भेसळखोरांवर एफडीएची कारवाई
दि. 26दि. 26 । सप्टेंबर । 2026
अन्न व औषध प्रशासनाने अत्यंत आक्रमक मोहीम उघडली आहे. पुणे विभागामध्ये गेल्या २१ दिवसांच्या कालावधीत धडक कारवायांचा सत्र राबवण्यात आले आहे. या व्यापक मोहिमेदरम्यान नियमभंग करणाऱ्या विविध अन्न आस्थापनांवर धाडी टाकून १ कोटी ४१ लाख ७८ हजार रुपयांपेक्षा जास्त किमतीचा संशयास्पद आणि बंदी असलेला अन्नसाठा जप्त करण्यात आला आहे.
१.४१ कोटी रुपये
जप्त साठ्याचे मूल्य
४१ आस्थापना
धाडी व तपासणी
८ परवाने
तडकाफडकी निलंबित
६ व्यक्ती
पोलिसांकडून अटक
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
अन्न व औषध प्रशासनाकडून पुणे विभागात सणासुदीच्या पार्श्वभूमीवर २१ दिवसांत धडक तपासणी मोहीम राबवून १ कोटी ४१ लाखांचा भेसळयुक्त आणि अवैध साठा जप्त करण्यात आला.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
अन्न व औषध प्रशासनाचे पुणे विभाग सहआयुक्त डी. व्ही. भोगवडे यांच्या नेतृत्वाखालील विशेष पथके, अन्न सुरक्षा अधिकारी आणि स्थानिक पोलीस यंत्रणा.
तात्कालिक परिणाम
नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या बिगबास्केटच्या ई-कॉमर्स दालनासह हॉटेल रंगला पंजाब व मनीषा डोसा सेंटरचे परवाने निलंबित करण्यात आले.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
अन्न सुरक्षा व मानके कायद्यांतर्गत गुन्हे दाखल करण्यात आले असून दोषींवर कडक फौजदारी आणि प्रशासकीय कारवाईचे निर्देश प्रशासनाने दिले आहेत.
मोहीम आणि जप्तीचा मोठा टप्पा
सणासुदीच्या काळात खाद्यपदार्थांमधील भेसळ रोखण्यासाठी प्रशासनाने पुणे, सांगली, सोलापूर आणि कोल्हापूर जिल्ह्यात एकाच वेळी विशेष पथके तैनात केली.
- ४१ हून अधिक प्रमुख खाद्य दुकाने, बेकऱ्या आणि हॉटेल्सची कसून तपासणी.
- १.१८ कोटी रुपयांचा प्रतिबंधित अन्नसाठा आणि २३.८९ लाखांचा भेसळयुक्त साठा जप्त.
नियमभंग आणि परवाना निलंबनाची कारवाई
तपासणीदरम्यान अनेक नामांकित केंद्रांवर अन्न सुरक्षेचे नियम पायदळी तुडवल्याचे निदर्शनास आले. कर्वे रस्ता येथील बिगबास्केटच्या रिटेल आऊटलेटमध्ये मुदत संपलेले तसेच किटकबाधित अन्नपदार्थ आणि चुकीच्या तापमानात साठवणूक केल्याचे उघड झाले. या गंभीर त्रुटींवरून प्रशासनाने या ऑनलाईन दालनाचा परवाना निलंबित करण्याचे आदेश दिले. याशिवाय पाषाण येथील ‘रंगला पंजाब’ आणि ताथवडे येथील ‘मनीषा डोसा सेंटर’ या उपाहारगृहांचे परवाने अस्वच्छतेप्रकरणी निलंबित झाले आहेत.
“सार्वजनिक आरोग्याशी तडजोड करणाऱ्या कोणत्याही अन्न व्यावसायिकाची गय केली जाणार नाही. अटींचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर सातत्याने कडक कारवाई सुरू राहील.”
— डी. व्ही. भोगवडे, सहआयुक्त, एफडीए पुणे- प्रतिबंधित अन्नपदार्थांच्या विक्रीप्रकरणी शहरात ४ ठिकाणी गुन्हे दाखल करण्यात आले.
- बेकायदेशीर साठवणूक आणि वाहतुकीसाठी वापरलेली दोन वाहने जप्त करण्यात आली.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| छापेमारी सत्र | ४१ आस्थापना तपासल्या | पूर्ण |
| परवाना कारवाई | ८ आस्थापना निलंबित | नोंदवले |
| फौजदारी गुन्हे | ४ एफआयआर दाखल | कार्यरत |
| अटक सत्र | ६ आरोपी ताब्यात | पूर्ण |
पार्श्वभूमी
सणासुदीच्या काळात भेसळ रोखण्यासाठी विशेष नियोजन
गणेशोत्सव, नवरात्र आणि दिवाळी या सणांच्या काळात मिठाई, मावा, खवा आणि दुग्धजन्य पदार्थांना मोठी मागणी असते. या संधीचा फायदा घेऊन भेसळयुक्त तसेच निकृष्ट दर्जाचा माल बाजारात विकण्याचा प्रयत्न काही असामाजिक घटकांकडून केला जातो. गतवर्षी देखील या काळात प्रशासनाने कोट्यवधी रुपयांचा माल हस्तगत केला होता. या पार्श्वभूमीवर यंदा आधीपासूनच २० विशेष पथके स्थापन करून संपूर्ण पुणे विभागावर बारीक नजर ठेवण्यात आली आहे. आगामी काळात विसर्जन मिरवणुका आणि सणांच्या पार्श्वभूमीवर ही तपासणी मोहीम अधिक तीव्र करण्याचे नियोजन अन्न व औषध प्रशासनाने केले आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन अन्न व औषध प्रशासनाने तपासणी मोहिमेसाठी २० स्वतंत्र पथके तयार केली आहेत. पोलीस आणि एफडीएचे अधिकारी संयुक्तपणे सर्व संशयास्पद हालचालींवर लक्ष ठेवून असून शहराच्या प्रवेशद्वारांवर विशेष नाकाबंदी केली आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर प्रामाणिक अन्न व्यावसायिकांनी या कारवाईचे स्वागत केले आहे. मात्र, काही बेकायदेशीर विक्रेत्यांमुळे संपूर्ण मिठाई व दुग्धजन्य पदार्थांच्या व्यापारावर नागरिकांचा अविश्वास निर्माण होण्याची भीती व्यापाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम आरोग्याशी जोडलेला आहे. सणांच्या काळात शुद्ध आणि सुरक्षित खाद्यपदार्थ मिळण्याचा मार्ग या कारवाईमुळे सुकर झाला असून नागरिकांना खरेदी करताना अधिक सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
ग्राहक आणि अन्न व्यावसायिक
ग्राहक आणि अन्न व्यावसायिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून आस्थापनांमध्ये स्वच्छता राखणे आणि नियमांचे पालन करणे बंधनकारक झाले आहे. निकृष्ट दर्जाचे साहित्य वापरल्यास परवाना रद्द होण्यासोबतच थेट तुरुंगवासाची टांगती तलवार व्यावसायिकांवर आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
सणासुदीच्या आनंदावर भेसळयुक्त अन्नाचे सावट पसरणे ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. एफडीएने पुणे विभागात राबवलेली धडक मोहीम आणि १.४१ कोटींचा साठा जप्त करण्याची कारवाई नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने दिलासादायक ठरते. केवळ सणांच्या काळातच नव्हे, तर वर्षभर अशा प्रकारची कडक पाळत ठेवणे आवश्यक आहे. बड्या ई-कॉमर्स कंपन्या आणि हॉटेल्सवर झालेली निलंबनाची कारवाई नियमांची पायमल्ली करणाऱ्यांना योग्य तो इशारा देणारी आहे. भेसळमुक्तीसाठी प्रशासकीय धाडींसोबतच ग्राहकांनीही जागरूक राहून तक्रारी नोंदवणे गरजेचे आहे.