राज्यातील नागरिकांना उकाड्यापासून दिलासा देणारा मोसमी पाऊस यंदा काहीसा रेंगाळला आहे. भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने दिलेल्या ताज्या माहितीनुसार, महाराष्ट्रातील उर्वरित भागांमध्ये मोसमी पाऊस दाखल होण्यासाठी आणखी तीन ते चार दिवसांचा कालावधी लागण्याची शक्यता आहे. सद्यस्थितीत मोसमी वाऱ्यांच्या पुढील वाटचालीसाठी हवामान अनुकूल होत आहे. लवकरच राज्यातील इतर जिल्ह्यांमध्ये पावसाचे आगमन होईल असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
सरासरी कालावधी आणि विलंब
कोकण किनारपट्टी, मुंबई आणि पश्चिम महाराष्ट्राच्या विविध भागांमध्ये मोसमी पाऊस दाखल होण्याचा नेहमीचा सरासरी कालावधी सात ते अकरा जून दरम्यान मानला जातो. मात्र, यंदा या कालावधीत पावसाने अपेक्षित प्रगती केलेली नाही. हवामान विभागाच्या अभ्यासकांच्या मते, समुद्रातील विशिष्ट बदलांमुळे वाऱ्यांचा वेग मंदावला असून, त्यामुळे मुख्य प्रवाहाला पुढे सरकण्यासाठी नेहमीपेक्षा अधिक वेळ लागत आहे.
एल निनो स्थितीचा प्रभाव
यंदाच्या मोसमी पावसाच्या संपूर्ण हंगामावर ‘एल निनो’ स्थितीचा स्पष्ट प्रभाव दिसून येत आहे. या जागतिक हवामान बदलामुळे पावसाचे प्रमाण घटण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. हवामान विभागाने देशात यंदा दीर्घकालीन सरासरीच्या केवळ नव्वद टक्के पाऊस पडण्याचा सुधारित अंदाज व्यक्त केला आहे. यामुळे शेती क्षेत्रासह पाण्याच्या उपलब्धतेवर काय परिणाम होणार, याबद्दल चिंता व्यक्त केली जात आहे.
पूर्व मोसमी पावसाची स्थिती
मुख्य मोसमी पाऊस लांबणीवर गेला असला, तरी राज्याच्या काही भागांमध्ये पूर्व मोसमी पावसाने हजेरी लावली आहे. पुढील काही दिवसांत राज्यातील बहुतांश भागांमधील वादळी पावसाचा जोर हळूहळू कमी होईल, असे सांगण्यात आले आहे. पावसाची ही तात्पुरती विश्रांती मुख्य मोसमी वाऱ्यांच्या आगमनासाठी वातावरण तयार करण्यास मदत करेल, अशी आशा हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
विदर्भातील तीव्र उन्हाचा तडाखा
दुसरीकडे, विदर्भातील नागरिकांना अद्याप तीव्र उष्णतेचा सामना करावा लागत आहे. विदर्भातील ब्रम्हपुरी येथे कमाल तापमान पंचेचाळीस पूर्णांक पाच अंश सेल्सिअस एवढे नोंदवले गेले आहे. हे तापमान तेथील सरासरी कमाल तापमानापेक्षा सहा पूर्णांक दोन अंशांनी अधिक आहे. मोसमी पाऊस जोपर्यंत विदर्भाच्या सीमेत प्रवेश करत नाही, तोपर्यंत येथील उष्णतेची तीव्रता कायम राहण्याची शक्यता आहे.