दिनांक ९ सप्टेंबर – इतिहासातील महत्त्वाच्या घटना आणि दिनविशेष
🏆 आजचे विशेष दिन
जागतिक शिक्षण संरक्षणाचा आंतरराष्ट्रीय दिवस (International Day to Protect Education from Attack) — संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) आमसभेने २०२० मध्ये दिनांक ९ सप्टेंबर हा दिवस “आंतरराष्ट्रीय शिक्षण संरक्षण दिन” म्हणून घोषित केला. युद्ध किंवा लष्करी संघर्षाच्या काळात शाळा, महाविद्यालये, विद्यार्थी आणि शिक्षकांवर होणारे हल्ले रोखणे आणि मुलांच्या शिक्षण हक्काचे रक्षण करणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.
आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.
🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना
दिनांक ९ सप्टेंबर १९४२ रोजी राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांनी पुकारलेल्या ‘चले जाव’ (भारत छोडो) आंदोलनादरम्यान महाराष्ट्रातील नंदुरबार येथे शाळकरी मुलांनी प्रभात फेरी काढली होती. या फेरीचे नेतृत्व केवळ १५ वर्षांच्या शिरीषकुमार मेहता यांनी केले होते. ब्रिटिश पोलिसांनी या मुलांवर लाठीमार आणि गोळीबार केला असता, शिरीषकुमार यांनी छातीवर गोळ्या झेलत ‘वंदे मातरम्’चा जयघोष केला आणि ते जागेवरच हुतात्मा झाले.
🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना
दिनांक ९ सप्टेंबर १९२० रोजी तत्कालीन ब्रिटिश भारताच्या ‘इम्पेरियल लेजिस्लेटिव्ह कौन्सिल’मध्ये ‘अलिगढ मुस्लिम युनिव्हर्सिटी बिल’ (विधेयक) मंजूर करण्यात आले. या कायद्यांतर्गत १८७५ मध्ये सर सय्यद अहमद खान यांनी स्थापन केलेल्या ‘मोहमडन अँग्लो-ओरिएंटल कॉलेज’चे रूपांतर एका पूर्ण केंद्रीय विद्यापीठात (अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठ) झाले.
दिनांक ९ सप्टेंबर १८१२ रोजी बँक ऑफ बंगालने भारतात पहिल्यांदा कागदी नोटा (१० रुपयांची नोट) जारी केल्या. यामुळे भारतातील आधुनिक बँकिंग आणि चलन व्यवस्थेला खऱ्या अर्थाने गती मिळाली.
🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना
दिनांक ९ सप्टेंबर १९४८ रोजी किम इल-संग यांच्या नेतृत्वाखाली कोरियन द्वीपकल्पाच्या उत्तर भागात ‘डेमोक्रॅटिक पीपल्स रिपब्लिक ऑफ कोरिया’ (उत्तर कोरिया) ची औपचारिक स्थापना झाली. हा दिवस उत्तर कोरियाचा राष्ट्रीय दिन (प्रजासत्ताक स्थापना दिन) म्हणून साजरा केला जातो.
दिनांक ९ सप्टेंबर १७७६ रोजी अमेरिकेच्या खंडीय काँग्रेसने (Continental Congress) आपल्या देशाचे नाव बदलून “युनायटेड कॉलनीज” वरून अधिकृतपणे “युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका” (USA) असे ठेवले.
🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान
दिनांक ९ सप्टेंबर १९४७ रोजी अमेरिकेतील हार्वर्ड विद्यापीठात ‘मार्क २’ (Harvard Mark II) या प्रचंड आकाराच्या संगणकावर काम करत असताना शास्त्रज्ञ ग्रेस हॉपर यांच्या चमूला संगणकातील तांत्रिक बिघाडाचे कारण शोधताना एका रिलेमध्ये अडकलेली खरीखुरी पतंग (Moth/कीटक) सापडली. त्यांनी ती पतंग काढून एका रोजनिशीत चिकटवली आणि बाजूला लिहिले “First actual case of bug being found”.
🎂 जयंती
🪔 स्मृतिदिन
🎉 आज वाढदिवस असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती
📖 विशेष उल्लेख
भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या अंतिम टप्प्यात म्हणजेच १९४२ च्या ‘भारत छोडो’ (चले जाव) आंदोलनादरम्यान दिनांक ९ सप्टेंबर १९४२ हा दिवस महाराष्ट्राच्या आणि देशाच्या इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी लिहिला गेला. नंदुरबार येथे केवळ १५ वर्षांच्या शिरीषकुमार मेहता या बालकाने हातात तिरंगा घेऊन ब्रिटिशांविरुद्ध एका भव्य प्रभात फेरीचे नेतृत्व केले होते.
‘वंदे मातरम्’च्या घोषणांनी परिसर दुमदुमून गेला होता. ब्रिटिश पोलिसांनी या लहान मुलांना घाबरवण्यासाठी बंदुका रोखल्या, मात्र शिरीषकुमार डगमगले नाहीत; त्यांनी अतिशय धैर्याने छाती पुढे करत पोलिसांना गोळी मारण्याचे आव्हान दिले. पोलिसांनी केलेल्या अमानुष गोळीबारात शिरीषकुमार जागेवरच शहीद झाले.
त्यांच्यासोबत धनसुखलाल वाणी, घनश्यामदास शहा, शशीधर केतकर आणि लालदास शहा हे बालकेही हुतात्मा झाले. लहान वयातील शाळकरी मुलांचे हे बलिदान देशातील देशप्रेमाची आणि असीम धैर्याची सर्वोच्च पराकाष्ठा मानले जाते.
💡 आणखी थोडं
संगणक किंवा सॉफ्टवेअरमधील तांत्रिक त्रुटीला आपण “बग” (Bug) म्हणतो आणि ती सुधारण्याच्या प्रक्रियेला “डीबगिंग” (Debugging) म्हणतो. ही संज्ञा खरोखरच्या एका जिवंत कीटकावरून (पतंग) जन्माला आली, जो दिनांक ९ सप्टेंबर १९४७ रोजी अमेरिकेतील एका प्रचंड महासंगणकाच्या रिलेमध्ये अडकला होता.
केवळ १५ वर्षांचे असताना शिरीषकुमार मेहता यांनी देशासाठी आपल्या प्राणांचे बलिदान दिले. आजच्या डिजिटल आणि आधुनिक काळात, आपल्या देशाचा विकास आणि सन्मान वाढवण्यासाठी एक जागरूक नागरिक म्हणून आपण कोणती महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो?
“नंदुरबारचे बालहुतात्मा शिरीषकुमार यांच्या धैर्याबद्दल आणि बलिदानाबद्दल तुम्हाला काय वाटते? कमेंट बॉक्समध्ये तुमचे विचार नक्की शेअर करा!”