२० ऑगस्ट (गुरुवार): मुंबई – कर्करोगाविरुद्धच्या लढ्यात जागतिक स्तरावर महत्त्वपूर्ण यश आले आहे. मॉडर्ना आणि मर्क या कंपन्यांनी कर्करोग प्रतिबंधक लस विकसित केली आहे. प्राथमिक चाचणीत या लसीने रुग्णांचा जीव वाचवण्यास यश मिळवले. ही वैद्यकीय क्षेत्रातील क्रांती मानली जात आहे.
४४ टक्के
कर्करोग पुन्हा उद्भवण्याचा धोका कमी
१५७
चाचणीत सहभागी रुग्ण संख्या
२
सहभागी मुख्य जागतिक औषध कंपन्या
३
पुढील टप्प्यातील चाचणीची तयारी
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
मॉडर्ना आणि मर्क कंपन्यांनी कर्करोगावरील वैयक्तिक एमआरएनए (mRNA) लस विकसित केली. प्राथमिक चाचणीत त्वचेच्या कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये मृत्यूचा धोका कमी झाला. सध्या ही लस पुढील चाचण्यांच्या टप्प्यात आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
मॉडर्ना कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी स्टीफन बॅनसेल आणि मर्क कंपनीचे संशोधक या प्रकल्पात मुख्य भूमिकेत आहेत. दोन्ही कंपन्यांनी संयुक्तपणे या संशोधनाची माहिती जाहीर केली.
तात्कालिक परिणाम
वैद्यकीय संशोधन क्षेत्रात नवीन आशेचे किरण निर्माण झाले आहेत. जगभरातील कर्करोग तज्ज्ञांनी या संशोधनाचे स्वागत केले. कर्करोग उपचाराच्या पद्धती बदलण्याची शक्यता वाढली आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
अमेरिकेच्या अन्न आणि औषध प्रशासनाने (FDA) या संशोधनाची दखल घेतली. प्रशासनाने या लसीच्या पुढील प्रक्रियेला गती देण्याची तयारी दर्शवली आहे.
एमआरएनए (mRNA) तंत्रज्ञानाचा ऐतिहासिक विजय
मॉडर्ना कंपनीने कोरोना काळात एमआरएनए तंत्रज्ञान वापरले. आता याच तंत्रज्ञानाचा वापर कर्करोगाविरुद्ध लढण्यासाठी केला जात आहे. ही लस प्रत्येक रुग्णाच्या शरीरातील पेशींनुसार स्वतंत्रपणे तयार केली जाते. मर्क कंपनीचे ‘केयत्रुडा’ (Keytruda) औषध आणि ही लस एकत्र दिली जाते. या दोन्ही औषधांच्या एकत्रित वापराचे परिणाम अतिशय सकारात्मक आले आहेत. रुग्णांची प्रतिकारशक्ती वाढवून कर्करोगाच्या पेशी नष्ट करणे शक्य झाले आहे. जगभरात या तंत्रज्ञानाची जोरदार चर्चा सुरू आहे. वैज्ञानिक स्तरावर या संशोधनाची अचूकता सिद्ध झाली आहे.
- मॉडर्ना आणि मर्क कंपन्यांचे संयुक्त संशोधन यशस्वी ठरले.
- रुग्णांच्या गरजेनुसार वैयक्तिक लस निर्मिती शक्य.
पुढील चाचण्या आणि आव्हाने
कंपन्या आता तिसऱ्या टप्प्यातील चाचण्या सुरू करत आहेत. या चाचण्यांमध्ये अधिक रुग्णांचा समावेश केला जाईल. विविध देशांमधील रुग्णांवर ही चाचणी घेतली जाईल. कर्करोगाच्या वेगवेगळ्या प्रकारांवर ही लस उपयुक्त ठरू शकते. औषध बाजारात येण्यासाठी काही काळ वाट पाहावी लागेल. या लसीच्या किंमतीबद्दल सध्या कोणतीही माहिती स्पष्ट नाही. सामान्य रुग्णांपर्यंत ही लस पोहोचवणे हे मुख्य आव्हान असेल. जागतिक स्तरावर याच्या वितरणाची यंत्रणा उभारली जाईल.
“कर्करोगाविरुद्धच्या लढ्यात हा ऐतिहासिक दिवस आहे. आमच्या एमआरएनए तंत्रज्ञानाने अत्यंत प्रभावी परिणाम दाखवले आहेत. आम्ही रुग्णांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवण्यासाठी कटिबद्ध आहोत.”
— स्टीफन बॅनसेल, मुख्य कार्यकारी अधिकारी, मॉडर्ना| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| लस नाव | mRNA-4157/V940 | प्रयोग सुरू |
| धोक्याचे प्रमाण | ४४ टक्के घट | नोंदवले |
| पुढील टप्पा | तिसरी चाचणी | नियोजित |
| भागीदार | मॉडर्ना आणि मर्क | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
कर्करोग उपचाराचा इतिहास आणि नवीन बदल
गेल्या अनेक दशकांपासून कर्करोगावर केमोथेरपी आणि रेडिएशन पद्धतीने उपचार केले जात आहेत. या उपचारांचे शरीरावर अनेक दुष्परिणाम होतात. अचूक उपचाराअभावी मृत्यूचे प्रमाण सर्वाधिक राहिलेले आढळते. मॉडर्ना आणि मर्क कंपन्यांनी यावर नवीन मार्ग शोधला. त्यांनी मानवी शरीरातील प्रतिकारशक्तीचा वापर करून कर्करोग पेशी नष्ट करण्याचे तंत्र शोधले. यापूर्वी झालेल्या चाचण्यांमध्ये मर्यादित यश मिळाले होते. आताच्या दुसऱ्या टप्प्यातील चाचणीने आशादायक निकाल दिले आहेत. पुढील वर्षात याच्या अंतिम चाचण्या पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. त्यानंतरच जागतिक बाजारात ही लस उपलब्ध होऊ शकते.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन जागतिक औषध नियामक मंडळांनी तातडीने बैठक घेतली. नवीन वैद्यकीय संशोधनाला गती देण्यासाठी धोरणात्मक निर्णय घेतले जात आहेत. भविष्यात अशा लसींच्या वितरणासाठी कायदेशीर चौकटीत बदल सुचवले जात आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर औषध निर्मिती क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये वाढ झाली. जागतिक आरोग्य बाजारात कोट्यवधी रुपयांच्या गुंतवणुकीचे मार्ग मोकळे झाले आहेत. नवीन तंत्रज्ञान विकसित करणाऱ्या स्टार्ट-अप कंपन्यांना अर्थसाहाय्य मिळणे सुकर झाले आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम आरोग्याविषयीच्या विश्वासाच्या रूपाने दिसतो. कर्करोगासारख्या जीवघेण्या आजाराविषयीची भीती कमी होण्यास मदत होते. कुटुंबातील रुग्णांच्या जगण्याची आशा पल्लवित झाली असून भविष्यात स्वस्त उपचार मिळण्याची आशा आहे.
संबंधित वर्ग (वैद्यकीय संशोधक आणि रुग्ण)
वैद्यकीय संशोधक आणि रुग्ण यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून संशोधकांना नवीन अभ्यासाची दिशा मिळाली आहे. रुग्णांना वेदनाविरहित आणि अत्यंत प्रभावी उपचाराचा पर्याय उपलब्ध झाला आहे. आरोग्य क्षेत्रातील तज्ज्ञांना नवीन तांत्रिक ज्ञान आत्मसात करण्याची संधी मिळाली आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
मॉडर्ना आणि मर्क यांचे हे यश मानवी इतिहासाला कलाटणी देणारे आहे. एमआरएनए तंत्रज्ञानाने कोरोना काळात स्वतःची उपयुक्तता सिद्ध केली होती. आता कर्करोगासारख्या जटिल आजारावर हे तंत्रज्ञान प्रभावी ठरले आहे. वैयक्तिक औषधोपचार पद्धती भविष्यातील वैद्यकीय दिशा ठरवते. तरीही, या लसीची किंमत सामान्यांच्या खिशाला परवडणारी असणे आवश्यक आहे. गरीब राष्ट्रांमधील रुग्णांपर्यंत ही पोहोचली पाहिजे. पेटंट आणि व्यापाराच्या पलीकडे जाऊन मानवतेच्या कल्याणासाठी या संशोधनाचा वापर व्हावा.