स्वतंत्र बातमी

खान्देशात उष्णतेची तीव्र लाट कायम असून रविवार, दि. १७ मे रोजी जळगाव जिल्ह्यातील हातनूर धरण परिसरातील तापमान तब्बल पंचेचाळीस अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले. या भीषण उष्णतेचा थेट परिणाम जिल्ह्याची जीवनवाहिनी मानल्या जाणाऱ्या हातनूर धरणावर होत असून धरणातील पाणीसाठा झपाट्याने घटत आहे. वाढत्या तापमानामुळे पाण्याचे बाष्पीभवन वेगाने होत असल्याने प्रशासनाची चिंता वाढली आहे.

गतवर्षीच्या तुलनेत यंदा धरणातील उपयुक्त पाणीसाठा सुमारे चार दशलक्ष घनमीटरने कमी झाला आहे. बाष्पीभवनाचा निर्देशांक शून्य पूर्णांक तेवीसवरून शून्य पूर्णांक चौतीसपर्यंत वाढल्याची नोंद झाली आहे. धरणातील पाणीसाठा आता केवळ तीस पूर्णांक ब्याऐंशी टक्के इतकाच उरला असून पावसाळा सुरू होण्यासाठी अजून किमान महिना ते दीड महिना बाकी असल्याने परिस्थिती गंभीर मानली जात आहे.

हातनूर धरणावर जळगाव जिल्ह्यातील अमळनेर, धरणगाव, यावल, सावदा यांसह एकशे तीसहून अधिक गावांचा पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा अवलंबून आहे. याशिवाय भुसावळ, रावेर, मुक्ताईनगर आणि बोदवड या केळी उत्पादनासाठी प्रसिद्ध तालुक्यांतील शेतीसाठीही याच धरणातील पाणी वापरले जाते. त्यामुळे पाणीसाठा आणखी घटल्यास शेती आणि नागरिक दोघांनाही मोठ्या संकटाला सामोरे जावे लागू शकते.

दीपनगर येथील औष्णिक वीज प्रकल्पालाही हातनूर धरणातून मोठ्या प्रमाणात पाणीपुरवठा केला जातो. तसेच भुसावळ रेल्वे स्थानक आणि वरणगाव येथील आयुध निर्मिती संस्थेचाही पाणीपुरवठा या धरणावर अवलंबून आहे. त्यामुळे धरणातील पाणी कमी झाल्यास वीजनिर्मिती, रेल्वे सेवा आणि संरक्षण क्षेत्राशी संबंधित कामांवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

गेल्या वर्षी १७ मे रोजी जळगावचे तापमान एकोणचाळीस अंश सेल्सिअसच्या आसपास होते, मात्र यंदा ते थेट पंचेचाळीस अंशांपर्यंत पोहोचल्याने बाष्पीभवनाचा वेग वाढला आहे. दररोज लाखो लिटर पाणी हवेत उडून जात असल्याने प्रशासनासमोर पिण्याचे पाणी, शेती आणि उद्योग यांच्यात संतुलन राखण्याचे मोठे आव्हान उभे ठाकले आहे. त्यामुळे नागरिकांनी आतापासूनच पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे.