पश्चिम आशियात वाढलेल्या प्रचंड युद्धजन्य तणावाच्या छायेत भारतासाठी एक अत्यंत दिलासादायक आणि सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. इराणने होर्मुझच्या अत्यंत संवेदनशील सामुद्रधुनीतून भारताकडे येणाऱ्या, द्रवरूप पेट्रोलियम वायूने पूर्णपणे भरलेल्या दोन भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग देण्यास अधिकृतपणे मान्यता दिली आहे. इराणच्या या निर्णयामुळे भारतातील ऊर्जा सुरक्षेबाबत आणि विशेषतः घरगुती गॅसपुरवठ्याबाबत निर्माण झालेली मोठी चिंता आता दूर होण्याची चिन्हे आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताच्या प्रभावी राजनैतिक संबंधांचा हा विजय मानला जात असून, यामुळे गॅस वितरणातील संभाव्य अडथळे टळले आहेत.
अमेरिका आणि इस्रायल यांच्याशी सुरू असलेल्या प्रखर संघर्षामुळे इराणने जगातील अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या होर्मुझ सामुद्रधुनीतील समुद्री वाहतुकीवर कडक निर्बंध लादले होते. जगातील एकूण खनिज तेल आणि वायू वाहतुकीचा एक मोठा हिस्सा याच मार्गावरून जातो, त्यामुळे या मार्गावरील निर्बंधांमुळे जागतिक बाजारपेठेत इंधनाचे दर कडाडण्याची आणि पुरवठा साखळी विस्कळीत होण्याची भीती निर्माण झाली होती. या अनिश्चिततेच्या काळात भारताने तातडीने हालचाली करत इराणशी उच्चस्तरीय राजनैतिक चर्चा सुरू केली. आपल्या देशातील कोट्यवधी जनतेची इंधनाची गरज आणि मैत्रीपूर्ण संबंधांचा हवाला देत भारतीय जहाजांना विशेष सवलत मिळवण्यासाठी भारताने यशस्वी मध्यस्थी केली.
सूत्रांनी दिलेल्या सविस्तर माहितीनुसार, भारताच्या ध्वजाखाली अधिकृत नोंदणी असलेली ही दोन जहाजे पर्शियन आखातात अडकली होती. या जहाजांमध्ये हजारो टन द्रवरूप पेट्रोलियम वायूचा साठा असून, ही जहाजे आता होर्मुझची सामुद्रधुनी ओलांडून भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील बंदरांकडे येण्यास रवाना झाली आहेत. या जहाजांच्या सुरक्षित प्रवासामुळे देशातील गॅस साठवणूक केंद्रांना मोठा आधार मिळणार आहे. विशेषतः आगामी सण-उत्सवांच्या काळात गॅसची मागणी वाढते, ती पूर्ण करण्यासाठी या जहाजांचे वेळेत पोहोचणे अत्यंत आवश्यक होते. इराणने भारताच्या विनंतीचा मान राखून या जहाजांना मार्ग दिल्याने दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय संबंधांतील विश्वासाचे वातावरण पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.
सध्याच्या युद्धाच्या परिस्थितीत खाडी प्रदेशात काम करणाऱ्या भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्नही ऐरणीवर आला आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, पर्शियन आखात परिसरात भारतीय ध्वज असलेली एकूण चौवीस जहाजे असून, त्यावर सहाशे सत्याहत्तर भारतीय नाविक आपले प्राण धोक्यात घालून सेवा बजावत आहेत. याशिवाय ओमानच्या आखातात असलेल्या तीन भारतीय जहाजांवर शहात्तर नाविक तैनात आहेत. सर्वात मोठी बाब म्हणजे, संपूर्ण खाडी क्षेत्रात विविध देशांच्या जहाजांवर सुमारे तेवीस हजार भारतीय नाविक कार्यरत आहेत. या सर्व भारतीयांच्या सुरक्षिततेसाठी भारत सरकार आणि नौदल अत्यंत सतर्क असून, इराणने जहाजांना दिलेला मार्ग हा या सर्वांसाठी एक मोठा मानसिक दिलासा ठरला आहे.
दुसरीकडे, देशातील गॅस पुरवठ्याबाबत पसरणाऱ्या विविध अफवांना केंद्र सरकारने पूर्णपणे फेटाळून लावले आहे. द्रवरूप पेट्रोलियम वायूच्या साठ्याबाबत नागरिकांनी अजिबात न घाबरता दैनंदिन व्यवहार सुरू ठेवावेत, असे आवाहन पेट्रोलियम मंत्रालयाने केले आहे. सरकारने घरगुती वापराच्या गॅसपुरवठ्याला सर्वोच्च प्राधान्य दिले असून, गरज पडल्यास पर्यायी मार्गांनीही आयात करण्याची तयारी ठेवली आहे. तसेच देशांतर्गत गॅस उत्पादनात विक्रमी वाढ करण्यात आली असून, वितरणाची साखळी अधिक वेगवान करण्यात आली आहे. त्यामुळे गॅसचा तुटवडा किंवा टंचाई निर्माण होण्याची कोणतीही शक्यता नसल्याचे अधिकाऱ्यांनी ठामपणे सांगितले आहे. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता केवळ अधिकृत माहितीवरच विसंबून राहावे, असेही या वेळी स्पष्ट करण्यात आले.