भारत – चीन सीमा व्यापार पूर्ववत

हिमाचल प्रदेशातील शिपकी ला, उत्तराखंडातील लिपुलेख आणि सिक्कीममधील नथु ला हे तीन प्रमुख पारंपरिक सीमापार व्यापार मार्ग आहेत. सन २०२० मधील जागतिक साथीचा आजार आणि सीमावर्ती तणावामुळे हे सर्व मार्ग बंद करण्यात आले होते. यापूर्वी जून महिन्यात व्यापार सुरू करण्याचे नियोजन होते, सुरक्षा आणि पायाभूत सुविधांच्या कारणामुळे विलंब झाला. या ऐतिहासिक मार्गावरून शतकांपासून वस्तूंची अदलाबदल होत आली आहे. केंद्र सरकारच्या ‘व्हायब्रंट व्हिलेजेस प्रोग्राम’ अंतर्गत सीमावर्ती भागांचा विकास केला जात असून, व्यापार पुनरुज्जीवनामुळे या भागातील पर्यटन आणि स्थानिक व्यवसायाला नवी दिशा मिळण्याची शक्यता आहे.