जागतिक स्तरावर, विशेषतः इराण आणि मध्यपूर्वेतील देशांमध्ये वाढलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, अमेरिकेने आपल्या लष्करी सामर्थ्याचे दर्शन घडवत अण्वस्त्रे वाहून नेण्याची क्षमता असलेल्या ‘मिनिटमॅन तीन’ या महाविनाशक आंतरखंडीय क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेतली आहे. कॅलिफोर्निया राज्यातील वॅन्डेनबर्ग या महत्त्वाच्या लष्करी तळावरून या क्षेपणास्त्राचे प्रक्षेपण करण्यात आले. अमेरिकन लष्कराने यासंदर्भात अधिकृत पत्रक प्रसिद्ध करून माहिती दिली की, ही चाचणी अनेक वर्षांपूर्वीच नियोजित करण्यात आलेल्या कार्यक्रमाचा एक भाग होती. सध्याच्या जागतिक घडामोडींना किंवा कोणत्याही विशिष्ट देशाला प्रत्युत्तर देण्यासाठी ही कृती केलेली नाही, असे प्रशासनाकडून वारंवार स्पष्ट करण्यात येत आहे.
या महत्त्वाकांक्षी चाचणी दरम्यान प्रक्षेपित करण्यात आलेले क्षेपणास्त्र अण्वस्त्ररहित म्हणजेच निरस्त्र ठेवण्यात आले होते. प्रक्षेपणांनंतर या क्षेपणास्त्राने प्रशांत महासागरातील मार्शल बेटांच्या परिसरातील पूर्वनिर्धारित लक्ष्याचा अत्यंत अचूकपणे वेध घेतला. अमेरिकन हवाई दलाच्या मते, अशा प्रकारच्या चाचण्या क्षेपणास्त्र प्रणालीची अचूकता, तिची तांत्रिक विश्वासार्हता आणि लष्करी सज्जता तपासण्यासाठी नियमित अंतराने आयोजित केल्या जातात. कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत देशाची अण्वस्त्र संरक्षण यंत्रणा किती तत्पर आणि कार्यक्षम आहे, याचे परीक्षण करणे हा यामागील मुख्य तांत्रिक आणि सामरिक उद्देश असतो.
‘मिनिटमॅन तीन’ हे अमेरिकेच्या लष्करी ताकदीचा कणा मानले जाणारे अत्यंत संहारक शस्त्र आहे. हे एक आंतरखंडीय क्षेपणास्त्र असून ते एकापेक्षा अधिक अण्वस्त्रे वाहून नेण्यासाठी विशेषतः सक्षम आहे. जमिनीवरून डागता येणारी ही क्षेपणास्त्रे, अणूऊर्जेवर चालणाऱ्या पाणबुड्यांमधील शस्त्रे आणि लांब पल्ल्याच्या बाँबवर्षक विमानांसह अमेरिकेच्या त्रिसूत्री अणु संरक्षण व्यवस्थेचा हा एक अविभाज्य आणि सर्वात महत्त्वाचा घटक मानला जातो. या क्षेपणास्त्र प्रणालीमुळे अमेरिकेला जागतिक स्तरावर अजेय लष्करी स्थान प्राप्त झाले असून शत्रूच्या कोणत्याही आक्रमणाला चोख प्रत्युत्तर देण्याची क्षमता याद्वारे अधोरेखित होते.
तांत्रिक दृष्टिकोनातून विचार केल्यास, या क्षेपणास्त्राची मारक क्षमता सुमारे तेरा हजार किलोमीटरपेक्षाही अधिक असल्याचे मानले जाते. हे क्षेपणास्त्र प्रगत अशा घन इंधनावर चालणारे असून त्याची रचना तीन मुख्य टप्प्यांमध्ये विभागलेली आहे. या रचनेमुळे हे क्षेपणास्त्र अवकाशात गेल्यानंतर अतिशय प्रचंड वेगाने आपल्या लक्ष्याकडे झेपावते. या प्रणालीमध्ये जगातील कोणत्याही कोपऱ्यात असलेल्या शत्रूच्या तळावर अत्यंत अचूकतेने अण्वस्त्रांसह प्रहार करण्याची अफाट क्षमता आहे. या अत्याधुनिक आणि वेगवान तंत्रज्ञानामुळे अमेरिकेची संरक्षण फळी केवळ मजबूतच नाही, तर अभेद्य असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
सध्या मध्यपूर्वेतील देशांमध्ये निर्माण झालेल्या अस्थिरतेच्या आणि युद्धाच्या छायेत या चाचणीच्या वेळेवरून आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठ्या प्रमाणावर चर्चेला उधाण आले आहे. अनेक राजकीय विश्लेषकांकडून या चाचणीकडे अमेरिकेचे छुपे शक्तीप्रदर्शन म्हणून पाहिले जात आहे. मात्र, अमेरिकेने हे सर्व दावे फेटाळून लावले असून, ही चाचणी केवळ तांत्रिक सज्जतेचा एक भाग असल्याचे पुन्हा एकदा ठामपणे सांगितले आहे. सध्याच्या इराणशी संबंधित संघर्षाशी या प्रक्षेपणाचा कोणताही थेट संबंध नसल्याचे स्पष्ट करत अमेरिकेने आपली भूमिका मांडली असली, तरी या चाचणीमुळे जागतिक संरक्षण वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे.