सिद्धिविनायक मंदिर न्यासात अनुकंपा भरती मंजूर
दि. 28दि. 31 । ऑगस्ट । 2026
मुंबई – प्रभादेवी येथील प्रसिद्ध श्री सिद्धिविनायक मंदिर न्यासातील कर्मचाऱ्यांसाठी राज्य सरकारने अनुकंपा तत्त्वावर नोकरी देण्याचे धोरण मंजूर केले. गट-क आणि गट-ड पदांसाठी ही नवीन भरती प्रक्रिया लागू करण्यात आली.
२
गट-क आणि गट-ड पदे
१
मंजूर अनुकंपा धोरण
५
टक्के कमाल भरती कोटा
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
राज्य सरकारने सिद्धिविनायक मंदिर न्यासातील सेवेत असताना निधन झालेल्या कर्मचाऱ्यांच्या वारसांना अनुकंपा तत्त्वावर नोकरी देण्याच्या धोरणाला अधिकृत मंजुरी दिली. मंदिर प्रशासनातील गट-क आणि गट-ड या कर्मचाऱ्यांच्या श्रेणींसाठी हे सुधारित नियम लागू राहतील.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
राज्य शासन विधि व न्याय विभाग, सिद्धिविनायक मंदिर न्यास व्यवस्थापन समिती, मंदिर व्यवस्थापनाचे कार्यकारी अधिकारी आणि मंदिर कर्मचाऱ्यांचे प्रतिनिधी.
तात्कालिक परिणाम
सिद्धिविनायक मंदिर न्यासाच्या कर्मचाऱ्यांच्या प्रलंबित अनुकंपा अर्जांचा मार्ग मोकळा झाला. सेवेत असताना मृत्युमुखी पडलेल्या कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबांना आर्थिक दिलासा मिळण्याची प्रक्रिया प्रशासकीय पातळीवर सुरू झाली.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
राज्य शासनाने जारी केलेल्या आदेशानुसार मंदिर न्यासाला अनुकंपा नियुक्तीचे निकष पाळणे बंधनकारक केले. पारदर्शक प्रक्रियेद्वारे वारसांना सेवेत समाविष्ट करण्याचे निर्देश दिले.
सिद्धिविनायक मंदिरात अनुकंपा नियुक्तीचा निर्णय
राज्य सरकारच्या विधि व न्याय विभागाने प्रभादेवी येथील प्रसिद्ध श्री सिद्धिविनायक मंदिर न्यासातील कर्मचाऱ्यांच्या वारसांना अनुकंपा तत्त्वावर नियुक्ती देण्याच्या धोरणाला मान्यता दिली. सिद्धिविनायक मंदिर न्यास अधिनियम १९८० अंतर्गत मंदिर प्रशासनाचा कारभार पाहिला जातो. मंदिर सेवेत असलेल्या कर्मचाऱ्याचा सेवाकाळात मृत्यू झाल्यास त्यांच्या कुटुंबावर ओढवणारे आर्थिक संकट लक्षात घेऊन हा निर्णय घेण्यात आला.
- गट-क आणि गट-ड श्रेणीतील रिक्त पदांवर वारसांना नियुक्ती मिळणार.
- शासकीय नियमांनुसार शैक्षणिक पात्रता वयोमर्यादा तपासली जाणार.
५ टक्के मर्यादेत भरती प्रक्रिया पार पडणार
शासकीय नियमावलीनुसार अनुकंपा नियुक्तीसाठी निश्चित केलेल्या ५ टक्के मर्यादेचे पालन करूनच या जागा भरल्या जातील. मंदिर न्यासातील मंजूर पदांच्या संख्येनुसार उपलब्ध होणाऱ्या रिक्त जागांवर अर्जदारांची गुणवत्तेनुसार निवड केली जाईल. या निर्णयामुळे अनेक वर्षांपासून प्रलंबित असलेल्या वारसदारांच्या मागण्यांना मान्यता मिळाली.
“सिद्धिविनायक मंदिर न्यासातील सेवेत असताना दिवंगत झालेल्या कर्मचाऱ्यांच्या पात्र वारसांना अनुकंपा तत्त्वावर नियुक्ती देण्याच्या प्रस्तावाला नियमानुसार मंजुरी देण्यात आली आहे. न्यासाने पारदर्शक पद्धतीने ही भरती पार पाडावी.”
— विधि व न्याय विभाग अधिकृत आदेश- मंदिर न्यास प्रशासनात पारदर्शकता राखण्याचे शासनाचे निर्देश.
- पात्र वारसांना विहित मुदतीत अर्ज करण्याचे आवाहन.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| मंदिर न्यास | श्री सिद्धिविनायक | प्रभादेवी |
| धोरण प्रकार | अनुकंपा नियुक्ती | मंजूर |
| पात्र पदे | गट-क आणि गट-ड | निश्चित |
| मंजुरी विभाग | विधि व न्याय | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
सिद्धिविनायक मंदिर न्यास कायदा आणि कर्मचारी सुरक्षा?
श्री सिद्धिविनायक गणपती मंदिर न्यासाचा कारभार १९८० च्या कायद्यानुसार राज्य सरकारच्या नियंत्रणाखाली चालतो. मंदिरात शेकडो कर्मचारी विविध विभागांत सेवेत आहेत. शासकीय कर्मचाऱ्यांप्रमाणे मंदिर कर्मचाऱ्यांनाही अनुकंपा तत्त्वावरील नोकरीचे संरक्षण मिळावे अशी मागणी अनेक वर्षांपासून प्रलंबित होती. विधि व न्याय विभागाच्या मंजुरीनंतर आता या धोरणाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी सुरू होईल.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभिर्य लक्षात घेऊन मंदिर न्यास व्यवस्थापनाने रिक्त पदांची माहिती संकलित करण्यास सुरुवात केली. पात्र अर्जांची छाननी जलद गतीने पूर्ण करण्याचे आदेश जारी केले.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर धार्मिक न्यासांमधील कर्मचारी कल्याणकारी धोरणांचे स्वागत करण्यात आले. इतर विश्वस्त संस्थांवरही कर्मचाऱ्यांसाठी सामाजिक सुरक्षा योजना लागू करण्याचा दबाव वाढेल.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम मंदिर सेवेतील कर्मचाऱ्यांच्या कुटुंबांना मिळणाऱ्या आर्थिक सुरक्षेच्या रूपाने दिसून येईल. संकटग्रस्त कर्मचाऱ्यांच्या पाठीशी मंदिर प्रशासन उभे राहिल्याचे समाधान व्यक्त होत आहे.
मंदिर न्यास कर्मचारी व वारसदार
मंदिर न्यास कर्मचारी व वारसदार यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून रोजगाराची हमी मिळाल्याने प्रलंबित आर्थिक प्रश्नांना पूर्णविराम मिळेल.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
प्रभादेवीच्या सिद्धिविनायक मंदिर न्यासातील कर्मचाऱ्यांसाठी अनुकंपा धोर मंजूर करण्याचा राज्य सरकारचा निर्णय स्वागतार्ह आणि न्यायाचा आहे. कोट्यवधी भाविकांचे श्रद्धास्थान असलेल्या या मंदिरात अहोरात्र सेवा देणाऱ्या कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षेचा प्रश्न या निर्णयामुळे सुटला आहे. शासकीय कर्मचाऱ्यांप्रमाणेच विश्वस्त संस्थांमधील कर्मचाऱ्यांना सामाजिक सुरक्षेचे छत्र मिळणे आवश्यक होते. अनुकंपा नियुक्ती प्रक्रियेत पारदर्शकता ठेवून कोणत्याही भ्रष्टाचाराशिवाय खऱ्या गरजू वारसांना या नोकऱ्या मिळतील याची खबरदारी मंदिर प्रशासनाने घेतली पाहिजे.