
पश्चिम आशियातील वाढत्या संघर्षामुळे जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर मोठा ताण निर्माण झाला आहे. या कठीण परिस्थितीचा विचार करून अमेरिकेने भारताला रशियाकडून कच्चे तेल आयात करण्यासाठी तात्पुरती परवानगी दिली आहे. शुक्रवारी अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्कॉट बेसेंट यांनी भारतीय रिफायनरना रशियन तेल खरेदी करण्यास ३० दिवसांची सूट जाहीर केली आहे. ट्रेझरी डिपार्टमेंटच्या फॉरेन अॅसेट्स कंट्रोल ऑफिसने रशियाशी संबंधित हा परवाना जारी केला आहे. विश्लेषकांच्या मते, अमेरिकेच्या या निर्णयामुळे जागतिक बाजारपेठेत तेलाच्या किमतीत होणारी अचानक वाढ रोखता येईल आणि पुरवठ्यात होणारा विलंब कमी करण्यास मोठी मदत होऊ शकेल.
अमेरिकेच्या अर्थविभागाने जाहीर केलेल्या या नवीन सवलतीनुसार, भारतीय तेलशुद्धीकरण कंपन्यांना एका मर्यादित कालावधीसाठी रशियाकडून तेल खरेदी करण्याची मुभा देण्यात आली आहे. पश्चिम आशियातील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे तेलपुरवठा साखळी विस्कळीत होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. ही जोखीम टाळण्यासाठी आणि ऊर्जेची उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी हा एक तात्पुरता उपाय असल्याचे संबंधित अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
अमेरिकेच्या प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ही सवलत केवळ अल्पकालीन स्वरूपाची आहे. विशेषतः जे तेल आधीच समुद्रमार्गे निघाले आहे किंवा भारताच्या दिशेने प्रवासात आहे, ते तेल कोणत्याही अडथळ्याविना पोहोचवण्यासाठी ही विशेष परवानगी देण्यात आली आहे. या निर्णयामुळे रशियाला कोणताही मोठा आर्थिक फायदा होणार नाही, याची काळजी घेण्यात आल्याचेही अमेरिकेकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.
भारत सध्या स्वतःच्या ऊर्जेची गरज भागवण्यासाठी रशियाकडून मिळणाऱ्या सवलतीतील तेलाचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करत आहे. मात्र, गेल्या काही काळापासून भारत आणि अमेरिका यांच्यात व्यापार आणि ऊर्जा क्षेत्रातील सहकार्याबाबत सातत्याने चर्चा सुरू आहे. भविष्यात भारताने रशियावरील अवलंबित्व कमी करून अमेरिकेकडून अधिक प्रमाणात तेल खरेदी करावी, अशी अपेक्षा अमेरिकन प्रशासनाने या निमित्ताने व्यक्त केली आहे. जागतिक बाजारपेठेत तेलाचा पुरवठा सुरळीत राहावा आणि पश्चिम आशियातील तणावामुळे निर्माण झालेला दबाव कमी व्हावा, हाच या तात्पुरत्या सवलतीमागचा मुख्य उद्देश असल्याचे सांगण्यात येत आहे. या निर्णयामुळे भारताच्या तातडीच्या ऊर्जा गरजा पूर्ण होण्यास मदत होईल, असा विश्वास ऊर्जा क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.