बीआरटी मार्गावर ई-बस
दि. 31दि. 09 । जुलै । 2026
पिंपरी-चिंचवड शहरातील बीआरटी आणि उच्च क्षमता द्रुतगती मार्गावर विजेवर चालणारी तीन डब्यांची ‘ईआरटीएस’ बस सुरू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. पहिल्या टप्प्यात १७ किलोमीटर लांबीचा प्रायोगिक मार्ग विकसित करण्याचे नियोजन महापालिकेने केले आहे.
१७ किलोमीटर
प्रायोगिक मार्ग लांबी
२४० प्रवासी
एका बसची क्षमता
८५ लाख रुपये
सविस्तर प्रकल्प अहवाल खर्च
१.५ वर्षे
प्रायोगिक कालावधी मुदत
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
पिंपरी-चिंचवड शहरात बीआरटी आणि एचसीएमटीआर मार्गावर तीन डब्यांची इलेक्ट्रिक ‘ईआरटीएस’ बस चालवण्यास मान्यता मिळाली आहे. पहिल्या टप्प्यात भोसरीतील गोडाऊन चौक ते वाकड चौक दरम्यान १७ किलोमीटरचा प्रायोगिक मार्ग तयार केला जाणार आहे. महामेट्रो या प्रकल्पाचा सविस्तर अहवाल तयार करत आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या उपस्थितीत सह्याद्री अतिथीगृहात पार पडलेल्या बैठकीत या प्रकल्पाला मंजुरी देण्यात आली. पिंपरी-चिंचवड महापालिका आयुक्त डॉ. विजय सूर्यवंशी, सह शहर अभियंता बापूसाहेब गायकवाड, कार्यकारी अभियंता सुनील पवार आणि महामेट्रोचे अधिकारी या प्रकल्पाची अंमलबजावणी करत आहेत.
तात्कालिक परिणाम
पहिल्या टप्प्यातील १७ किलोमीटर अंतराच्या डीपीआरसाठी ८५ लाखांचा निधी निश्चित करण्यात आला आहे. भोसरी, कुदळवाडी, ऑटो क्लस्टर, काळेवाडी फाटा, जगताप डेअरी आणि वाकड चौक परिसरातील वाहतुकीचा आराखडा बदलण्यास सुरुवात झाली आहे. सर्व प्रशासकीय परवानग्या वेगाने मिळवण्याच्या हालचाली सुरू आहेत.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
महापालिकेने ई-आरटीएस प्रणालीच्या अंमलबजावणीसाठी प्रशासकीय आणि तांत्रिक कार्यवाही वेगाने सुरू केली आहे. महामेट्रोच्या माध्यमातून तीन महिन्यांत सविस्तर प्रकल्प अहवाल पूर्ण केला जाणार आहे. राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारची मंजुरी मिळवून निविदा प्रक्रिया राबवण्याचे आदेश प्रशासनाला देण्यात आले आहेत.
विजेवर चालणाऱ्या ‘ईआरटीएस’ बसची वैशिष्ट्ये
पिंपरी-चिंचवड महापालिकेने सार्वजनिक वाहतूक सक्षमीकरणासाठी विजेवर धावणाऱ्या ईआरटीएस बसची निवड केली आहे. ही वाहने मेट्रोप्रमाणेच आरामदायी असून रबर टायरवर धावणारी आहेत. प्रदूषणमुक्त प्रवासासाठी ही यंत्रणा अत्यंत प्रभावी मानली जात आहे.
- एका बसमध्ये २४० हून अधिक प्रवासी प्रवास करू शकतात.
- तीन डब्यांची पूर्णतः विजेवर चालणारी आधुनिक बस यंत्रणा.
पहिल्या टप्प्यातील १७ किलोमीटर मार्ग आणि अंमलबजावणी
शहरात वाढती लोकसंख्या आणि वाहतूक कोंडी यावर मात करण्यासाठी महापालिकेने उच्च क्षमता द्रुतगती मार्ग (एचसीएमटीआर) आणि बीआरटी मार्गांचा वापर करण्याचा निर्णय घेतला आहे. पहिल्या टप्प्यात भोसरीतील गोडाऊन चौक, कुदळवाडी चौक, ऑटो क्लस्टर, काळेवाडी फाटा, जगताप डेअरी ते वाकड चौक या १७ किलोमीटरच्या बीआरटीएस मार्गावर ही बस धावणारी आहे. या मार्गावर सध्या पीएमपीएल बसची संख्या कमी आहे. ही नवी इलेक्ट्रिक यंत्रणा प्रवासी वाहतुकीचा ताण कमी करेल.
प्रकल्प अहवाल तयार करण्यासाठी महामेट्रोने ८५ लाखांचा खर्च अपेक्षित असल्याचे नमूद केले आहे. पुढील तीन महिन्यांत हा अहवाल तयार झाल्यावर राज्य आणि केंद्र शासनाची मंजुरी घेतली जाणार आहे. त्यानंतर निविदा काढून दीड वर्षांच्या कालावधीत प्रायोगिक तत्त्वावर सेवा सुरू करण्याचे नियोजन आहे. प्रायोगिक टप्पा यशस्वी झाल्यानंतर शहरातील सर्व बीआरटी आणि एचसीएमटीआर मार्गांवर या सेवेचा विस्तार केला जाणार आहे.
“या प्रकल्पाची नियोजनबद्ध अंमलबजावणी करून नागरिकांना आधुनिक, सुरक्षित आणि कार्यक्षम सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था उपलब्ध करून दिली जाणार आहे.”
— डॉ. विजय सूर्यवंशी, आयुक्त, पिंपरी-चिंचवड महापालिका“विजेवर चालणारी ही तीन डब्यांची बस मेट्रोप्रमाणेच वेगवान आणि आरामदायी आहे. रबर टायरवर चालणाऱ्या या बसमुळे प्रदूषण कमी होण्यास मदत मिळेल.”
— बापूसाहेब गायकवाड, सह शहर अभियंता, पिंपरी-चिंचवड महापालिका- महामेट्रो ३ महिन्यांत ८५ लाख रुपये खर्चाचा डीपीआर पूर्ण करणार.
- यशस्वी चाचणीनंतर शहरातील सर्व बीआरटी मार्गांवर विस्तार करण्याचे नियोजन.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| प्रकल्प नाव | इलेक्ट्रिक रॅपिड ट्रान्सिट सिस्टीम (ERTS) | मंजुर |
| प्रायोगिक मार्ग | गोडाऊन चौक ते वाकड चौक (१७ किमी) | नियोजित |
| डीपीआर संस्था | महामेट्रो संस्था | कार्यरत |
| चाचणी कालावधी | १.५ वर्षे (१८ महिने) | निश्चित |
पार्श्वभूमी
सार्वजनिक वाहतूक सक्षमीकरण आणि आगामी पावले
पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक शहरात गेल्या दशकात लोकसंख्येत प्रचंड वाढ झाली आहे. शहरातील अंतर्गत प्रवासासाठी पीएमपीएल बस आणि मेट्रो सेवा उपलब्ध आहे. बीआरटी मार्गांवर बसची पुरेशी उपलब्धता नसल्याने नागरिकांना खासगी वाहनांचा वापर करावा लागत आहे. या समस्येवर तोडगा काढण्यासाठी महापालिकेने ई-आरटीएस प्रणालीचा प्रस्ताव तयार केला.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत या प्रस्तावाला हिरवा कंदील मिळाला. पुढील टप्प्यात महामेट्रो तीन महिन्यांत सविस्तर अहवाल सादर करेल. केंद्र आणि राज्य सरकारची मंजुरी मिळाल्यानंतर प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात केली जाणार आहे. दीड वर्षाच्या प्रायोगिक चाचणीनंतर संपूर्ण शहरातील वर्तुळाकार मार्गांवर या बस धावतील. मेट्रो स्थानके, रेल्वे स्थानके आणि बस थांबे एकमेकांशी जोडले जाऊन एकात्मिक वाहतूक व्यवस्था उभारली जाणार आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन महापालिकेने तांत्रिक आणि प्रशासकीय परवानग्यांची प्रक्रिया गतीने सुरू केली आहे. महामेट्रो आणि महापालिका यांच्यात समन्वय प्रस्थापित केला जात आहे. रस्ते रुंदीकरण आणि बीआरटी मार्गावरील अडथळे दूर करण्यासाठी विशेष पथकाची नियुक्ती केली जाणार आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. पिंपरी, भोसरी आणि ऑटो क्लस्टर परिसरातील औद्योगिक वसाहतींना जोडणारा हा मार्ग आहे. कामगार तसेच कर्मचाऱ्यांचा प्रवास सुलभ होऊन उद्योग क्षेत्रातील वाहतूक खर्च कमी होण्यास मदत मिळणार आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम पाहायला मिळणारा आहे. वाकड, काळेवाडी, भोसरी परिसरातील नागरिकांना मेट्रो दर्जाचा प्रवास कमी खर्चात उपलब्ध होणार आहे. रस्त्यांवरील वाहतूक कोंडी कमी होऊन नागरिकांचा रोजचा वेळ वाचण्यास मदत मिळेल.
प्रवासी व नागरिक
प्रवासी व नागरिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून त्यांना सुरक्षित आणि प्रदूषणमुक्त सार्वजनिक वाहतूक पर्याय मिळणार आहे. २-३ मिनिटांच्या अंतराने उपलब्ध होणाऱ्या तीन डब्यांच्या बसमुळे गर्दीच्या वेळेत होणारी कोंडी टळणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
नागरीकरणाच्या वेगात सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचे आधुनिकीकरण करणे काळाची गरज बनले आहे. पिंपरी-चिंचवड शहरात प्रस्तावित ई-आरटीएस प्रणाली हा या दिशेने टाकलेला एक स्वागतार्ह पुढाकार आहे. मेट्रोच्या तुलनेत कमी खर्चात आणि कमी वेळेत ही यंत्रणा उभी राहू शकते. बीआरटी मार्गांचा पूर्ण क्षमतेने वापर होण्यास यामुळे गती मिळेल. प्रकल्पाचा सविस्तर अहवाल वेळेत पूर्ण करून निविदा प्रक्रिया पारदर्शकपणे राबवणे आवश्यक आहे. प्रायोगिक तत्त्वावरील १७ किलोमीटरचा टप्पा यशस्वी ठरल्यास इतर शहरांसाठी देखील हे एक उत्तम मॉडेल ठरू शकते. प्रदूषणमुक्त प्रवासासह नागरिकांच्या वेळेची बचत साधणारी ही यंत्रणा शहराच्या विकासाला नवी गती देईल.