📅 दिनांक 14 ऑगस्ट : इतिहासात आजच्या दिवशी काय घडलं?

दिनविशेष

दिनांक १४ ऑगस्ट

शुक्रवार · इतिहासातील आजचा दिवस

🌍 आजचा विशेष: श्रावण शुद्ध प्रतिपदा / शिवरात्री (श्रावण महिना प्रारंभ – अमंत कॅलेंडरनुसार). महाराष्ट्रात आणि दक्षिण भारतात अमंत पद्धतीनुसार आजपासून पवित्र श्रावण महिन्याला सुरुवात होत आहे. श्रावण हा भगवान शिवाच्या उपासनेसाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. आजच्या दिवशी नवग्रह पूजन आणि शिवपार्वती आराधना केली जाते.

२महाराष्ट्र घटना २भारत घटना २जग घटना १शोध/तंत्रज्ञान १जयंती १स्मृतिदिन

🏆 आजचे विशेष दिन

🌍 जागतिक दिन

विश्व पालक दिन / आंतरराष्ट्रीय संन्यासी दिन (World Calligraphers Day – ऑगस्टचा दुसरा बुधवार/ऑगस्ट मध्य). आजच्या दिवशी काही आंतरराष्ट्रीय संस्थांकडून जागतिक सुलेखन दिन (Calligraphy Day) पाळला जातो. सुलेखनाची कला, अक्षरांची सौंदर्यशास्त्र आणि हस्तलेखन परंपरेचे जतन करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.

🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

पाकिस्तानचा स्वातंत्र्यदिन (भारताचा शेजारील देश). १४ ऑगस्ट १९४७ रोजी ब्रिटिश भारताची फाळणी होऊन पाकिस्तान या स्वतंत्र राष्ट्राची निर्मिती झाली. भारताला स्वातंत्र्य मिळण्याच्या एक दिवस आधी पाकिस्तान आपला स्वातंत्र्यदिन साजरा करतो.

🚩 महाराष्ट्र दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना

१९३१

पंढरपूरचे विठ्ठल मंदिर अस्पृश्यांसाठी खुले करण्यासाठी साने गुरुजींचे सत्याग्रह आंदोलन आणि पार्श्वभूमी संकल्प

साने गुरुजींनी महाराष्ट्रातील सामाजिक समतेसाठी पंढरपूर मंदिर प्रवेशाची चळवळ उभारण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या बैठका व जागृतीला गती दिली. या ऐतिहासिक चळवळीने महाराष्ट्राच्या सामाजिक क्रांतीला नवी दिशा दिली.

१९९६

महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ विचारवंत व साहित्यिकांचे मुंबईत विशेष अधिवेशन

१४ ऑगस्ट १९९६ रोजी महाराष्ट्रातील मराठी भाषेच्या संवर्धनासाठी आणि राजभाषेच्या वापरास प्राधान्य देण्यासाठी राज्यस्तरीय विशेष विचारमंचाची स्थापना करण्यात आली होती.

🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना

१९४७

भारतीय संविधान सभेचे मध्यरात्रीचे ऐतिहासिक अधिवेशन सुरु

१४ ऑगस्ट १९४७ च्या रात्री ११.०० वाजता भारतीय संविधान सभेची (Constituent Assembly) बैठक सुरू झाली. पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी मध्यरात्रीचे प्रसिद्ध “Tryst with Destiny” (नियतीशी करार) हे ऐतिहासिक भाषण दिले आणि १५ ऑगस्टच्या पहाटे भारत स्वतंत्र झाला.

२०१९

भारतीय संसदेने मोटर वाहन (सुधारणा) कायदा लागू करण्यास मंजुरी दिली

रस्ते सुरक्षा सुधारणे आणि वाहतूक नियमांचे कठोर पालन व्हावे यासाठी केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्रालयाने आणलेल्या या कायद्याची अंमलबजावणी देशभरात महत्त्वपूर्ण ठरली.

🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना

१९४५

दुसऱ्या महायुद्धाचा अंत – जपानची शरणागती (V-J Day)

१४ ऑगस्ट १९४५ रोजी जपानने मित्रा राष्ट्रांसमोर बिनशर्त शरणागती पत्करण्याची घोषणा केली. यामुळे दुसऱ्या जागतिक महायुद्धाचा औपचारिक अंत झाला आणि जगात शांततेचा नवा अध्याय सुरू झाला.

१९४१

अटलांटिक चार्टरची (Atlantic Charter) घोषणा

अमेरिकेचे अध्यक्ष फ्रँकलिन डी. रूझवेल्ट आणि ब्रिटनचे पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिल यांनी स्वाक्षरी केलेला अटलांटिक सनद करार प्रसिद्ध करण्यात आला, ज्याने दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या (UN) स्थापनेचा पाया घातला.

🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान

१८९३

फ्रान्समध्ये जगातील पहिले ड्रायव्हिंग लायसन्स (वाहनांचे नोंदणी प्रमाणपत्र) जारी

👤 पॅरिस पोलिस विभाग (Paris Police)

१४ ऑगस्ट १८९३ रोजी पॅरिस पोलिसांनी जगातील पहिली वाहन नोंदणी आणि चालकाची परीक्षा घेणारी नियमावली लागू केली, ज्याद्वारे पहिले अधिकृत ड्रायव्हिंग लायसन्स देण्यात आले.

🌍 परिणाम: या शोध व नियमावलीमुळे जगभरात रस्ते वाहतूक नियमन, अपघात नियंत्रण आणि वाहन चालकांच्या शिस्तीचा पाया रचला गेला.

🎂 जयंती

डॉ. के. व्ही. सुब्बन्ना १९३२ – २००५

📍 जन्मस्थळहेग्गोडू, कूर्ग/शिवमोग्गा, कर्नाटक

👨‍👩‍👧 कुटुंबसंस्कृती व नाटकमय वातावरणात वाढलेले सुशिक्षित कुटुंब

📝 परिचय प्रसिद्ध कन्नड नाटककार, विचारवंत आणि ‘निनासम’ (Ninasam) या प्रसिद्ध नाट्यसंस्थेचे संस्थापक.

⭐ योगदान ग्रामीण भागात नाट्यचळवळ आणि चित्रपटांचा प्रसार करून त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

🤔 रंजक माहिती त्यांनी कर्नाटकातील एका लहानशा खेड्यात जागतिक दर्जाची नाट्यशाळा आणि चित्रपट चळवळ यशस्वीपणे चालवून दाखवली.

🪔 स्मृतिदिन

खाशाबा जाधव १५ जानेवारी १९२६ – १४ ऑगस्ट १९८४

📍 जन्मस्थळगोलेश्वर, तालुका कराड, जिल्हा सातारा, महाराष्ट्र

🎯 क्षेत्रकुस्तीची परंपरा असलेल्या पैलवान दादासाहेब जाधव यांच्या पोटी जन्म

📝 परिचय स्वतंत्र भारताचे पहिले वैयक्तिक ऑलिंपिक पदक विजेते मल्ल (हेलसिंकी ऑलिंपिक १९५२ – कांस्यपदक).

⭐ योगदान १९५२ च्या हेलसिंकी ऑलिंपिकमध्ये फ्रीस्टाइल कुस्तीत कांस्यपदक जिंकून भारताचे नाव जागतिक क्रीडापटलावर सुवर्णअक्षरांनी कोरले.

🤔 रंजक माहिती ऑलिंपिकला जाण्यासाठी पैसे नसल्याने कोल्हापूरच्या राजाराम कॉलेजच्या प्राचार्यांनी स्वतःचे घर गहाण ठेवून त्यांना आर्थिक मदत केली होती.

🎉 आज वाढदिवस असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती

जॉनी लिव्हर (जनम: १४ ऑगस्ट १९५७) जन्म: १९५७

📍 जन्मस्थळप्रकाशम जिल्हा, आंध्र प्रदेश (उछेर: धारावी, मुंबई, महाराष्ट्र)

🎯 क्षेत्रचित्रपट, अभिनय आणि मिमिक्री (हास्य कलाकार)

👨‍👩‍👧 कुटुंब अत्यंत गरिबीत वाढलेले कुटुंब; वडील हिंदुस्थान युनिलिव्हरमध्ये काम करत असत.

📝 परिचय बॉलीवूडमधील अत्यंत लोकप्रिय व दिग्गज हास्य अभिनेते.

⭐ विशेष कामगिरी ३०० हून अधिक हिंदी चित्रपटांत अभिनय आणि ३ वेळा फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट हास्य अभिनेत्याचा पुरस्कार.

🤔 रंजक माहिती मुंबईत पेन विकताना ते प्रसिद्ध अभिनेत्यांची मिमिक्री करत असत; तिथूनच त्यांचा अभिनय क्षेत्रातील प्रवास सुरू झाला.

📖 विशेष उल्लेख

स्वतंत्र भारताला ऑलिंपिकच्या वैयक्तिक क्रीडा प्रकारात पहिले पदक मिळवून देणारे थोर मल्ल खाशाबा दादासाहेब जाधव यांची आज पुण्यतिथी. १४ ऑगस्ट १९८४ रोजी एका रस्ता अपघातात त्यांचे दुर्दैवी निधन झाले. खाशाबांचा जन्म सातार जिल्ह्यातील गोलेश्वर या छोट्याशा गावात झाला. लहानपणापासूनच कुस्तीचे बाळकडू मिळालेल्या खाशाबांनी प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करत कुस्तीत अफाट प्राविण्य मिळवले.

१९५२ च्या हेलसिंकी ऑलिंपिक स्पर्धेत त्यांनी फ्रीस्टाइल बँकमेक वजन गटामध्ये कांस्यपदक जिंकले. हे पदक म्हणजे कोणत्याही भारतीयाने स्वतंत्र भारतासाठी जिंकलेले पहिले वैयक्तिक ऑलिंपिक पदक होते. त्यांच्याकडे साधनांचा आणि आर्थिक पाठबळाचा प्रचंड अभाव होता, तरीही निव्वळ जिद्द आणि कौशल्याच्या जोरावर त्यांनी जागतिक दर्जाच्या मल्लांना धूळ चारली.

महाराष्ट्राच्या मातीतील या अस्सल हिऱ्याने भारताचे नाव जगात अजरामर केले. दुर्दैवाने, हयातीत त्यांना योग्य तो सन्मान आणि प्रसिद्धी मिळाली नाही, परंतु आज महाराष्ट्राचा ‘क्रीडा दिन’ हा त्यांच्या आठवणींना उजाळा देणारा ठरतो.

💡 आणखी थोडं

💡 तुम्हाला माहिती आहे का?

१४ ऑगस्ट १९४७ च्या मध्यरात्री भारताला स्वातंत्र्य मिळाले तेव्हा ‘रेडिओ ऑल इंडिया’वरून रात्री १२ वाजता पंडित नेहरूंचे भाषण प्रक्षेपित होण्यापूर्वी उस्ताद बिस्मिल्ला खान यांनी लाल किल्ल्यावरून ‘शहनाई’ वाजवून नवीन भारताचे स्वागत केले होते.

❓ आजचा प्रश्न

स्वतंत्र भारताचे पहिले वैयक्तिक ऑलिंपिक पदक जिंकणाऱ्या खाशाबा जाधव यांना ऑलिंपिकमध्ये पाठवण्यासाठी कोणत्या महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्थेच्या प्राचार्यांनी स्वतःचे घर गहाण ठेवले होते?

💬 तुमचे मत

भारताच्या क्रीडा संस्कृतीत खाशाबा जाधव यांच्यासारख्या क्रीडापटूंना योग्य सन्मान मिळाला आहे का? तुमचे विचार आम्हाला कमेंट करून नक्की कळवा!