अमेरिकेच्या प्रशासनाने भारतासह २० देशांना दिलासा दिला आहे. अमेरिकेने काही विशिष्ट विशेष औषधे आणि औषधी घटकांवर शून्य टॅरिफ लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. दुर्मिळ आजार, वंध्यत्व उपचारावरील औषधे आणि जनुक थेरपी संबंधित साहित्यावर हा निर्णय लागू आहे.
२०
सवलत मिळालेले देश
० टक्के
विशेष औषधांवर टॅरिफ दर
१०० टक्के
सामान्य आयात शुल्क दर
३०.४६ अब्ज डॉलर
भारताची औषध निर्यात
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
अमेरिकेने भारत आणि १९ इतर देशांमधील विशिष्ट विशेष औषधांच्या आयातीवर शून्य टक्के टॅरिफची घोषणा केली आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
अमेरिकेचे प्रशासन, भारतीय औषध निर्यात प्रोत्साहन परिषद आणि जागतिक व्यापार विभाग या प्रक्रियेशी जोडलेले आहेत.
तात्कालिक परिणाम
भारतीय औषध कंपन्यांना अमेरिकेत दुर्मिळ आजारांची औषधे विनाशुल्क निर्यात करणे सुलभ झाले आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
अमेरिकेच्या वाणिज्य विभागाने दुर्मिळ आजार आणि वंध्यत्व उपचारांच्या घटकांसाठी आयात शुल्कात सवलत देण्याचे अधिकृत धोरण स्वीकारले आहे.
विशिष्ट औषधांवर शून्य टॅरिफ सवलत
अमेरिकेच्या नव्या धोरणामुळे भारतीय औषध उत्पादक कंपन्यांना मोठा दिलासा मिळाला असून निर्यातीचा मार्ग सुकर झाला आहे.
- दुर्मिळ आजार आणि वंध्यत्व उपचारांच्या औषधांना आयात शुल्कातून पूर्ण सूट देण्यात आली आहे.
- सेल आणि जीन थेरपी औषधांच्या घटकांवर देखील शून्य टक्के टॅरिफ दर लागू झाला आहे.
अमेरिकेचे नवे धोरण आणि भारताचा सहभाग
अमेरिकेने औषधी साहित्याच्या आयातीबाबत महत्त्वपूर्ण बदल करत भारत आणि इतर १९ देशांना या शुल्कातून सूट दिली आहे. व्यापार विस्तार कायद्याच्या कलम २३२ अंतर्गत राष्ट्राध्यक्षांच्या घोषणेची अंमलबजावणी सुरू झाली आहे. दुर्मिळ आजार, सेल थेरपी, जनुक थेरपी आणि अँटीबॉडी-ड्रग कॉंज्युगेट्स यांसारख्या अत्याधुनिक उपचारांच्या औषधांचे उत्पादन करणाऱ्या कंपन्यांना याचा लाभ मिळाला आहे. अमेरिका हा भारतीय औषध उद्योगासाठी सर्वात मोठा बाजारपेठेचा भाग आहे. भारताने मागील आर्थिक वर्षात अमेरिकेत मोठ्या प्रमाणावर औषधांची निर्यात केली आहे. या शुल्काश्रयी सवलतीमुळे भारतीय औषध निर्मिती क्षेत्राला आंतरराष्ट्रीय बाजारात अधिक स्पर्धात्मक संधी मिळणार आहेत. स्थानिक औषध उद्योजकांनी या निर्णयाचे स्वागत केले असून आगामी काळात निर्यातीत वाढ होण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.
“अमेरिकेने घेतलेल्या या निर्णयामुळे भारत आणि इतर २० देशांमधील विशेष औषध उत्पादक कंपन्यांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळाला आहे. दुर्मिळ आजारांच्या औषधांची निर्यात आता अधिक सुलभ झाली आहे.”
— वरिष्ठ व्यावसायिक प्रतिनिधी, औषध निर्यात परिषद“औषध क्षेत्रातील आयात शुल्काची ही सवलत जागतिक व्यापार संतुलनासाठी महत्त्वाची आहे. भारतीय कंपन्यांनी या संधीचा लाभ घेत जागतिक स्तरावर गुणवत्ता टिकवून ठेवणे आवश्यक आहे.”
— जागतिक व्यापार तज्ज्ञ| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| शून्य टॅरिफ धोरण | अमेरिकन प्रशासन | कार्यरत |
| लागू देश संख्या | भारतसह २० देश | नोंदवले |
| प्रमुख सवलत क्षेत्र | दुर्मिळ आजार औषधे | पूर्ण |
| निर्यात मूल्य | ३०.४६ अब्ज डॉलर | मंजूर |
पार्श्वभूमी
अमेरिकेच्या टॅरिफ धोरणाची पार्श्वभूमी आणि सवलतीचा प्रवास
अमेरिकेने देशांतर्गत औषध उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी काही महिन्यांपूर्वी आयात शुल्कात मोठे बदल केले होते. अनेक प्रकारच्या परदेशी औषधांवर शंभर टक्के शुल्क लावण्याची घोषणा करण्यात आली होती. मात्र दुर्मिळ आजार आणि जीवनदायी उपचारांच्या औषधांवर मर्यादा येत असल्याने जागतिक स्तरावर चिंता व्यक्त केली जात होती. याची दखल घेत अमेरिकेने भारतासह २० देशांना या बंधनातून सवलत दिली आहे. औषध घटकांच्या आयातीवरील हे शून्य टॅरिफ धोरण भविष्यात द्विपक्षीय व्यापार संबंध अधिक दृढ करण्यास साहाय्यभूत ठरणार आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन भारतीय वाणिज्य मंत्रालयाने औषध निर्यात प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्यासाठी आणि निकषांची पूर्तता करण्यासाठी संबंधित यंत्रणांना मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर भारतीय फार्मास्युटिकल कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये सकारात्मक प्रवृत्ती दिसून येत असून अमेरिकेच्या बाजारात निर्यातीची नवी दारे उघडली आहेत.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम होत नसला तरी दुर्मिळ आजारांवरील उपचारांसाठी आवश्यक औषधांची उपलब्धता सुलभ होण्यास मदत मिळणार आहे.
संबंधित वर्ग (औषध निर्यातदार व फार्मा उद्योजक)
औषध निर्यातदार व फार्मा उद्योजक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून त्यांना अमेरिकन बाजारात विनाशुल्क निर्यातीचा मोठा व्यावसायिक फायदा मिळाला आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
फार्मा उद्योगासाठी ऐतिहासिक दिलासा
अमेरिकेने भारतासह २० देशांना विशिष्ट औषधांच्या आयातीवर शून्य टॅरिफची दिलेली सवलत भारतीय औषध उद्योगासाठी अत्यंत अभिमानास्पद आणि दिलासादायक आहे. दुर्मिळ आजार आणि अत्याधुनिक उपचारांच्या औषधांना शुल्कातून मुक्त केल्यामुळे जागतिक आरोग्य क्षेत्रात सहकार्याचे नवे पर्व सुरू झाले आहे. भारतीय कंपन्या आधीपासूनच अमेरिकेच्या बाजारपेठेत अग्रगण्य असून या निर्णयामुळे निर्यातीला नवी गती मिळेल. शासनाने आणि उद्योजकांनी मिळून या संधीचा पुरेपूर फायदा घेणे गरजेचे आहे. भविष्यात अशाच प्रकारच्या धोरणात्मक निर्णयामुळे भारताला जागतिक औषध निर्मितीचे केंद्र म्हणून अधिक भक्कम स्थान प्राप्त होईल.