आषाढी एकादशी यात्रेनिमित्त पंढरपूरकडे जाणाऱ्या लाखो वारकऱ्यांसाठी राज्य परिवहन महामंडळाने पाच हजार पाचशे विशेष बसेस सोडण्याचे नियोजन केले आहे. ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांसाठी विशेष प्रवास सवलतीही या फेऱ्यांना लागू राहणार आहेत.
5,500
चालू वर्षी सोडण्यात येणाऱ्या विशेष बसेस
5,200
मागील वर्षीच्या विशेष बसेस
21.95L
मागील वर्षी प्रवास केलेले भाविक
13,000
सेवेत असणारे महामंडळ कर्मचारी
लाखो वारकऱ्यांसाठी व्यापक वाहतूक नियोजन
श्रीक्षेत्र पंढरपूरकडे प्रस्थान करणाऱ्या लाखो विठ्ठलभक्तांच्या आणि वारकऱ्यांच्या सेवेसाठी महाराष्ट्र राज्य रस्ते परिवहन महामंडळ पूर्णपणे सज्ज झाले आहे. मुंबईमध्ये आयोजित पत्रकार परिषदेत राज्याचे परिवहन मंत्री तथा महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी यासंदर्भातील माहिती दिली. भाविकांनी प्रवासाच्या नियोजनासाठी आपल्या जवळच्या आगार व्यवस्थापनाशी संपर्क साधून या सुविधेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
चाळीस किंवा अधिक भाविकांच्या मागणीवर गावातून थेट पंढरपूरसाठी स्वतंत्र विशेष बस
पंचाहत्तर वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिकांना मोफत प्रवास
महिला सन्मान योजनेअंतर्गत महिलांना तिकीट दरात पन्नास टक्के सवलत
तात्पुरती बस स्थानके आणि नागरी सुविधा
पंढरपूर शहरात होणारी संभाव्य गर्दी आणि वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी प्रशासनाने शहराच्या चार वेगवेगळ्या दिशांना तात्पुरती बस स्थानके उभारण्याचे निश्चित केले आहे. यामध्ये चंद्रभागा, भीमा (देगाव), विठ्ठल कारखाना आणि पांडुरंग (औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था महाविद्यालय) या चार प्रमुख ठिकाणांचा समावेश आहे. या स्थानकांवर शुद्ध पिण्याचे पाणी, सुलभ शौचालय, संगणकीय आरक्षण केंद्र, चौकशी कक्ष आणि दिशादर्शक फलक यांसारख्या सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातील, तसेच छत्तीसपेक्षा अधिक वाहतूक नियंत्रक आणि सुरक्षा रक्षक तैनात असतील.
कर्मचाऱ्यांसाठी विशेष कल्याणकारी उपक्रम
आषाढी वारीच्या काळामध्ये भाविकांना चोवीस तास अविरत सेवा देणाऱ्या चालक, वाहक, यांत्रिक कर्मचारी, पर्यवेक्षक आणि इतर अधिकाऱ्यांच्या आरोग्याची आणि खाण्यापिण्याची काळजी घेण्यासाठी परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी स्वतःच्या वैयक्तिक खर्चातून चहा, नाश्ता आणि भोजनाची व्यवस्था केली आहे. पंढरपूर परिसरातील विविध केंद्रांवर ही सुविधा पुरवली जाणार असून सुमारे तेरा हजार कर्मचारी याचा लाभ घेणार आहेत.
“भाविकांनी प्रवासाच्या नियोजनासाठी आपल्या जवळच्या आगार व्यवस्थापनाशी संपर्क साधून या सुविधेचा लाभ घ्यावा” — प्रताप सरनाईक, परिवहन मंत्री तथा महामंडळ अध्यक्ष
पार्श्वभूमी
आषाढी एकादशी वारी म्हणजे काय?
आषाढी एकादशी ही महाराष्ट्रातील एक प्रमुख धार्मिक यात्रा असून दरवर्षी राज्यभरातून लाखो वारकरी पायी दिंडीच्या स्वरूपात श्रीक्षेत्र पंढरपूर येथे विठ्ठल दर्शनासाठी जमतात. या काळात मोठ्या प्रमाणावर गर्दी होत असल्याने प्रशासन व परिवहन महामंडळाकडून विशेष वाहतूक आणि सुविधांचे नियोजन केले जाते.
विश्लेषण
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
मागील वर्षीच्या तुलनेत बसेसच्या संख्येत झालेली वाढ आणि गावस्तरावर थेट बस सुविधा हे वारकऱ्यांच्या सोयीच्या दृष्टीने स्वागतार्ह पाऊल आहे. मात्र इतक्या मोठ्या प्रमाणावरील गर्दीचे व्यवस्थापन, रस्त्यांवरील वाहतूक कोंडी आणि तात्पुरत्या स्थानकांवरील सुविधांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी हे आव्हान कायम राहते. दरवर्षी वाढणाऱ्या भाविकसंख्येचा विचार करता दीर्घकालीन व कायमस्वरूपी पायाभूत सुविधा उभारणीची गरज अधोरेखित होते.