रेल्वे स्थानकातील खाद्यपदार्थ दरवाढ स्थगित
मध्य रेल्वेच्या स्थानकांवरील उपहारगृहांमध्ये खाद्यपदार्थांच्या किमतीत वाढ करण्याचा निर्णय मध्य रेल्वे प्रशासनाने तात्पुरता मागे घेतला आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस कार्यालयातून पंचवीस मे रोजी या दरवाढीचे अधिकृत परिपत्रक जारी करण्यात आले होते. त्यानुसार आगामी एक जूनपासून रेल्वे स्थानकांवर मिळणाऱ्या विविध खाद्यपदार्थांच्या किमती वाढवण्याचे निश्चित करण्यात आले होते. मात्र, प्रवासी संघटनांनी या दरवाढीला तीव्र विरोध दर्शवल्यानंतर रेल्वे प्रशासनाने या निर्णयाबाबत पूर्णपणे घूमजाव केले असून हे परिपत्रक पुढील सूचनेपर्यंत स्थगित केले आहे.
यापूर्वी प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या परिपत्रकामध्ये मुंबई, भुसावळ, सोलापूर, नागपूर आणि पुणे या पाचही रेल्वे विभागांतील वरिष्ठ विभागीय वाणिज्य व्यवस्थापकांना नवीन दरपत्रक लागू करण्याबाबत स्पष्ट सूचना देण्यात आल्या होत्या. वाढती महागाई, इंधन दरवाढ आणि बाजारपेठेतील कच्च्या मालाचे वाढलेले भाव या कारणांमुळे रेल्वे स्थानकांवरील लोकप्रिय खाद्यपदार्थांचे दर वाढवण्याचा प्रस्ताव रेल्वेने तयार केला होता. या नवीन नियमांनुसार प्रवाशांना फलाटावरील खाद्यपदार्थांसाठी अधिक पैसे मोजावे लागणार होते, ज्यामुळे दररोज प्रवास करणाऱ्या कोट्यवधी सर्वसामान्य प्रवाशांच्या खिशाला मोठा फटका बसण्याची शक्यता निर्माण झाली होती.
या नव्या दरवाढीच्या नियोजनानुसार रेल्वे स्थानकात अत्यंत स्वस्तात मिळणारा आणि प्रवाशांचा आवडता असणारा वडापाव थेट सात रुपयांनी महागणार होता. आतापर्यंत अवघ्या तेरा रुपयांना मिळणाऱ्या एका वडापावसाठी प्रवाशांना तब्बल वीस रुपये मोजावे लागणार होते. वडापावसोबतच समोसा, ब्रेड पकोडा, कांदा भजी, सँडविच, डोसा आणि पावभाजी यांसारख्या फलाटावर सर्वाधिक विक्री होणाऱ्या लोकप्रिय पदार्थांच्या दरातही मोठी वाढ प्रस्तावित करण्यात आली होती. यामध्ये दही वडा, मेदू वडा, व्हेज कटलेट आणि चणा डाळ वडा यांचे दर प्रत्येकी पस्तीस रुपये, तर इडली सांबारचे दर तीस रुपये आणि व्हेज पिझ्झाचे दर पन्नास रुपये करण्याचे नियोजन रेल्वेने आखले होते.
दुसरीकडे, कचोरी, गुलाबजाम, ताजा फळांचा रस, मिसळ पाव आणि व्हेज नूडल्स यांसारख्या सोळा इतर खाद्यपदार्थांच्या दरांमध्ये कोणताही बदल न करण्याचे या परिपत्रकात सुचविले गेले होते. तसेच प्रवाशांना मिळणारे सरबत आणि इतर थंड पेयांचे दरही पूर्वीप्रमाणेच ‘जैसे थे’ ठेवण्यात येणार होते. नवीन दर लागू झाल्यानंतर पुढील सहा महिन्यांनी खाद्यपदार्थांच्या विक्रीचे पुनर्मूल्यांकन करून उपहारगृहांच्या परवाना शुल्काचा आढावा घेण्याचे निर्देशही सर्व विभागांना देण्यात आले होते. तसेच नवीन दर लागू झाल्यावर सर्व परवानाधारकांनी आपल्या उपहारगृहात नवीन दरपत्रक मराठी आणि हिंदी अशा द्विभाषिक स्वरूपात ठळकपणे प्रदर्शित करणे बंधनकारक केले होते.
रेल्वे स्थानकावरील खाद्यपदार्थांच्या दरात वाढ करतानाच त्यांच्या गुणवत्तेत आणि स्वच्छतेतही मोठी सुधारणा झाली पाहिजे, अशी आग्रही मागणी प्रवासी संघटनांकडून सातत्याने केली जात होती. वडापाव आणि इतर रोजच्या खाद्यपदार्थांची दरवाढ सर्वसामान्यांच्या बजेटबाहेर जाणारी असल्याने प्रवाशांमध्ये मोठा असंतोष निर्माण झाला होता. अखेर प्रवाशांचा हा वाढता विरोध आणि त्यांची नाराजी लक्षात घेऊन मध्य रेल्वे प्रशासनाने नमती भूमिका घेतली आहे. एक जूनपासून लागू होणारी ही प्रस्तावित दरवाढ पुढील आदेश येईपर्यंत पूर्णपणे स्थगित करण्यात आल्यामुळे मुंबईतील स्थानिक रेल्वे प्रवाशांसह लाखो रेल्वे प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.