स्वतंत्र बातमी

मुंबई शहरातील ऐतिहासिक वारसा जपण्यासाठी मुंबई महानगरपालिकेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. शहरातील बावीस ऐतिहासिक वास्तू आणि पुतळ्यांची नियमित देखभाल तसेच दुरुस्ती करण्याचा निर्णय प्रशासनाने घेतला आहे. या महत्त्वाकांक्षी कामासाठी एका खासगी कंत्राटदाराची नियुक्ती करण्यात येणार आहे. त्यासंबंधीचा प्रस्ताव स्थायी समितीच्या बैठकीत बहुमताने मंजूर करण्यात आला आहे. या संपूर्ण संवर्धन कामासाठी तब्बल दोन कोटी अठ्ठावीस लाख सत्त्याण्णव हजार रुपयांचा खर्च अपेक्षित आहे. हे काम मेसर्स डी. आर. शहा कंपनीकडे सोपवण्यात आले असून पुढील छत्तीस महिन्यांत ही सर्व कामे पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.

मुंबईतील फोर्ट परिसर हा प्रामुख्याने तेथील ऐतिहासिक वास्तू आणि शिल्पांसाठी विशेष ओळखला जातो. देश-विदेशातून येणारे पर्यटक येथील कलाकुसर, कारंजी, स्मारके आणि जुन्या स्थापत्यशैलीकडे मोठ्या प्रमाणावर आकर्षित होत असतात. मात्र, गेल्या काही वर्षांत योग्य देखभालीअभावी यांतील अनेक वास्तूंची अवस्था दयनीय झाल्याचे चित्र समोर आले होते. त्यामुळे महानगरपालिका प्रशासनाने निविदा प्रक्रिया राबवून या वास्तूंच्या संवर्धनासाठी एक स्वतंत्र यंत्रणा उभारण्याचा निर्णय घेतला. हा ऐतिहासिक वारसा उत्तम प्रकारे टिकवून ठेवण्यासाठी सर्व कामे तज्ज्ञांच्या थेट देखरेखीखाली करण्यात येणार असल्याची माहितीही प्रशासनाद्वारे देण्यात आली आहे.

या संवर्धन योजनेअंतर्गत शहरातील अत्यंत महत्त्वाच्या ऐतिहासिक स्थळांची दुरुस्ती आणि संवर्धन केले जाणार आहे. यामध्ये फ्लोरा फाउंटन, फिट्झगेराल्ड कारंजे व दिवा, बँड स्टँड स्मारक, कोठारी प्याऊ, रूस्तमजी मुलजी कारंजे आणि वेलिंग्टन कारंजे यांसारख्या प्रसिद्ध वास्तूंचा समावेश आहे. यासोबतच, देशाच्या इतिहासात मोलाचे योगदान देणाऱ्या थोर व्यक्तींच्या स्मारकांचे जतन केले जाणार आहे. यात महादेव गोविंद रानडे, गोपाळ कृष्ण गोखले, सोहराबजी शापूरजी बेंगाली आणि दिनशॉ मानेकजी पेटीट यांच्या संगमरवरी पुतळ्यांची नियमित देखभाल केली जाईल. तसेच कांस्य धातूतील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, दादाभाई नवरोजी, फिरोजशहा मेहता, स्वामी विवेकानंद, छत्रपती शिवाजी महाराज, लाल बहादूर शास्त्री आणि पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या पुतळ्यांचीही योग्य ती काळजी घेतली जाणार आहे.

मुंबई महानगरपालिकेने यापूर्वीही दक्षिण मुंबई परिसराला ऐतिहासिक स्वरूप देण्यासाठी पदपथ, दिवे आणि रस्त्यांचे सुशोभीकरण करण्याचे काम सुरू केले होते. ऐतिहासिक वास्तूंच्या जतनासोबतच शहराच्या वारसा पर्यटनाला मोठी चालना देण्याचा महानगरपालिका प्रशासनाचा मुख्य प्रयत्न असल्याचे मानले जात आहे. महानगरपालिकेच्या ‘वारसा सफर’ उपक्रमालाही नागरिकांचा व पर्यटकांचा मोठा प्रतिसाद मिळाला असून, गेल्या काही वर्षांत हजारो पर्यटकांनी मुंबईतील ऐतिहासिक वास्तूंना भेटी दिल्या आहेत. त्यामुळे आता सुरू होणाऱ्या या नियमित देखभाल योजनेमुळे मुंबईचा ऐतिहासिक वारसा अधिक सुरक्षित, सुंदर आणि आकर्षक होईल अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.