भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था म्हणजेच इस्रोने आपल्या महत्त्वाकांक्षी गगनयान मोहिमेच्या दिशेने आणखी एक यश संपादन केले आहे. अंतराळवीरांना सुरक्षितपणे पृथ्वीवर परत आणण्यासाठी अत्यंत आवश्यक असलेल्या एकात्मिक हवाई ड्रोनची दुसरी चाचणीही इस्रोने यशस्वीपणे पार पाडली आहे. ही चाचणी आंध्र प्रदेशातील श्रीहरीकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रात पार पडली. या यशामुळे भारताच्या पहिल्या मानवी अंतराळ मोहिमेचा मार्ग अधिक सुकर झाला आहे.
गगनयान मोहिमेअंतर्गत भारतीय अंतराळवीरांना पृथ्वीच्या कक्षेत पाठवले जाणार आहे. मोहिमेचा सर्वात कठीण टप्पा म्हणजे अंतराळवीरांचा मानव प्रविष्ट कक्ष पुन्हा पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश करताना सुरक्षितपणे समुद्रात उतरवणे. यालाच पुनर्प्राप्ती प्रक्रिया म्हटले जाते. भारतीय हवाई दलाच्या सी-सतरा ग्लोबमास्टर विमानातून सुमारे अडीच टन वजनाचा मानव प्रविष्ट कक्ष पाच किलोमीटर उंचीवरून खाली सोडण्यात आले. मानव प्रविष्ट कक्ष खाली येत असताना त्याच्या वेगावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी विविध टप्प्यांवर पॅराशूट्स उघडण्यात आले. सर्व पॅराशूट्सनी अपेक्षेप्रमाणे काम केल्यामुळे हा कक्ष नियोजित ठिकाणी अत्यंत संथ गतीने आणि सुरक्षितपणे खाली उतरला. अंतराळातून येताना मानव प्रविष्ट कक्षाचा वेग प्रचंड असतो. हा वेग कमी करण्यासाठी इस्रोने एक बहु-स्तरीय पॅराशूट प्रणाली विकसित केली आहे. यामध्ये दहाहून अधिक पॅराशूट्सचा वापर केला जातो. सुरुवातीला या कक्षाला स्थिर करण्यासाठी लहान पॅराशूट्स उघडतात. वेगावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी मध्यम आकाराचे पॅराशूट्स कार्यान्वित होतात. सर्वात शेवटी मोठे पॅराशूट्स उघडतात, जे कक्षाला पाण्यावर उतरवण्यासाठी आवश्यक असलेला अत्यंत कमी वेग प्रदान करतात. या चाचणीमध्ये एखाद्या पॅराशूटने काम केले नाही, तर पर्यायी व्यवस्था कशी कार्य करते, याचेही यशस्वी परीक्षण करण्यात आले.
इस्रोचे अध्यक्ष एस. सोमनाथ यांनी या यशाबद्दल शास्त्रज्ञांचे अभिनंदन केले आहे. ते म्हणाले की, मानवी मोहिमेत सुरक्षितता ही सर्वात महत्त्वाची बाब आहे. या एअर ड्रॉप चाचणीमुळे आमच्या पॅराशूट यंत्रणेच्या विश्वासार्हतेवर शिक्कामोर्तब झाले आहे. जी वन मोहीम ही पहिली मानवरहित चाचणी असेल, जी लवकरच राबवली जाईल. जी टू मोहीम यामध्ये व्योममित्रा नावाचा रोबोट अंतराळात पाठवला जाईल. एच वन मोहीम २०२६ च्या अखेरीस किंवा २०२७ च्या सुरुवातीला प्रत्यक्ष भारतीय अंतराळवीरांना अंतराळात धाडण्याचे इस्रोचे नियोजन आहे. गगनयान मोहिमेतील बहुतांश सुटे भाग आणि तंत्रज्ञान हे मेक इन इंडिया अंतर्गत भारतातच विकसित करण्यात आले आहे. विशेषतः पॅराशूट्सची रचना आग्रा येथील डीआरडीओच्या प्रयोगशाळेत करण्यात आली आहे. अशा प्रकारच्या चाचण्यांमुळे भारताची अंतराळ क्षेत्रातील स्वायत्तता सिद्ध होत आहे.