अमेरिकन सैन्याची इराकमधून पूर्ण माघार

मेरिकन लष्कराने इराकमधील आपली सर्व सैन्यतुकडी आणि लष्करी सामग्री पूर्णपणे मागे घेतली आहे. इराकमधील एरबिल हवाई तळावरून अखेरच्या सैनिकांच्या तुकडीने उड्डाण केले.
२३
वर्षांची अमेरिकन लष्करी उपस्थिती (वर्षे)
१२
आयएस विरोधातील मोहिमेचा काळ (वर्षे)
४,५००
अमेरिकन सैनिकांचे बलिदान (संख्या)
१
उर्वरित एरबिल लष्करी तळ माघार (तळ)
वृत्त विशेष
📌
मुख्य घटना
अमेरिकन लष्कराने इराकमधून आपल्या शेवटच्या सैनिकांची माघार पूर्ण करत दोन दशकांपासून सुरू असलेल्या लष्करी मोहिमेची अधिकृत सांगता केली आहे.
👥
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
पेंटागॉन प्रवक्ता शॉन पारनेल, अमेरिकन मध्यवर्ती कमांड (सेंटकॉम), इराकचे पंतप्रधान अली अल-झैदी आणि इराकी संरक्षण मंत्रालय.
🚨
तात्कालिक परिणाम
एरबिल आणि बगदाद तळांवरून अमेरिकन लष्करी तुकड्या निघून गेल्याने इराकी सैन्याने संपूर्ण देशाच्या सुरक्षेची सूत्रे हाती घेतली आहेत.
🏛️
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
इराक सरकारने सर्व सुरक्षा व्यवस्थेची जबाबदारी स्वीकारली असून अमेरिकेकडून फक्त तांत्रिक प्रशिक्षण आणि गुप्तचर माहिती सहकार्य सुरू राहील.
एरबिल हवाई तळावरून अमेरिकन सैनिकांची अंतिम माघार
इराकमधील उत्तर कुर्दिश भागातील एरबिल हवाई तळावरून शेवटचे अमेरिकन सैन्य आणि लष्करी साहित्य ३० सप्टेंबर रोजी माघारी फिरले.
  • पेंटागॉनने या मोहिमेला १२ वर्षांच्या दहशतवादविरोधी लढ्याचा यशस्वी शेवट म्हटले आहे.
  • इराकच्या राष्ट्रीय सुरक्षा यंत्रणेने राजधानी बगदादमध्ये विजयाचा उत्सव साजरा केला.
अमेरिकन लष्कराची एक्झिट आणि सुरक्षा व्यवस्थेपुढील आव्हाने
अमेरिकन फौजांच्या माघारीनंतर इराकची सुरक्षा यंत्रणा एका नवीन वळणावर आली आहे. सन २००३ मध्ये सद्दाम हुसेन यांची सत्ता उलथवून टाकण्यासाठी अमेरिकेने इराकमध्ये प्रवेश केला होता. त्यानंतर २०१४ मध्ये ‘इस्लामिक स्टेट’ने इराकच्या मोठ्या भूभागावर ताबा मिळवल्यानंतर अमेरिकन सैन्य पुन्हा इराकमध्ये आले होते. आता अमेरिकेने आपली संपूर्ण फौजबंद माघारी घेतली असून प्रादेशिक सुरक्षेचे मुख्यालय जॉर्डनमध्ये हलवले आहे. कुर्दिश प्रादेशिक प्रशासनाने हवाई सुरक्षा यंत्रणा निघून गेल्याने चिंता व्यक्त केली आहे. इराण समर्थक सशस्त्र संघटनांनी या घटनेला अमेरिकेचा पराभव संबोधले आहे.

“अमेरिकन फौजांनी इराकमधून नियोजित आणि सुरक्षित माघार घेतली आहे. इराक सैन्याला गुप्तचर माहिती आणि विशेष प्रशिक्षण सहकार्य चालू राहील.”

— शॉन पारनेल, प्रवक्ता, पेंटागॉन

“आंतरराष्ट्रीय आघाडीच्या मोहिमेची समाप्ती म्हणजे दहशतवादाविरोधातील युद्धाचा अंत नाही. इराकचे सैन्य आपल्या देशाच्या रक्षणासाठी पूर्णपणे सक्षम आहे.”

— अली अल-झैदी, पंतप्रधान, इराक
  • अमेरिकन फौजांची प्रादेशिक कमांड आता जॉर्डन येथील मुवफ्फक साल्टी हवाई तळावरून कार्यरत राहील.
  • सीरियामधील ‘आयएस’ विरोधी मोहिमा आणि कुर्दिश दलांना सहकार्य कायम ठेवण्यात येणार आहे.
मुद्दा तपशील स्थिती
सैन्य माघार मुख्य केंद्र एरबिल हवाई तळ पूर्ण
माघारीचा करार वाशिंग्टन-बगदाद करार अंमलात
अमेरिकन सैन्य मुख्यालय जॉर्डन तळ कार्यरत
इराक सुरक्षा जबाबदारी इराकी सैन्य वर्ग
पार्श्वभूमी
अमेरिकेचे इराक धोरण आणि भू-राजकीय घडामोडी
सन २००३ मध्ये सुरू झालेल्या इराक युद्धात ४ हजार ५०० हून अधिक अमेरिकन सैनिकांचा मृत्यू झाला. सन २०११ मध्ये अमेरिकेने एकदा सैन्य मागे घेतले होते. परंतु ‘आयएस’ या दहशतवादी संघटनेचा प्रभाव वाढल्याने २०१४ मध्ये अमेरिकन सैन्य पुन्हा इराकमध्ये दाखल झाले. २०२४ मध्ये जो बायडेन प्रशासनाने इराक सरकारसोबत टप्प्याटप्प्याने सैन्य कमी करण्याचा करार केला होता. डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनाने या कराराची अंतिम टप्प्यात अंमलबजावणी पूर्ण केली. इराकमधून सैन्य मागे घेतले तरी शेजारील सीरिया आणि जॉर्डनमध्ये अमेरिकेची लष्करी उपस्थिती राहील.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
💼
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन इराक गृह मंत्रालयाने प्रमुख शहरांमध्ये आणि सीमाभागात हाय अलर्ट जारी केला आहे. दहशतवादी कारवाया रोखण्यासाठी इराकी सैन्याने विशेष गस्त पथके तैनात केली आहेत.
📈
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर जागतिक इंधन बाजारात आणि तेल शुद्धीकरण क्षेत्रात काही प्रमाणात अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
👥
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम देशातील अंतर्गत शांतता, सुरक्षा आणि नागरिकांच्या दैनंदिन हालचालींवर दिसून येईल.
🎓
सुरक्षा विश्लेषक व विद्यार्थी वर्ग
सुरक्षा विश्लेषक व विद्यार्थी वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून मध्य पूर्वेतील आंतरराष्ट्रीय संबंध आणि लष्करी रणनीतीच्या अभ्यासासाठी हे नवे वळण आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
इराकमधून अमेरिकन माघार आणि मध्य पूर्वेचे भवितव्य दोन दशकांनंतर इराकमधून अमेरिकन सैन्याची पूर्ण माघार ही मध्य पूर्वेच्या राजकारणातील मोठी घडामोड आहे. सन २००३ मधील आक्रमणापासून सुरू झालेला हा प्रवास लाखो नागरिकांचे बलिदान आणि अथांग आर्थिक हानीनंतर एका टप्प्यावर पोहोचला आहे. अमेरिकन सैन्य बाहेर पडल्याने इराकमध्ये सत्तेची आणि सुरक्षेची पोकळी निर्माण होण्याची भीती नाकारता येत नाही. ‘आयएस’च्या सुप्त पेशी आणि इराण समर्थक सशस्त्र गटांचे वाढते वर्चस्व यावर नियंत्रण ठेवणे इराकी सैन्यासाठी मोठे आव्हान असेल. अमेरिकेने जॉर्डनमध्ये आपली उपस्थिती ठेवून क्षेत्रीय संतुलनाचा प्रयत्न केला असला, तरी इराकला स्वतःच्या पायावर उभे राहून अंतर्गत सुरक्षा राखणे गरजेचे आहे.
बातमी मिळवा
ई-मेलवर WhatsApp वर
24,486 वेळा पाहिलं