तोट्यातील एसटीसाठी पालक अधिकारी
एसटीच्या सातत्याने तोट्यात चालणाऱ्या विभागांना नफ्यात आणण्यासाठी महामंडळाने एक व्यापक कृती आराखडा तयार केला आहे. या अंतर्गत तोट्यातील प्रत्येक विभागासाठी आता एका ‘पालक अधिकाऱ्याची नियुक्ती करण्यात येणार आहे. परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या एका उच्चस्तरीय आढावा बैठकीत या महत्त्वपूर्ण योजनेची घोषणा करण्यात आली.
या योजनेअंतर्गत प्रादेशिक व्यवस्थापक किंवा त्याहून अधिक वरिष्ठ दर्जाच्या अधिकाऱ्यांची पालक अधिकारी म्हणून नियुक्ती केली जाणार आहे. हे अधिकारी दरमहा आपापल्या विभागातील खर्चाचे सखोल विश्लेषण करतील. प्रत्येक आगारासाठी निश्चित केलेले उत्पन्नाचे उद्दिष्ट पूर्ण होत आहे की नाही यावर बारकाईने लक्ष ठेवतील. संबंधित विभागाची आर्थिक घडी बसवण्याची आणि तोटा कमी करण्याची थेट जबाबदारी या पालक अधिकाऱ्यांवर निश्चित करण्यात आली आहे. चांगली कामगिरी न करणाऱ्या विभागीय व्यवस्थापकांवर निलंबनाची कारवाई करण्याचा इशाराही परिवहन मंत्र्यांनी दिला आहे.
एसटी महामंडळाच्या एकूण एकतीस विभागांपैकी कोल्हापूर, नाशिक, नागपूर, सोलापूर आणि नांदेड यांसह तब्बल एकवीस विभाग सध्या तोट्यात चालत आहेत. आर्थिक वर्ष दोन हजार पंचवीस-दोन हजार सव्वीस या काळात महामंडळाला पाचशे छत्तीस कोटी रुपयांचा तोटा झाला असून, केवळ एप्रिल दोन हजार शेचाळीस या एकाच महिन्यात सुमारे शहात्तर कोटी रुपयांचा तोटा नोंदवला गेला आहे. हा वाढता तोटा रोखण्यासाठी प्रत्येक महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात सर्व विभागांची आढावा बैठक घेतली जाईल, ज्यामध्ये मागील महिन्यातील उत्पन्न आणि खर्चाचा हिशोब तपासून पुढील महिन्याचे नियोजन केले जाईल.
उत्पन्न वाढवण्यासोबतच इंधन बचतीवर आणि प्रशासकीय खर्चावर नियंत्रण ठेवण्यावर विशेष भर दिला जाणार आहे. डिझेलची बचत करण्यासाठी प्रत्येक आगाराची जबाबदारी निश्चित केली जाणार असून, सातत्याने इंधन बचत करणाऱ्या आगारांसाठी प्रोत्साहनपर बक्षीस योजना राबवण्यात येईल. याशिवाय महसूल गळती रोखण्यासाठी सुरक्षा व दक्षता विभाग अधिक सक्रिय केला जाणार असून, तिकीट व्यवहारात अनियमितता करणाऱ्या किंवा उत्पन्न बुडवणाऱ्या वाहकांची स्वतंत्र यादी तयार करून त्यांच्यावर कडक देखरेख ठेवली जाईल. तसेच वाहकांना इतर प्रशासकीय किंवा गैर-वाहतूक कामांऐवजी केवळ वाहतुकीच्या मूळ कामासाठीच तैनात केले जाणार आहे.
बसस्थानकांवरील एसटीच्या मालमत्तांमधून अधिकाधिक महसूल मिळवण्यासाठी सर्व व्यावसायिक दुकाने आणि जागांची तपासणी केली जाईल, तसेच त्यांच्याकडून नियमित व योग्य भाडेवसुली केली जाईल. सर्व रिक्त जागा तातडीने भाडेतत्त्वावर देऊन उत्पन्न वाढवण्यावर भर दिला जाणार आहे. यासोबतच प्रत्येक बसस्थानकावर सकाळच्या सत्रात ‘इशू अँड स्टार्ट’ म्हणजेच ‘तिकीट द्या आणि बस मार्गस्थ करा’ हा उपक्रम काटेकोरपणे राबवला जाईल. प्रवाशांकडून मिळणारा महसूल हा एसटीचा खरा कणा असल्याने आर्थिक शिस्त आणि कार्यक्षम व्यवस्थापनाच्या जोरावर या जीवनवाहिनीला पुन्हा स्वावलंबी बनवले जाईल, असा विश्वास प्रताप सरनाईक यांनी व्यक्त केला.