स्वतंत्र बातमी

मुंबईकरांचा प्रवास आता केवळ स्थानिक रेल्वे, बस आणि मेट्रोपुरता मर्यादित राहणार नाही, तर अथांग अरबी समुद्रातूनही जलद प्रवास करणे शक्य होणार आहे. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने मुंबईत जल मेट्रो प्रकल्प राबवण्यासाठी वेगाने हालचाली सुरू केल्या आहेत. या प्रकल्पामुळे मुंबईसह ठाणे, नवी मुंबई आणि पालघर या शहरांमधील दळणवळण अधिक वेगवान आणि सुखकर होणार आहे.

मुंबई जल मेट्रो प्रकल्पांतर्गत एकूण सव्वीस स्थानके बांधण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश रस्ते आणि रेल्वेवरील वाहतुकीचा ताण कमी करणे हा आहे. ही स्थानके अशा ठिकाणी उभारले जातील जिथून प्रवाशांना मेट्रो किंवा बस पकडणे सोपे जाईल. कोची जल मेट्रोच्या धर्तीवर मुंबईतही अत्याधुनिक, वातानुकूलित आणि पर्यावरणपूरक बोटी चालवल्या जाणार आहेत. या प्रकल्पामुळे मुंबईची दळणवळण यंत्रणा केवळ अंतर्गतच नाही, तर आसपासच्या उपनगरांशीही मजबूत होईल. मुंबई ते ठाणे आणि नवी मुंबई या प्रवासाला रस्ते मार्गाने दीड ते दोन तास लागतात, जलमार्गामुळे हा वेळ निम्म्यावर येईल. पालघर जिल्ह्याला मुंबईशी जोडण्यासाठी जलमार्ग हा एक उत्तम पर्याय ठरेल. पूर्व आणि पश्चिम किनारपट्टीला जोडल्यामुळे सायन-पनवेल महामार्ग आणि पश्चिम द्रुतगती मार्गावरील गर्दी कमी होईल.

जल मेट्रो केवळ प्रवासाचे साधन नसून ती मुंबईच्या पायाभूत सुविधांमध्ये क्रांती घडवून आणणार आहे. समुद्रातून प्रवास करताना संकेतस्थळ किंवा वाहतूक कोंडीचा अडथळा नसल्याने वेळेची बचत होईल. या मेट्रो बोटी विद्युत किंवा संकरित इंधनावर चालतील, ज्यामुळे कार्बन उत्सर्जन कमी होईल. मुंबईच्या विस्तीर्ण किनारपट्टीमुळे हा प्रवास पर्यटकांसाठीही आकर्षणाचे केंद्र ठरेल. मेट्रो रेल्वे, बेस्ट बस आणि जल मेट्रो या तिन्ही सेवांचे तिकीट एकच ठेवण्याचा विचार सुरू आहे. भारतातील पहिली जल मेट्रो केरळमधील कोची येथे यशस्वीरीत्या सुरू झाली आहे. त्याच धर्तीवर मुंबईच्या भौगोलिक परिस्थितीचा विचार करून हा प्रकल्प आराखडा तयार केला जात आहे. मुंबईच्या खाडी भागाचा वापर करून जास्तीत जास्त नागरिकांना या सेवेचा लाभ कसा मिळेल, यावर तज्ज्ञांकडून अभ्यास केला जात आहे. जलमार्ग प्रकल्प राबवताना समुद्राची भरती-ओहोटी, पावसाळ्यातील हवामान आणि खारफुटीचे संरक्षण ही आव्हाने आहेत. मात्र, एमएमआरडीएने पर्यावरणाचे संतुलन राखून या प्रकल्पाचे काम मार्गी लावण्याचे आश्वासन दिले आहे. पहिल्या टप्प्यात काही महत्त्वाच्या मार्गांवर चाचणी केली जाईल आणि त्यानंतर पूर्ण क्षमतेने सेवा सुरू होईल. मुंबईची वाढती लोकसंख्या आणि मर्यादित रस्ते पाहता जलवाहतूक हाच भविष्यातील सर्वोत्तम पर्याय आहे. जल मेट्रोमुळे प्रवाशांना वातानुकूलित बोटीतून स्वस्त आणि मस्त प्रवासाचा अनुभव मिळेल. यामुळे मुंबईच्या उपनगरातील घरांच्या किमती आणि विकासावरही सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.