पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आंध्र प्रदेशातील विजयानगरम जिल्ह्यातील भोगापुरम येथे ‘अल्लुरी सीताराम राजू आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे’ अधिकृत उद्घाटन केले आहे. सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी तत्त्वावर ५,६४० कोटी रुपयांहून अधिक खर्चाने हा हरित विमानतळ उभारण्यात आला आहे.
५,६४० कोटी रुपये
आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचा एकूण विकास खर्च
६० लाख
वार्षिक प्रवासी हाताळणीची पहिली क्षमता
१८,००० कोटी रुपये
उद्घाटन केलेल्या एकूण विकास प्रकल्पांची किंमत
१७ ऑगस्ट
व्यावसायिक उड्डाणे सुरू होण्याची अधिकृत तारीख
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भोगापुरम येथील ‘अल्लुरी सीताराम राजू आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे’ उद्घाटन केले आहे. ५,६४० कोटी रुपये खर्चाचा हा प्रकल्प सार्वजनिक-खाजगी भागीदारीतून पूर्ण झाला. पहिल्या टप्प्यात ६० लाख प्रवासी क्षमतेची व्यवस्था कार्यान्वित करण्यात आली आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन. चंद्राबाबू नायडू, उपमुख्यमंत्री पवन कल्याण, केंद्रीय नागरी विमान वाहतूक मंत्री के. राममोहन नायडू आणि जीएमआर ग्रुप या घडामोडीतील प्रमुख घटक आहेत.
तात्कालिक परिणाम
उत्तर आंध्र प्रदेशातील हवाई प्रवासाची सुविधा विस्तारली आहे. विशाखापट्टणम परिसरातील उद्योग, पर्यटन, लॉजिस्टिक्स आणि रोजगार क्षेत्राला थेट गती मिळाली आहे. १७ ऑगस्टपासून व्यावसायिक विमानांची वाहतूक सुरू होत आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
केंद्रीय नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय आणि डीजीसीए प्रशासनाने विमानतळ संचालनासाठी सुरक्षा परवाने जारी केले आहेत. राज्य सरकारने जमीन अधिग्रहण व पायाभूत सुविधांसाठी १,५८३ कोटी रुपयांचा निधी पुरवला आहे.
अधूनमधून आधुनिक तंत्रज्ञान अन् शाश्वत विकास संकल्पना
भोगापुरम विमानतळ निर्मितीत अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा आणि पर्यावरणपूरक संकल्पनांचा थेट वापर करण्यात आला आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) आणि बायोमेट्रिक प्रवासी प्रक्रिया यंत्रणा उभारण्यात आली आहे.
- ५ मेगावॉट क्षमतेचा सौरऊर्जा प्रकल्प आणि पर्जन्यजल संचयन व्यवस्था कार्यान्वित.
- पर्यावरणपूरक ‘ग्रीन बिल्डिंग’ मानकांनुसार वास्तूचे बांधकाम पूर्ण.
विमानतळ रचना आणि प्रादेशिक आर्थिक विकासाचे चित्र
अल्लुरी सीताराम राजू आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे वास्तुकला डिझाइन आंध्र प्रदेशच्या सांस्कृतिक वारशातून प्रेरित आहे. अराकु खोऱ्यातील पारंपरिक ‘चुट्टिलू’ घरे आणि उडणाऱ्या माशाच्या आकाराची छताची रचना करण्यात आली आहे. या विमानतळामुळे उत्तर आंध्र प्रदेशातील विशाखापट्टणम, विजयानगरम आणि श्रीकाकुलम जिल्ह्यांतील उद्योगांना थेट लाभ मिळत आहे. वार्षिक २५,००० मेट्रिक टन क्षमतेचे कार्गो टर्मिनल उभारल्याने औषध निर्माण आणि सागरी उत्पादनांच्या निर्यातीला गती मिळाली आहे. ३,८०० मीटर लांबीचा धावपट्टी मार्ग (Runway) रुंद-बॉडी विमानांच्या लँडिंगसाठी सज्ज आहे. विमानतळ परिसरात एव्हिएशन हब आणि शैक्षणिक नगर उभारण्याचे नियोजन आखले आहे.
“भोगापुरम विमानतळाचे उद्घाटन हा आंध्र प्रदेशच्या विकासातील ऐतिहासिक क्षण आहे. आधुनिक पायाभूत सुविधांमुळे पर्यटन, व्यापार आणि रोजगाराला नवी दिशा मिळाली आहे.”
— नरेंद्र मोदी, पंतप्रधान“अल्लुरी सीताराम राजू विमानतळ उत्तर आंद्राच्या आर्थिक परिवर्तनाचे केंद्र बनले आहे. प्रादेशिक जोडणी बळकट करण्यासाठी हे पाऊल अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे.”
— एन. चंद्राबाबू नायडू, मुख्यमंत्री, आंध्र प्रदेश- विशाखापट्टणम येथे ४६० कोटी रुपयांच्या सेमीकंडक्टर प्रकल्पाची पायाभरणी पूर्ण.
- राष्ट्रीय महामार्ग आणि अक्षय ऊर्जा वहन प्रकल्पांचे एकाच वेळी लोकार्पण.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| प्रकल्पाचे नाव | अल्लुरी सीताराम राजू विमानतळ | पूर्ण |
| एकूण खर्च | ५,६४० कोटी रुपये | निधी मंजूर |
| प्रवासी क्षमता | ६० लाख वार्षिक (प्रथम टप्पा) | कार्यरत |
| व्यावसायिक उड्डाण | १७ ऑगस्टपासून सुरुवात | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
नवी आंतरराष्ट्रीय हवाई सुविधा: उत्तर आंद्राच्या विकासाची पार्श्वभूमी काय?
विशाखापट्टणम येथील जुने नागरी विमानतळ भारतीय नौदलाच्या धावपट्टीवर अवलंबून होते. तेथे आंतरराष्ट्रीय आणि रात्रीच्या उड्डाणांवर मर्यादा येत होत्या. २०१६ मध्ये आंध्र प्रदेश सरकारने भोगापुरम येथे स्वतंत्र आंतरराष्ट्रीय ग्रीनफिल्ड विमानतळ उभारणीचा संकल्प सोडला. जीएमआर ग्रुपसोबत सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी करार करून बांधकामाला गती देण्यात आली. ३१ महिन्यांच्या विक्रमी वेळेत या विमानतळाची उभारणी पूर्ण झाली आहे. नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) सर्व सुरक्षा आणि पर्यावरणीय परवानग्या मंजुरी दिल्या आहेत. १७ ऑगस्टपासून व्यावसायिक उड्डाणे सुरू झाल्यानंतर विशाखापट्टणम येथील जुन्या विमानतळावरील नागरी वाहतूक टप्प्याटप्प्याने भोगापुरम येथे स्थलांतरित केली जात आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन नागरी विमान वाहतूक मंत्रालय आणि स्थानिक पोलीस प्रशासनाने सुरक्षा व्यवस्था कडक केली आहे. विमानतळ परिसरातील वाहतूक नियंत्रण, महामार्ग जोडणी आणि आपत्कालीन सेवा सुरळीत ठेवण्यासाठी विशेष पोलीस पथके तैनात करण्यात आली आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर उत्साहाचे वातावरण तयार झाले आहे. उत्तर आंध्र प्रदेशातील औषध निर्मिती, आयटी, सागरी उत्पादने आणि वस्त्रोद्योग क्षेत्राला जागतिक बाजारपेठेची थेट दारे उघडी झाली आहेत. लॉजिस्टिक्स आणि रिअल इस्टेट क्षेत्रात गुंतवणुकीचा ओघ वाढला आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम हवाई प्रवासाच्या सुलभतेच्या रूपाने दिसून येत आहे. अराकु खोरे, लांबासिंगी आणि सागरी पर्यटन स्थळांना भेट देणाऱ्या पर्यटकांसाठी प्रवास अधिक गतिमान झाला आहे. स्थानिक युवकांसाठी थेट आणि अप्रत्यक्ष रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण झाल्या आहेत.
नागरिक व व्यावसायिक वर्ग
नागरिक व व्यावसायिक वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून आयात-निर्यात व्यापारी, उद्योगपती आणि प्रवाशांना आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या सोयी-सुविधा उपलब्ध झाल्या आहेत. हवाई सेवांच्या विस्ताराने व्यवसायाची कार्यक्षमता वाढण्यास थेट मदत झाली आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
उत्तर आंध्र प्रदेशच्या विकासाचा नवीन धावपट्टी मार्ग — भोगापुरम येथील अल्लुरी सीताराम राजू आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे उद्घाटन आंध्र प्रदेशच्या आर्थिक आलेखामधील क्रांतिकारी टप्पा आहे. ५,६४० कोटी रुपयांच्या या प्रकल्पामुळे प्रादेशिक जोडणी बळकट झाली आहे. कृषी, सागरी उत्पादने आणि औषध निर्माण क्षेत्राच्या निर्यातीला यामुळे नवीन गती मिळत आहे. स्वातंत्र्यसैनिक अल्लुरी सीताराम राजू यांचे नाव देऊन ऐतिहासिक वारशाचा गौरव करण्यात आला आहे. विमानतळासोबतच रस्ते आणि सौर ऊर्जेच्या पायाभूत प्रकल्पांची उभारणी प्रशासकीय कटिबद्धता दर्शवते. या आंतरराष्ट्रीय सोयीमुळे आंध्र प्रदेशातील पर्यटन, उद्योग आणि रोजगार निर्मितीला शाश्वत बळ लाभले आहे.