या पश्चिम किनारपट्टीवरील शिमने प्रांतात मंगळवारी सकाळी सहा पूर्णांक दोन रिश्टर स्केल तीव्रतेचा शक्तिशाली भूकंप झाला. जपानच्या हवामान खात्यानुसार, या भूकंपानंतर त्सुनामीचा कोणताही इशारा देण्यात आलेला नाही. मात्र, या धक्क्यांमुळे पश्चिम जपानमधील जनजीवन विस्कळीत झाले असून अनेक भागांत पडझडीच्या घटना घडल्या आहेत. मंगळवारी सकाळी स्थानिक…
पीएफ वेतन मर्यादा वाढीवर सर्वोच्च न्यायालयाचे केंद्र सरकारला निर्देश
सर्वोच्च न्यायालयाने कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी आणि केंद्र सरकारला पगार मर्यादेत वाढ करण्याबाबत अत्यंत महत्त्वाचे निर्देश दिले आहेत. या निर्णयाचा देशातील करोडो पगारदार कर्मचाऱ्यांवर थेट परिणाम होणार आहे. कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या अंतर्गत येणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या पेन्शन आणि पीएफ योगदानासाठी सध्या असलेली पंधरा हजार रुपये…
कॅरिबियन बेटांसाठी अमेरिकन एअरलाईन्सची विशेष मोहीम
अमेरिकन एअरलाईन्सने पाच जानेवारीला पूर्व कॅरिबियन प्रदेशात आपली विमान सेवा पुन्हा जोमाने सुरू केली आहे. फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनने हवाई क्षेत्र बंद केल्यामुळे विस्कळीत झालेल्या विमान सेवेला पूर्वपदावर आणण्यासाठी अमेरिकन एअरलाईन्सने मोठी कामगिरी केली आहे. सरकारी आदेशानुसार पूर्व कॅरिबियनमधील हवाई क्षेत्र काही काळासाठी बंद करण्यात आले…
पुढील दहा वर्षांत देशात दहा कोटी रोजगार निर्मितीचा आराखडा
भारतासारख्या विकसनशील देशासमोर सध्या बेरोजगारीचे मोठे आव्हान उभे आहे. जागतिक स्तरावर बदलणारे तंत्रज्ञान आणि आर्थिक समीकरणे यामुळे रोजगाराच्या पारंपरिक संधी कमी होत असताना, देशातील नामांकित उद्योगपती, शिक्षणतज्ज्ञ आणि धोरणकर्त्यांनी पुढाकार घेतला आहे. पुढील दहा वर्षांच्या कालावधीत संपूर्ण भारतात तब्बल दहा कोटी नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण…
इराणमधील अंतर्गत संघर्ष – भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षिततेस प्राधान्य
इराणमध्ये सध्या उद्भवलेल्या तीव्र निदर्शने आणि राजकीय अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर, भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने तेथील भारतीय नागरिकांसाठी आणि पर्यटकांसाठी एक विशेष मार्गदर्शक नियमावली प्रसिद्ध केली आहे. इराणमधील अनपेक्षित संकटामुळे भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षिततेला कोणताही धोका निर्माण होऊ नये, हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की,…
तांदूळ उत्पादनात भारत जगात प्रथम स्थानी
भारतीय कृषी क्षेत्राने जागतिक स्तरावर एक मोठी झेप घेतली असून, तांदूळ उत्पादनात भारताने जगातील प्रथम क्रमांक पटकावला आहे. केंद्रीय कृषी मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी माहिती दिली की, २०24 – २०२५ या वर्षात भारताने तांदूळ उत्पादनात चीनला मागे टाकले आहे. या यशामुळे भारतीय शेतीची जागतिक…