पुणे मेट्रोच्या निविदेला मुदतवाढ
दि. 30दि. 09 । जुलै । 2026
पुण्यातील दांडेकर पूल ते खडकवासला आणि नळ स्टॉप ते माणिकबाग या प्रस्तावित मेट्रो मार्गांचे काम निविदा प्रक्रियेला मिळालेल्या मुदतवाढीमुळे लांबणीवर पडले आहे. पुणे महापालिकेने ऐनवेळी दांडेकर पूल चौकात उड्डाणपूल उभारण्याचा प्रस्ताव सादर केला आहे.
९.६७
दांडेकर पूल ते खडकवासला मेट्रो मार्गाची लांबी (किमी)
८
दांडेकर पूल ते खडकवासला मार्गावरील स्थानकांची संख्या
७.२४
नळ स्टॉप ते माणिकबाग मेट्रो मार्गाची लांबी (किमी)
६
नळ स्टॉप ते माणिकबाग मार्गावरील स्थानकांची संख्या
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
दांडेकर पूल चौकात पुणे महापालिकेच्या प्रस्तावित उड्डाणपुलामुळे महामेट्रोने खडकवासला आणि माणिकबाग मेट्रो मार्गांच्या निविदा प्रक्रियेला एक महिन्याची मुदतवाढ दिली आहे. ऑक्टोबरमध्ये सुरू होणारे प्रत्यक्ष काम आता लांबणीवर पडले आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
महामेट्रो आणि पुणे महानगरपालिका (पीएमसी) हे या प्रकल्पांचे मुख्य नियोजनकर्ते आहेत. महामेट्रोचे संचालक (कार्य) आणि पुणे पालिकेचे मुख्य अभियंता (प्रकल्प) दिनकर गोजारे या संदर्भात एकत्रित काम करत आहेत.
तात्कालिक परिणाम
२४ ऑगस्ट ऐवजी निविदा सादर करण्याची मुदत सप्टेंबरअखेरपर्यंत वाढली आहे. दांडेकर पूल चौकात मेट्रो मार्ग, उड्डाणपूल आणि एचसीएमटीआर रिंग रोडच्या एकत्र नियोजनाचे काम वेगाने सुरू झाले आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
महापालिका प्रशासन महिनाभरात उड्डाणपुलाचा अंतिम आराखडा तयार करून महामेट्रोकडे सुपूर्द करेल. त्यानंतर महामेट्रो या भागातील उन्नत मेट्रो मार्ग आणि स्थानकांची रचना अंतिम करून पुढील कारवाई करेल.
दांडेकर पूल चौकातील त्रिस्तरीय प्रकल्पांचा तिढा
दांडेकर पूल चौकात तीव्र वाहतूक कोंडीची समस्या आहे. महापालिकेने तेथे उड्डाणपूल प्रस्तावित केला आहे.
- याच चौकातून उच्च क्षमता द्रुतगती वर्तुळाकार मार्ग (एचसीएमटीआर) जाणार आहे.
- महामेट्रोला या तिन्ही प्रकल्पांचे नियोजन लक्षात घेऊन मेट्रो आराखड्यात बदल करावे लागत आहेत.
निविदा प्रक्रियेला मुदतवाढ आणि प्रत्यक्ष कामास विलंब
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने नोव्हेंबर महिन्यात खडकवासला आणि माणिकबाग या मेट्रो मार्गांना मंजुरी दिली होती. महामेट्रोने २६ जून रोजी दोन्ही मार्गांवरील स्थानके आणि मार्गांच्या उभारणीसाठी निविदा प्रसिद्ध केल्या होत्या. २४ ऑगस्टपर्यंत निविदा सादर करण्याची वेळ होती. महापालिकेने दोन आठवड्यांपूर्वी उड्डाणपुलाची माहिती महामेट्रोला दिल्याने अधिकाऱ्यांची विशेष बैठक झाली. पालिकेकडून उड्डाणपुलाचा अंतिम नकाशा येणे बाकी आहे. त्यामुळे महामेट्रोने निविदेची मुदत एक महिना वाढवली आहे. महिनाभरात समन्वय पूर्ण झाल्यानंतर पुढील प्रक्रियेला गती मिळेल.
“दांडेकर पूल चौकातील वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी उड्डाणपुलाचे नियोजन आहे. एचसीएमटीआर आणि मेट्रो मार्गाची रचना विचारात घेऊन उड्डाणपुलाचा आराखडा महिनाभरात महामेट्रोकडे सादर केला जाईल.”
— दिनकर गोजारे, मुख्य अभियंता (प्रकल्प), पुणे महापालिका“महापालिकेच्या उड्डाणपुलाच्या प्रस्तावामुळे निविदा प्रक्रियेला मुदतवाढ दिली आहे. महापालिकेकडून अंतिम आराखडा प्राप्त झाल्यावर मेट्रो मार्ग आणि स्थानकांच्या रचनेत आवश्यक बदल करून काम पुढे नेले जाईल.”
— महामेट्रो अधिकृत सूत्र- दोन्ही मेट्रो मार्गांची एकूण लांबी सुमारे १६.९१ किलोमीटर असून १४ स्थानके उभारली जाणार आहेत.
- महापालिकेचा अंतिम नकाशा आल्यानंतरच प्रत्यक्ष बांधकामाची नवी तारीख निश्चित केली जाईल.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| प्रस्तावित मेट्रो मार्ग | खडकवासला व माणिकबाग जोडणी | काम लांबणीवर |
| निविदा मुदतवाढ | एक महिना वाढवली | लागू |
| अंतिम आराखडा स्थिती | पुणे पालिकेकडून येणे बाकी | प्रक्रिया सुरू |
| काम सुरू होण्याचे नियोजन | ऑक्टोबर ऐवजी पुढील काळात | निश्चित |
पार्श्वभूमी
पुणे मेट्रो टप्पा-२ विस्ताराची पार्श्वभूमी
पुणे शहरातील सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था अधिक सक्षम करण्यासाठी केंद्र सरकारने गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये स्वारगेट ते खडकवासला आणि नळ स्टॉप ते माणिकबाग या विस्तारित मार्गिकांना हिरवा कंदील दिला होता. महामेट्रोने तातडीने पूर्वतयारी करून निविदा प्रक्रिया सुरू केली. सिंहगड रस्ता परिसरातील नागरिक गेल्या अनेक वर्षांपासून मेट्रोची प्रतीक्षा करत आहेत. दांडेकर पूल चौकात उड्डाणपूल आणि एचसीएमटीआर प्रकल्प एकत्र येत असल्याने तांत्रिक गुंतागुंत निर्माण झाली आहे. या तिन्ही महत्त्वाच्या प्रकल्पांमध्ये भविष्यात कोणताही अडथळा येऊ नये यासाठी एकत्रित आराखडा तयार करण्याचे काम दोन्ही प्रशासनांकडून सुरू आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन महामेट्रो आणि पुणे महापालिकेने संयुक्त अभ्यास सुरू केला आहे. चौकातील वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी उड्डाणपूल आणि मेट्रोचे खांब एकाच रचनेत कसे बसवता येतील यावर तज्ज्ञ अभियंते काम करत आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर पायाभूत सुविधांचे काम करणाऱ्या कंत्राटदार कंपन्यांना निविदा भरण्यासाठी अतिरिक्त वेळ मिळाला आहे. निविदेला मुदतवाढ मिळाल्याने कंत्राट अंतिम होण्याची प्रक्रिया महिनाभर पुढे ढकलली गेली आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम प्रवासाच्या सुलभतेवर पडणार आहे. ऑक्टोबरमध्ये सुरू होणारे बांधकाम लांबणीवर पडल्याने सिंहगड रस्ता आणि वारजे परिसरातील नागरिकांना मेट्रो प्रवासासाठी आणखी काही महिने वाट पहावी लागेल.
सिंहगड रस्ता परिसरातील नागरिक व व्यावसायिक
सिंहगड रस्ता परिसरातील नागरिक व व्यावसायिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून भविष्यातील वाहतूक कोंडी फुटण्यासाठी तिन्ही प्रकल्पांचे सुयोग्य एकत्रिकरण गरजेचे मानले जात आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
पुण्यासारख्या वेगाने वाढणाऱ्या शहरात मेट्रो आणि रस्ते विकास प्रकल्प वेळेत पूर्ण होणे अत्यंत आवश्यक आहे. महामेट्रोने निविदा काढल्यानंतर महापालिकेला दांडेकर पूल चौकातील उड्डाणपुलाची आठवण होणे हा दोन्ही यंत्रणांमधील समन्वयाच्या अभावाचा पुरावा आहे. दांडेकर पूल चौकातील वाहतूक कोंडी गंभीर असली तरी सर्व प्रकल्पांचे नियोजन प्राथमिक टप्प्यातच एकत्र होणे गरजेचे होते. ऐनवेळी आलेल्या प्रस्तावामुळे मेट्रोचे काम महिनाभर पुढे ढकलले गेले आहे. आता महापालिका आणि महामेट्रोने वेळेचा अपव्यय टाळून एक महिन्यात संयुक्त आराखडा अंतिम करावा, जेणेकरून नागरिकांना वाहतूक कोंडीतून लवकर दिलासा मिळेल.