ठाण्यातील विकासप्रकल्पांसाठी वृक्षतोडीला मंजुरी
दि. 11दि. 11 । ऑगस्ट । 2026
ठाणे येथून चालू घडामोडींमधील एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर येत असून वर्तुळाकार मेट्रो आणि रस्ते रुंदीकरणासह विविध विकासप्रकल्पांसाठी तब्बल ३,७४९ झाडांवर कुऱ्हाड चालवण्याच्या प्रस्तावाला पालिका प्रशासनाने हिरवा कंदील दाखवला आहे.
३,७४९
बाधित होणारी झाडे
२,८९९
पुनर्रोपित केली जाणारी झाडे
८४८
तोडली जाणारी झाडे
२२
निर्णय प्रलंबित असलेले वारसा वृक्ष
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
ठाणे शहरातील वर्तुळाकार मेट्रो, रस्ते रुंदीकरण, महापालिकेची नवी प्रशासकीय इमारत, मेट्रो स्थानकांचे प्रवेशद्वार आणि ठाणे-बोरिवली भुयारी मार्गाच्या कामात ३,७४९ झाडे बाधित होत असून वृक्ष प्राधिकरणाने या प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
ठाणे महापालिका आयुक्त सौरभ राव यांनी वृक्ष प्राधिकरणाचे अधिकार वापरत या प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे. आता हा प्रस्ताव अंतिम मंजुरीसाठी महापालिकेच्या सर्वसाधारण सभेपुढे सादर केला जाणार आहे.
तात्कालिक परिणाम
प्रस्तावानुसार शहरातील ८४८ झाडे तोडली जाणार असून २,८९९ झाडांचे पुनर्रोपण केले जाणार आहे. या निर्णयामुळे शहरातील पर्यावरणप्रेमी आणि स्थानिक नागरिकांमध्ये विविध प्रतिक्रिया उमटत आहेत.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
महापालिका प्रशासनाने विकासप्रकल्पांसाठी आवश्यक वृक्षतोडीच्या बदल्यात भरपाई वृक्षारोपण आणि त्याच्या संगोपनासाठी संबंधित प्रकल्पांकडून सुरक्षा अनामत रक्कम घेण्याचे धोरण निश्चित केले आहे.
वर्तुळाकार मेट्रो आणि विकासप्रकल्पांचे जाळे
ठाणे शहरात अंतर्गत वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी वर्तुळाकार मेट्रो प्रकल्प राबवला जात आहे. या प्रकल्पाच्या रायलादेवी तलाव ते बाळकुम या टप्प्यात सर्वाधिक ३,२१२ झाडे बाधित होणार आहेत. यामध्ये पिंपळ, वड आणि रेन ट्री यांसारख्या ६० ते ७५ वर्षे जुन्या वृक्षांचा समावेश आहे. यापैकी २,६९३ झाडांचे पुनर्रोपण केले जाणार असून ५१९ झाडे तोडण्यास मंजुरी देण्यात आली आहे. याशिवाय ओवळा-माजिवडा मतदारसंघातील रस्ते रुंदीकरणासाठी २९१ झाडे बाधित होत असून त्यातील १६७ झाडे तोडली जाणार आहेत.
- मेट्रो स्थानकांच्या ५ प्रवेशद्वारांच्या कामात २४ झाडे बाधित
- ठाणे-बोरिवली भुयारी मार्गाच्या कामासाठी १५९ झाडे तोडली जाणार
प्रशासकीय मान्यता आणि वारसा वृक्षांचे संवर्धन
ठाणे महापालिकेची नवी प्रशासकीय इमारत आणि इतर पायाभूत सुविधांच्या कामासाठी वृक्षतोडीचा प्रस्ताव तयार करण्यात आला आहे. महापालिका आयुक्त सौरभ राव यांनी वृक्ष प्राधिकरणाच्या निर्णयांना मंजुरी दिल्यानंतर १७ ऑगस्ट रोजी होणाऱ्या सर्वसाधारण सभेत यावर अंतिम निर्णय होणार आहे. प्रकल्पबाधित असलेल्या २२ जुन्या वारसा (हेरिटेज) वृक्षांबाबत अंतिम निर्णय प्रलंबित ठेवण्यात आला असून प्रत्यक्ष स्थळ पाहणीनंतर संवर्धनाचा मार्ग निवडला जाणार आहे.
“विकासप्रकल्पांसाठी बाधित होणाऱ्या झाडांपैकी जास्तीत जास्त झाडांचे पुनर्रोपण करण्याचा प्रयत्न आहे. भरपाई वृक्षारोपण आणि संगोपनासाठी संबंधित यंत्रणांकडून सुरक्षा अनामत रक्कम जमा केली जाईल.”
— वृक्ष प्राधिकरण विभाग, ठाणे महापालिका- ५० ते ८५ वर्षे वयाच्या ३ झाडांच्या बदल्यात १९० नवी झाडे लावण्याचे नियोजन
- ठाणे-बोरिवली भुयारी मार्गाच्या कामात ६१ झाडांचे पुनर्रोपण होणार
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| बाधित क्षेत्र | ठाणे शहर | नोंदवले |
| एकूण बाधित झाडे | ३,७४९ | नोंदवले |
| पुनर्रोपण | २,८९९ झाडे | प्रस्तावित |
| सर्वसाधारण सभा | १७ ऑगस्ट | प्रलंबित |
पार्श्वभूमी
वृक्ष प्राधिकरणाचे अधिकार आणि पुढील कायदेशीर टप्पा
ठाणे महापालिकेत लोकप्रतिनिधींची मुदत संपल्यानंतर महापालिका आयुक्तांकडे प्रशासक आणि वृक्ष प्राधिकरणाचे अधिकार आले आहेत. कायद्यानुसार आयुक्तांनी घेतलेल्या निर्णयांना पुढील सर्वसाधारण सभेत मान्यता घेणे बंधनकारक असते. त्यानुसार १७ जून रोजी वृक्ष प्राधिकरणाच्या बैठकीत झालेल्या निर्णयावर ४ ऑगस्ट रोजी आयुक्तांनी स्वाक्षरी केली. आता १७ ऑगस्ट रोजी हा प्रस्ताव मंजुरीसाठी ठेवला जाईल. शहरातील पर्यावरण संतुलन राखत विकासकामे पूर्ण करण्याचे मोठे आव्हान महापालिका प्रशासनासमोर उभे ठाकले आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन विकासप्रकल्प वेळेत पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक परवानग्या मिळवण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. महापालिका प्रशासन कायदेशीर प्रक्रियेचे तंतोतंत पालन करून आगामी सर्वसाधारण सभेत मंजुरी मिळवण्याच्या तयारीत आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर सकारात्मक वातावरण दिसून येत आहे. मेट्रो आणि रस्ते रुंदीकरणामुळे शहरातील वाहतूक यंत्रणा सक्षम होऊन व्यापारी उलाढालीला गती मिळण्याचा मार्ग सुकर होणार आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम होणार आहे. एका बाजूला हरित पट्टा कमी होण्याची भीती व्यक्त होत असताना दुसऱ्या बाजूला भविष्यात वाहतूक कोंडीतून मुक्ती मिळण्याची आशा नागरिकांना आहे.
पर्यावरणप्रेमी व स्थानिक नागरिक
पर्यावरणप्रेमी व स्थानिक नागरिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून जुन्या वृक्षांची तोड रोखण्यासाठी आणि पुनर्रोपण यशस्वीरीत्या पूर्ण करण्यासाठी प्रशासनावर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
ठाणे शहराच्या विकासासाठी पायाभूत सुविधांचा विस्तार होणे अत्यंत गरजेचे आहे. वर्तुळाकार मेट्रो आणि रस्ते रुंदीकरणामुळे शहराची वाहतूक कोंडीतून सुटका होईल यात शंका नाही. परंतु, या विकासाची किंमत तब्बल ३,७४९ झाडांच्या बळीने मोजावी लागत आहे. प्रशासनाने २,८९९ झाडांच्या पुनर्रोपणाचा दावा केला असला तरी यापूर्वीचा पुनर्रोपणाचा यशोदर फारसा उत्साहवर्धक राहिलेला नाही. ५० ते ८५ वर्षे जुनी झाडे तोडल्यानंतर केवळ नवीन रोपे लावून ते नुकसान भरून निघत नाही. त्यामुळे प्रशासनाने तोडलेल्या झाडांच्या बदल्यात लावल्या जाणाऱ्या नवीन वृक्षांचे संवर्धन आणि पुनर्रोपित झाडांचे जगणे निश्चित करण्यासाठी कडक धोरण राबवले पाहिजे. विकास करताना पर्यावरणाचा बळी जाणार नाही याची दक्षता घेणे हीच काळाची गरज आहे.