जगातील सर्वात सक्रिय ज्वालामुखींपैकी एक असलेल्या हवाई बेटावरील किलावा ज्वालामुखीचा पुन्हा एकदा भीषण उद्रेक झाला आहे. गुरुवारी सकाळी झालेल्या या उद्रेकाने स्थानिक प्रशासन आणि नागरिकांची मोठी धावपळ उडवून दिली. डिसेंबर २०२४ पासून सुरू असलेल्या या मालिकेतील हा चव्वेचाळीसावा उद्रेक आहे. लाव्हारसाच्या उद्रेकामुळे हवाईमधील जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. सुरक्षिततेचा उपाय म्हणून हवाई ज्वालामुखीय राष्ट्रीय उद्यान आणि मुख्य महामार्ग तात्काळ बंद करण्यात आले आहेत.
युनायटेड स्टेट्स भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण आणि हवाई ज्वालामुखी वेधशाळेने दिलेल्या माहितीनुसार, गुरुवारी स्थानिक वेळेनुसार सकाळी अकरा वाजून दहा मिनिटांनी ज्वालामुखीच्या शिखरावरील हलेमाउमाउ विवरातून शिलारस बाहेर येण्यास सुरुवात झाली. या उद्रेकादरम्यान लाव्हारस तब्बल आठशे फूट उंचीपर्यंत उडत होते. यामुळे आकाशात लालभडक धुराचे लोट आणि राख पसरली आहे. ज्वालामुखीचे काचेसारखे तुकडे आणि काचेसारखे बारीक तंतू यांचा पाऊस परिसरात पडला आहे. वाऱ्याच्या वेगामुळे ही राख ईशान्य दिशेला पसरली असून ज्वालामुखी लष्करी तळ आणि गोल्फ कोर्स परिसराला याचा फटका बसला आहे. उद्रेकाची तीव्रता पाहता हवाई वाहतूक सुरक्षा रंग प्रणालीने लाल इशारा दिला आहे. याचा अर्थ विमानांच्या उड्डाणासाठी हा परिसर अत्यंत धोकादायक आहे.
सुरक्षिततेच्या कारणास्तव अकरा नंबरच्या महामार्गाचा काही भाग वाहतुकीसाठी बंद करण्यात आला आहे. रस्त्यावर पडलेली राख आणि कमी दृश्यमानता यामुळे अपघाताचा धोका निर्माण झाला होता. हवाई ज्वालामुखीय राष्ट्रीय उद्यान पर्यटकांसाठी तात्काळ बंद करण्यात आले आहे. विषारी गॅस आणि उडणाऱ्या राखेमुळे पर्यटकांच्या जीविताला धोका निर्माण झाला होता. प्रशासनाने स्थानिक रहिवाशांना घरातच राहण्याचे आणि खिडक्या-दरवाजे बंद ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. श्वसनाचा त्रास असलेल्या लोकांसाठी ही राख अत्यंत घातक ठरू शकते. किलावा ज्वालामुखी हा हवाई बेटांवरील पाच ज्वालामुखींपैकी एक असून तो अत्यंत सक्रिय मानला जातो. २०१८ मध्ये झालेल्या मोठ्या उद्रेकात सातशेहून अधिक घरे नष्ट झाली होती. मात्र, डिसेंबर २०२४ पासून सुरू झालेले हे नवीन सत्र तुकड्या-तुकड्यांत होणारे स्वरूपाचे आहे. यातील प्रत्येक भाग काही तास ते काही दिवस टिकतो. यापूर्वीच्या त्रेचाळीसाव्या उद्रेकात लाव्हारसाचे कारंजे तब्बल एक सातशे सत्तर फुटांपर्यंत पोहोचले होते, जो एक विक्रम होता. ज्वालामुखीच धोका पूर्णपणे टळलेला नाही. ज्वालामुखीच्या शिखरावरील दाब अद्यापही जास्त असल्याने पुन्हा एकदा उद्रेक होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. जर तुम्ही बाहेर जात असाल, तर मास्क आणि डोळ्यांच्या सुरक्षेसाठी चष्मा वापरा. पावसाच्या पाण्याचा साठा करणाऱ्या टाक्या तात्काळ झाकून ठेवा, जेणेकरून त्यात राख पडणार नाही. रस्ते निसरडे असल्याने वाहन चालवताना अत्यंत खबरदारी घ्या, अशा सूचना नागरिकांसाठी देण्यात आल्या आहेत.