स्वतंत्र बातमी

नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वरच्या पावन भूमीत होणाऱ्या आगामी सिंहस्थ महापर्वासाठी प्रशासकीय स्तरावर जय्यत तयारी सुरू असून, यंदाचा ध्वजस्तंभ हे भाविकांसाठी विशेष आकर्षणाचे केंद्र ठरणार आहे. या ध्वजस्तंभावर भारतीय संस्कृतीतील अत्यंत महत्त्वाच्या अशा समुद्रमंथन अर्थात अमृतमंथनाची पौराणिक संकल्पना साकारण्यात येणार आहे. या अभिनव कल्पनेमुळे धार्मिक परंपरा, प्राचीन सांस्कृतिक वारसा आणि अध्यात्म यांचा एक अनुपम संगम यंदाच्या सिंहस्थात भाविकांना अनुभवता येणार आहे. हा स्तंभ केवळ विधीपुरता मर्यादित न राहता, तो भारतीय शिल्पकलेचा एक उत्कृष्ट नमुना म्हणून जगासमोर येईल.

कुंभमेळ्याची शास्त्रोक्त आणि अधिकृत सुरुवात ही परंपरेनुसार ध्वजारोहणानेच होते. या मंगल विधीसाठी नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे भव्य आणि उंच ध्वजस्तंभ उभारले जाणार आहेत. हिंदू धर्मात ध्वजस्तंभाला अनन्यसाधारण महत्त्व असून, तो अढळ श्रद्धा, वैश्विक एकात्मता आणि आपल्या सनातन परंपरेच्या अस्मितेचे प्रतीक मानला जातो. या स्तंभाच्या दर्शनानेच सिंहस्थाच्या मुख्य सोहळ्याला प्रारंभ होणार असल्याने, त्याचे स्वरूप भव्य आणि दिव्य ठेवण्यावर शासनाचा भर आहे.

सार्वजनिक बांधकाम विभागाने या ध्वजस्तंभांच्या आराखड्याला अंतिम स्वरूप देण्याची प्रक्रिया अत्यंत गांभीर्याने सुरू केली आहे. या ध्वजस्तंभावर अमृतमंथनाशी संबंधित विविध प्रसंगांचे बारकाव्यांसह शिल्पांकन करण्यात येणार आहे. यामध्ये समुद्रमंथनातून निघालेली चौदा रत्ने, देव आणि दानव यांच्यातील संघर्ष, वासुकी नाग आणि मंदर पर्वत यांची अत्यंत मोहक आणि प्रतीकात्मक मांडणी केली जाणार आहे. हे शिल्पांकन पाहताना भाविकांना प्रत्यक्ष अमृतमंथनाचा काळ डोळ्यासमोर उभा राहिल्याचा भास होईल, अशा पद्धतीने ही कलाकुसर केली जाणार आहे.

प्रशासनाच्या नियोजनानुसार नाशिकच्या तपोवनात एकावन्न फूट, तर त्र्यंबकेश्वरच्या पवित्र भूमीत एकतीस फूट उंच ध्वजस्तंभ उभारले जाणार आहेत. स्तंभाचे आयुष्य आणि सुरक्षितता लक्षात घेऊन त्याची पायाभरणी अत्यंत मजबूत केली जाणार आहे. स्तंभाच्या सभोवताली सुशोभीकरण करण्यात येणार असून, रात्रीच्या वेळी त्यावर विशेष विद्युत रोषणाई देखील केली जाईल. यामुळे हे ध्वजस्तंभ दुरूनच भाविकांचे लक्ष वेधून घेतील आणि सिंहस्थाच्या धार्मिक तसेच आध्यात्मिक वैभवात भर पडेल.

सिंहस्थ महापर्वाचा हा अलौकिक प्रारंभ 31 ऑक्टोबर 2026  रोजी अत्यंत उत्साहात आणि धार्मिक वातावरणात ध्वजारोहणाने संपन्न होणार आहे. त्यानंतर जगभरातून लाखो-कोटी भाविक, साधू-महंत आणि पर्यटक नाशिक व त्र्यंबकेश्वर नगरीत दाखल होतील. अमृतमंथनाची गौरवशाली गाथा सांगणारा हा ध्वजस्तंभ सिंहस्थाच्या आध्यात्मिक उंचीचा साक्ष देईलच, पण त्यासोबतच येणाऱ्या पिढ्यांना आपल्या महान संस्कृतीची आणि समृद्ध वारशाची जाणीव करून देणारा एक चिरंतन दीपस्तंभ ठरेल.