धरणांमध्ये पंच्याण्णव टक्के जलसाठा
दि. 29दि. 09 । जुलै । 2026
रायगड जिल्ह्यात मोसमी पावसाने २ हजार मिलीमीटर पावसाचा टप्पा पार केला आहे. वार्षिक सरासरीच्या ६६ टक्के पावसाची नोंद झाली असून जिल्ह्यातील धरणांमध्ये ९५ टक्के जलसाठा जमा झाला आहे.
२०९७ मिमी
एकूण पाऊस नोंद
९५ टक्के
धरणातील जलसाठा
२३
पूर्ण भरलेले प्रकल्प
७४ हजार हेक्टर
अपेक्षित भात लागवड क्षेत्र
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
रायगड जिल्ह्यात पावसाने २ हजार ०९७ मिलीमीटर पावसाचा टप्पा गाठला आहे. धरणांमध्ये ९५ टक्के पाणीसाठा जमा झाला असून २४ तासांत सरासरी ६४ मिलीमीटर पावसाची नोंद झाली आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
सिंचन विभाग, लघुपाटबंधारे विभाग आणि रायगड जिल्हा प्रशासन ही आकडेवारी नोंदवून परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहे. कृषी विभागाचे अधिकारी भात लागवडीच्या कामांचे नियोजन करत आहेत.
तात्कालिक परिणाम
पाणीटंचाईची टांगती तलवार पूर्णपणे टळली आहे. २८ पैकी २३ लघुपाटबंधारे प्रकल्प ओव्हरफ्लो झाले असून उर्वरित ५ प्रकल्प भरण्याच्या मार्गावर आहेत.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
जिल्हा प्रशासनाने सर्व धरणांमधील पाणीपातळीची नोंद घेण्यास सुरुवात केली आहे. आपत्ती व्यवस्थापन कक्षाने नदीकाठच्या रहिवाशांना खबरदारी घेण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.
पावसाने गाठला २००० मिमीचा टप्पा
रायगड जिल्ह्यात वार्षिक सरासरीच्या ६६ टक्के पावसाची नोंद झाली असून एकूण २ हजार ०९७ मिलीमीटर पाऊस पडला आहे.
- जुलै महिन्यात १ हजार ७४५ मिमी पाऊस पडल्याने सरासरीच्या १६१ टक्के नोंद झाली.
- उरण तालुक्यात वार्षिक सरासरीच्या १०७ टक्के पाऊस झाला आहे.
धरणांमध्ये ९५ टक्के जलसाठा आणि भात लावणीला गती
जिल्ह्यातील हेटवणे मध्यम प्रकल्पात ९१.५० टक्के पाणी साचले आहे. लघुपाटबंधारे विभागाचे २३ प्रकल्प शंभर टक्के भरले आहेत. जून महिन्यात पावसाने ओढ दिल्याने निर्माण झालेली पाणीटंचाईची भीती आता पूर्णपणे संपली आहे. शेतकरी वर्गाने भात लावणीच्या कामांना गती दिली आहे. ९० हजार हेक्टर क्षेत्रापैकी ७४ हजार हेक्टरवर भात लागवडीचे लक्ष्य ठेवले आहे. सुधागड पाली भागात २४ तासांत सर्वाधिक १०४ मिलीमीटर पाऊस झाला आहे. ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिना बाकी असल्याने यंदा पाऊस सरासरी ओलांडण्याचा अंदाज आहे.
“जुलै महिन्यातील पावसामुळे जिल्ह्यातील धरणांमध्ये ९५ टक्के जलसाठा झाला आहे. हेटवणे प्रकल्पासह २३ लघुपाटबंधारे पूर्ण भरले असून पाणीटंचाईचा प्रश्न सुटला आहे.”
— जिल्हा पाटबंधारे अधिकारी- हेटवणे प्रकल्पात ९१.५० टक्के पाणीसाठा उपलब्ध झाला.
- सुधागड पाली तालुक्यात २४ तासांत १०४ मिमी पावसाची नोंद.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| एकूण पर्जन्यमान | २०९७ मिलीमीटर | नोंदवले |
| धरणातील साठा | ९५ टक्के | पूर्ण |
| लघु प्रकल्प | २३ प्रकल्प १०० टक्के | पूर्ण |
| भात लागवड | ७४ हजार हेक्टर क्षेत्र | प्रलंबित |
पार्श्वभूमी
जून महिन्यातील तूट आणि जुलैची भरपाई
रायगड जिल्ह्यात दरवर्षी जून ते सप्टेंबर दरम्यान सरासरी ३ हजार १४८ मिलीमीटर पाऊस पडतो. यंदा जून महिन्यात अवघा ३३५ मिलीमीटर पाऊस पडला होता. ही टक्केवारी सरासरीच्या ५१ टक्के होती. जुलै महिन्याच्या सुरुवातीला झालेल्या जोरदार पावसाने परिस्थिती बदलली. पहिल्या दहा दिवसांतील मुसळधार पावसामुळे जलसाठ्यात मोठी वाढ झाली. आगामी दोन महिन्यांत पाऊस सरासरी पार करेल अशी अपेक्षा आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन जिल्हा प्रशासनाने पाणी साठ्याचे नियमित ऑडिट सुरू केले आहे. ओव्हरफ्लो होणाऱ्या प्रकल्पांजवळ आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा सतर्क ठेवली आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. एमआयडीसी आणि औद्योगिक क्षेत्रासाठी लागणाऱ्या पाण्याचा पुरवठा सुरक्षित झाला आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम सकारात्मक झाला आहे. अलिबाग, उरण, पनवेल आणि रोहा परिसरातील पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न सुटला आहे.
शेतकरी वर्ग
शेतकरी वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून पाण्याअभावी रखडलेली भात लावणीची कामे वेगाने सुरू झाली आहेत. मुबलक पाण्यामुळे खरिपाचे पीक चांगले येण्याची आशा आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
जुलै महिन्यातील पावसाने रायगड जिल्ह्याला मोठा दिलासा दिला आहे. ९५ टक्के जलसाठा उपलब्ध होणे ही जमेची बाजू आहे. पाऊस मुबलक पडला तरी पाणी नियोजनाचा अभाव भविष्यात अडचण ठरू शकतो. भूजल पातळी वाढवण्यासाठी आणि साठवलेले पाणी उन्हाळ्यापर्यंत टिकवण्यासाठी प्रशासनाने आतापासूनच बंधाऱ्यांची दुरुस्ती आणि गळती रोखण्यावर भर दिला पाहिजे. पावसाच्या उरलेल्या दोन महिन्यांत पूरपरिस्थिती निर्माण होणार नाही यासाठी धरणांतील पाण्याचा विसर्ग नियंत्रित ठेवणे आवश्यक आहे.
