मराठी चित्रपटसृष्टीने आजवर कौटुंबिक नात्यांमधील गुंतागुंत अतिशय प्रभावीपणे मांडली आहे. याच साखळीतील एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि मनाला भिडणारा चित्रपट म्हणजे ‘तिघी’. ६ मार्च २०२६ रोजी प्रदर्शित झालेला हा चित्रपट केवळ तीन स्त्रियांची गोष्ट नसून, तो प्रत्येक घराघरातील माय-लेकींच्या नात्याचा आरसा आहे.
दिग्दर्शिकेने अत्यंत संयतपणे आणि कुठेही भडकपणा न आणता हा कौटुंबिक पट पडद्यावर साकारला आहे. चित्रपट संपल्यानंतरही त्यातील पात्रे आणि संवाद प्रेक्षकांच्या मनात घर करून राहतात, हेच या कलाकृतीचे सर्वात मोठे यश आहे. लग्नानंतर बदलणारे मुलीचे आयुष्य आणि माहेरच्या घराशी तुटत जाणारा संपर्क यावर हा चित्रपट अतिशय संवेदनशीलतेने भाष्य करतो.
या चित्रपटाचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे यातील कसलेल्या कलाकारांची फळी. भारती आचरेकर यांनी साकारलेली आईची भूमिका प्रेक्षकांच्या काळजाचा ठाव घेते. त्यांच्या चेहऱ्यावरील सात्विकता आणि मुलींसाठी असलेली अनामिक ओढ त्यांनी आपल्या प्रदीर्घ अनुभवातून जिवंत केली आहे. सोनाली कुलकर्णीने मोठ्या मुलीच्या भूमिकेत जो समजूतदारपणा दाखवला आहे, तो वाखाणण्याजोगा आहे. मध्यमवर्गीय गृहिणीचा रोजचा संघर्ष आणि आईबद्दलची कर्तव्यभावना तिने आपल्या देहबोलीतून अचूक टिपली आहे. नेहा पेंडसे हिने धाकट्या मुलीची भूमिका साकारताना आजच्या काळातील आधुनिक आणि स्पष्टवक्ती स्त्री प्रभावीपणे मांडली आहे. तिच्या वाट्याला आलेले भावनिक प्रसंग तिने अत्यंत ताकदीने पेलले असून, या तिन्ही अभिनेत्रींमधील नैसर्गिक संवाद हा चित्रपटाचा प्राण आहे.
समीक्षकांनी या चित्रपटाला मराठी सिनेसृष्टीतील एक प्रगल्भ मांडणी म्हणून संबोधले आहे. समीक्षकांच्या मते, या चित्रपटाचा सर्वात मोठा जमेची बाजू म्हणजे त्याचे वास्तववादी संवाद आणि प्रभावी पटकथा. स्त्रियांच्या मनात चालणारी घालमेल आणि पुन्हा एकदा स्वतःला शोधण्याची त्यांची जिद्द, हे सर्व पैलू अतिशय सुंदररीत्या गुंफले आहेत. तांत्रिक दृष्ट्याही चित्रपट उजवा ठरला असून, घरातील अंतर्गत दृश्ये टिपताना प्रकाशयोजनेचा वापर अतिशय कलात्मक पद्धतीने केला आहे. पार्श्वसंगीत कथेचा वेग आणि त्यातील भावना वाढवण्यास मोलाची मदत करते. काही समीक्षकांनी असेही नमूद केले आहे की, चित्रपटात येणारा अनपेक्षित वळण प्रेक्षकांना धक्का देण्यासोबतच अंतर्मुख व्हायला भाग पाडतो.
प्रदर्शनाच्या पहिल्याच दिवशी चित्रपटगृहांमध्ये प्रेक्षकांची, विशेषतः महिलांची मोठी उपस्थिती पाहायला मिळाली. चित्रपट पाहून बाहेर पडणाऱ्या अनेक प्रेक्षकांच्या डोळ्यांत पाणी होते, जे या कथेच्या यशाची पावती आहे. सामाजिक माध्यमांवर “हा चित्रपट पाहताना आम्हाला आमच्या आईची आठवण आली” अशा प्रतिक्रियांचा पाऊस पडत आहे. कौटुंबिक प्रेक्षकांसाठी हा चित्रपट एक भावनिक अनुभव ठरत आहे. तरुण पिढीलाही आपल्या पालकांच्या भावना समजून घेण्यासाठी हा चित्रपट प्रवृत्त करतो, असे अनेक प्रेक्षकांनी आवर्जून सांगितले आहे. चाहत्यांनी या चित्रपटाला १० पैकी ८.५ असे गुण दिले आहेत, जे या चित्रपटाच्या लोकप्रियतेचे प्रतीक आहे.
एक समीक्षक म्हणून या चित्रपटाकडे पाहताना असा दृष्टिकोन मांडता येईल की, ‘तिघी’ हा चित्रपट केवळ हळव्या भावनांपुरता मर्यादित नाही. तो स्त्रीच्या स्वातंत्र्यावर आणि तिच्या वैयक्तिक इच्छा-आकांक्षेवरही प्रकाश टाकतो. आईचे घर म्हणजे केवळ आठवणींचे भांडार नसून, ते पुन्हा एकदा स्वतःचे अस्तित्व सिद्ध करण्याची ऊर्जा देणारे केंद्र आहे, हा विचार यात मांडला आहे. चित्रपटातील तो अनपेक्षित बदल केवळ प्रेक्षकांना खिळवून ठेवण्यासाठी नाही, तर नात्यांची खरी किंमत कळावी यासाठी गुंफला आहे. दिग्दर्शिकेने स्त्रीच्या मानसिकतेचे जे बारकावे टिपले आहेत, ते खरोखरच प्रशंसनीय आहेत.
चित्रीकरणातील साधेपणा आणि रंगांचा वापर कथेतील घरगुती वातावरण अधिक गडद करतो. संगीताच्या बाबतीत बोलायचे झाले तर, गाणी कथेचा अविभाज्य भाग वाटतात आणि ती उगीचच घातल्यासारखी वाटत नाहीत.
६ मार्च रोजी प्रदर्शित झालेला हा चित्रपट २०२६ मधील एक सकस मराठी चित्रपट म्हणून ओळखला जाईल यात शंका नाही. जर तुम्हाला गोंधळ किंवा विनाकारण मारामारी नसलेला, पण मनाला शांतता देणारा चित्रपट पाहायचा असेल, तर ‘तिघी’ तुमच्यासाठीच आहे. नात्यांची विण कशी असावी आणि ती कशी जपावी, याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे ही कलाकृती.
‘तिघी’ हा चित्रपट म्हणजे भावनांचा एक शुद्ध प्रवाह आहे. साहित्याची आणि दर्जेदार अभिनयाची आवड ठेवणारे रसिक या चित्रपटाचा आनंद नक्कीच घेतील. हा चित्रपट केवळ मनोरंजन करत नाही, तर प्रेक्षकांना आपल्या मुळांकडे परत जाण्याची प्रेरणा देतो. प्रत्येक कुटुंबाने, विशेषतः आई आणि मुलींनी एकत्र बसून पाहण्यासारखी ही एक सुंदर कलाकृती आहे. चित्रपटगृहात जाऊन हा अनुभव घेणे हे केवळ एका चित्रपटाचे दर्शन नसून, आपल्याच आयुष्यातील एका हळव्या पानाचे वाचन करण्यासारखे आहे.