भारत आणि रशिया यांच्यातील संयुक्त भागीदारीतून उभारण्यात येणारा युरिया प्रकल्प येत्या दोन वर्षांत पूर्ण होणार आहे. हा वार्षिक वीस लाख टन उत्पादन क्षमतेचा प्रकल्प आहे. रशियातील तोगलियाट्टी येथे उभारल्या जाणाऱ्या या प्रकल्पामुळे भारताचे खतांसाठी असणारे परदेशावरील अवलंबित्व कमी होणार आहे. हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर त्यातून मिळणारा सर्व युरिया भारतीय शेतकऱ्यांच्या वापरासाठी भारतात आणला जाईल, ज्यामुळे देशांतर्गत खत पुरवठा साखळी अधिक मजबूत होईल. या भव्य प्रकल्पासाठी अंदाजे वीस हजार कोटी रुपयांची मोठी गुंतवणूक केली जात आहे. यामध्ये रशियाची उरालकेम ही कंपनी आणि भारतातील इंडियन पोटॅश लिमिटेड, राष्ट्रीय केमिकल्स अँड फर्टिलायझर्स तसेच नॅशनल फर्टिलायझर्स लिमिटेड या तीन सरकारी कंपन्यांचा सहभाग आहे. या गुंतवणुकीचा मोठा हिस्सा युरिया उत्पादन केंद्रासाठी आणि उर्वरित भाग अमोनिया प्रकल्पासाठी वापरला जाणार असून, या निर्णयामुळे दोन्ही देशांमधील व्यावसायिक संबंध अधिक दृढ झाले आहेत.
भारताला दरवर्षी साधारणपणे चारशे लाख टन युरियाची आवश्यकता भासते. यापैकी तीनशे लाख टन युरियाचे उत्पादन देशातच केले जाते, परंतु उर्वरित शंभर लाख टन युरिया आपल्याला इतर देशांकडून आयात करावा लागतो. सध्या पश्चिम आशियातील तणाव आणि जागतिक परिस्थितीमुळे खतांच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. अशा काळात रशियातील हा प्रकल्प भारताला स्वस्त दरात आणि शाश्वत रीतीने खत पुरवठा मिळवून देण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे.
या प्रकल्पासाठीचा पूर्व-व्यवहार्यता अहवाल नुकताच सादर करण्यात आला असून भारतीय तज्ज्ञांच्या एका पथकाने रशियाला भेट देऊन पाहणी केली आहे. हा प्रकल्प ओमानमधील अशाच प्रकारच्या यशस्वी प्रकल्पानंतरचा भारताचा दुसरा मोठा परदेशातील संयुक्त उपक्रम ठरणार आहे. ओमानमधील प्रकल्प वार्षिक सोळा पूर्णांक पाच लाख टन उत्पादन करतो, तर रशियाचा हा नवीन प्रकल्प त्यापेक्षाही मोठी उत्पादन क्षमता असलेला असेल. अखेर, या प्रकल्पामुळे भारतीय कृषी क्षेत्राला दिलासा मिळणार आहे. वेळेवर आणि योग्य दरात खतांचा पुरवठा झाल्यामुळे शेती उत्पादनात वाढ होईल आणि खत अनुदानावरील सरकारचा खर्चही कमी होण्यास मदत होईल. रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष आणि भारताचे पंतप्रधान यांच्या उपस्थितीत झालेल्या करारानुसार हा प्रकल्प युद्धपातळीवर पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले असून, यामुळे देशाची अन्न सुरक्षा अधिक सुरक्षित होणार आहे.