
चीनमधील महत्त्वाकांक्षी आणि अभियांत्रिकी कौशल्याचा नमुना असलेला पिंगलू कालवा प्रकल्प आता आपल्या अंतिम टप्प्यात पोहोचला आहे. दक्षिण चीनमधील ग्वांग्झी प्रांतात हा कालवा उभारला जात आहे. या प्रकल्पामुळे समुद्री व्यापारासाठी एक नवा आणि छोटा मार्ग उपलब्ध होणार आहे.
पिंगलू कालवा हा सुमारे एकशे पस्तीस किलोमीटर लांब असून, तो ग्वांग्झीची राजधानी नाननिंगला बेइबू खाडीशी जोडणार आहे. या अवाढव्य प्रकल्पासाठी चीन सुमारे बाहत्तर पूर्णांक सात अब्ज युआन म्हणजेच सुमारे दहा अब्ज डॉलर्स खर्च करत आहे. सध्या या भागातील जहाजांना गुआंगडोंग प्रांतातून वळसा घालून जावे लागते. या कालव्यामुळे हे अंतर तब्बल पाचशे साठ किलोमीटरने कमी होईल, ज्यामुळे इंधन आणि वेळेची मोठी बचत होणार आहे. या कालव्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये नौका-स्तंभन यंत्रणा वापरली जात आहे. जमिनीची उंची आणि पाण्याची पातळी यांचा समतोल राखण्यासाठी जगातील सर्वात भव्य तीन-स्तरीय नौका-स्तंभन यंत्रणा येथे बसवण्यात आले आहेत. हा कालवा पूर्ण झाल्यावर पाच हजार टन वजनाची जहाजे सहजपणे येथून प्रवास करू शकतील. चीनने या प्रकल्पाचे काम अत्यंत युद्धपातळीवर सुरू ठेवले असून, हजारो कामगार आणि अत्याधुनिक मशिन्सचा वापर करून नैसर्गिक अडथळ्यांवर मात केली आहे.
पिंगलू कालवा हा चीनच्या नवीन आंतरराष्ट्रीय समुद्र व्यापार मार्गाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. या कालव्यामुळे चीनचा व्हिएतनाम, लाओस आणि कंबोडिया यांसारख्या आशियाई देशांशी असलेला व्यापार अधिक सुलभ होईल. अंतर्भागातील उत्पादित माल थेट बंदरापर्यंत पोहोचवता येईल, ज्यामुळे ग्वांग्झी प्रांतात नवीन औद्योगिक वसाहती निर्माण होतील. फक्त वाहतूकच नव्हे, तर या कालव्याचा वापर शेतीसाठी पाणी पुरवण्यासाठी आणि पूर नियंत्रणासाठीही केला जाणार आहे. इतक्या अधिक प्रमाणावर उत्खनन आणि पाण्याचे प्रवाह बदलल्यामुळे पर्यावरणावर होणाऱ्या परिणामांबाबतही चर्चा सुरू आहे. मात्र, चिनी प्रशासनाने दावा केला आहे की, या प्रकल्पात पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला असून समुद्री जीवांच्या स्थलांतरासाठी विशेष मार्ग तयार करण्यात आले आहेत. पिंगलू कालव्याचे काम २०२६ च्या अखेरपर्यंत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर पनामा आणि सुएझ कालव्याप्रमाणेच यालाही जागतिक व्यापारात अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त होईल.