उजनी धरणात पाणीसाठा वाढला
दि. 13दि. 13 । जुलै । 2026
उजनी धरणाने अखेर पन्नास टक्के पाणीसाठ्याचा टप्पा पार केला आहे. भीमा खोऱ्यातील मुसळधार पावसामुळे हे धरण अवघ्या एका आठवड्यात पन्नास टक्क्यांवर पोहोचले आहे.
९०.६८ टीएमसी
एकूण जलसाठा
५०.०८ टक्के
उपयुक्त पाणीसाठा
२७.०२ टीएमसी
उपयुक्त साठा
६,५०० क्युसेक
दौंड विसर्ग
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
उजनी धरणाने ५० टक्के पाणीसाठ्याचा टप्पा पार केला असून मृत साठ्यातून धरण एका आठवड्यात वर आले आहे. सध्या भीमा खोऱ्यातील आवक सुरू आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
जलसंपदा विभाग, सोलापूर जिल्हा प्रशासन आणि भीमा खोरे पाणी नियंत्रण कक्ष येथील अधिकारी या पाणीसाठ्यावर लक्ष ठेवून आहेत.
तात्कालिक परिणाम
सोलापूर शहर आणि जिल्ह्यातील पाणीकपात रद्द होण्याची शक्यता असून पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न तूर्तास मिटला आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
जलसंपदा विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार धरणातील पाणीपातळी नियंत्रित असून विसर्गाचे काटेकोर नियोजन सुरू आहे.
रब्बी हंगामाला आधार
उजनी धरणातील साठा पन्नास टक्क्यांवर गेल्याने जिल्ह्यातील शेती क्षेत्राला दिलासा मिळाला आहे. यंदा खरीप हंगाम हातातून गेला असला तरी रब्बी पिकांसाठी हे पाणी अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे.
- रब्बी हंगामातील ज्वारी आणि हरभरा पिकांच्या सिंचनाचा प्रश्न सुटला आहे.
- भूगर्भातील पाणीपातळी वाढण्यास मदत होईल.
भीमा खोऱ्यातील विसर्ग घटला
गेल्या चार दिवसांपासून भीमा खोऱ्यातील पावसाचा जोर ओसरला आहे. पुणे आणि घाटमाथ्यावरील पाऊस कमी झाल्याने दौंड येथून उजनी धरणात येणारी पाण्याची आवक मंदावली आहे. काही दिवसांपूर्वी हा विसर्ग १ लाख ५० हजार क्युसेकच्या पुढे गेला होता. आता हा विसर्ग अवघा ६ हजार ५०० क्युसेकवर आला आहे. आवक घटल्याने धरणाची पाणीपातळी तूर्तास ५० टक्क्यांच्या आसपास स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. सोलापूर जिल्ह्यात अद्याप पाऊस न झाल्याने पुढील पाणीसाठा पूर्णपणे वरील भागातील पावसावर अवलंबून असेल.
“उजनी धरणात उपयुक्त साठा ५० टक्के झाला असून सोलापूरचा पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न मिटला आहे.
— सतीश महाजन, मुख्य अभियंता, जलसंपदा विभाग“खरीप हंगाम वाया गेला तरी रब्बीसाठी उजनीचे पाणी वरदान ठरेल.
— विठ्ठलराव पवार, जिल्हाध्यक्ष, शेतकरी संघटना| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| एकूण क्षमता | १११.७ टीएमसी | पूर्ण |
| सध्याचा उपयुक्त साठा | २७.०२ टीएमसी | नोंदवले |
| दौंड येथील आवक | ६,५०० क्युसेक | कार्यरत |
| खरीप पिकांची स्थिती | नुकसान | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
पुढील आवकेचा अंदाज काय?
चालू वर्षात ६ मे रोजी उजनी धरणाने उणे पातळी गाठली होती. तीव्र उन्हाळ्यामुळे धरण मृत साठ्यात गेले होते. जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात पुणे जिल्ह्यात झालेल्या अतिवृष्टीमुळे धरणात अचानक आवक झाली. पाच वर्षांनंतर धरण जुलै महिन्यातच मृत साठ्यातून बाहेर पडले आहे. पुढील काळात घाटमाथ्यावर पुन्हा पाऊस सुरू झाल्यास धरणाचा साठा शंभर टक्क्यांकडे वाटचाल करेल असा अंदाज हवामान विभागाने वर्तवला आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन जिल्हा प्रशासनाने पाणी वाटपाचे नवे नियोजन सुरू केले आहे. कालवा सल्लागार समितीची बैठक लवकरच आयोजित करण्यात येईल.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर समाधानाचे वातावरण असून साखर कारखाने आणि औद्योगिक वसाहतींचा पाण्याचा चिंताजनक प्रश्न दूर झाला आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम झाला असून सोलापूर शहरातील पाणीपुरवठा सुरळीत होण्याची चिन्हे आहेत.
शेतकरी वर्ग
शेतकऱ्यांसाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून खरीप हंगामातील नुकसानीनंतर आता रब्बीच्या नियोजनाला वेग येईल.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
उजनी धरणाने पन्नाशी पार करणे हा सोलापूर जिल्ह्यासाठी आशेचा किरण आहे. निसर्गाच्या कृपेने धरण मृत साठ्यातून वेगाने वर आले असले तरी पाणी वापराबाबत प्रशासनाने आतापासूनच शिस्त लावणे गरजेचे आहे. दरवर्षी उन्हाळ्यात धरण उणे पातळीत जाण्याची परंपरा खंडित करण्यासाठी पाण्याचे समन्यायी वाटप आणि काटेकोर नियोजन हवे. धरणातील उपलब्ध साठा रब्बी हंगामासाठी जपून वापरणे हेच शेतकरी आणि प्रशासन समोरील मुख्य आव्हान असेल.