स्वतंत्र बातमी

महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती आणि अभ्यासक्रम संशोधन मंडळाने प्रांतीय संस्कृती जपण्यासाठी एक निर्णय घेतला आहे. इयत्ता सहावीच्या मराठी भाषेच्या नव्या पाठ्यपुस्तकात राज्यातील प्रमुख बोलीभाषांना अधिकृत स्थान देण्यात आले आहे. यामध्ये मालवणी आणि वऱ्हाडी या दोन महत्त्वाच्या बोलीभाषांचा विशेष समावेश करण्यात आला आहे. याद्वारे विद्यार्थ्यांना भाषेच्या समृद्ध वैविध्याची थेट ओळख करून दिली जाणार आहे.

नवीन शैक्षणिक वर्षापासून अंमलबजावणी

बालभारतीतर्फे इयत्ता दुसरी, तिसरी, चौथी आणि सहावी या चार प्रमुख इयत्तांची संपूर्ण नवी पाठ्यपुस्तके तयार करण्यात आली आहेत. राज्यातील तज्ज्ञ अभ्यासक आणि शिक्षकांच्या मदतीने हा नवा अभ्यासक्रम निश्चित करण्यात आला आहे. विद्यार्थ्यांना आपल्या मातीतील भाषेची आणि साहित्याची गोडी लागावी हा यामागचा प्रमुख उद्देश आहे.

बोलीभाषांचा पाठ्यपुस्तकातील विस्तार

यापूर्वी शालेय स्तरावर प्रमाण मराठी भाषेवरच अधिक भर दिला जात होता. मात्र, आता पाठ्यपुस्तकांमध्ये बोलीभाषांच्या साहित्याचा समावेश करण्याचे स्वरूप वैशिष्ट्यपूर्ण पद्धतीने बदलण्यात आले आहे. बोलीभाषांमधील निवडक कथा, कविता आणि सुप्रसिद्ध लेखकांच्या दर्जेदार साहित्याचा धडा म्हणून पाठ्यपुस्तकात अंतर्भाव करण्यात आला आहे. भविष्यात हा प्रयोग अकरावी आणि बारावी या उच्च माध्यमिक स्तरावरही नेण्याचा विचार सुरू आहे.

संचालक अनुराधा ओक यांची भूमिका

याविषयी बालभारतीच्या संचालक अनुराधा ओक यांनी सांगितले की, आपल्या राज्यातील विविध बोलीभाषांमध्ये उत्कृष्ट लेखक आहेत. तिथे समृद्ध साहित्याची निर्मिती होत असते, याची जाणीव शालेय विद्यार्थ्यांना करून देणे अत्यंत आवश्यक आहे. जेव्हा एखादा विद्यार्थी आपल्या घरात बोलली जाणारी वऱ्हाडी किंवा मालवणी भाषा पुस्तकात वाचतो, तेव्हा त्याचा आत्मविश्‍वास वाढतो. भाषा हे केवळ संवादाचे माध्यम नसून ती आपली संस्कृती आहे, याच विचारातून हा धाडसी निर्णय घेण्यात आला आहे.

शिक्षक आणि पालकांकडून निर्णयाचे स्वागत

या ऐतिहासिक निर्णयामुळे राज्यातील शिक्षण क्षेत्रातून, विशेषतः विदर्भ आणि कोकण भागातील शिक्षक, साहित्यिक आणि पालकांकडून अत्यंत सकारात्मक प्रतिक्रिया उमटत आहेत. प्रमाण भाषेसोबतच बोलीभाषांचा आदर वाढल्याने वर्गातील अध्यापन प्रक्रिया अधिक जिवंत आणि आनंददायी होईल, असा विश्‍वास शिक्षणतज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. बालभारतीच्या या पावलामुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांमधील शिक्षणाची गळती थांबण्यास मदत होईल आणि मराठी भाषेच्या संवर्धनाला एक नवी दिशा मिळेल, असा आशावाद व्यक्त केला जात आहे.