जळगाव – संभाजीनगर प्रवास एका तासात
दि. 09दि. 11 । ऑगस्ट । 2026
महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाने (एमएसआरडीसी) जळगाव ते छत्रपती संभाजीनगर दरम्यान १०५ किलोमीटर लांबीच्या ‘खान्देश द्रुतगती महामार्गा’चा प्राथमिक आराखडा तयार केला आहे. या ६ पदरी द्रुतगती महामार्गाची थेट जोडणी नागपूर-मुंबई समृद्धी महामार्गाशी करण्यात येत आहे.
१०५
महामार्गाची लांबी (किलोमीटर)
१
छत्रपती संभाजीनगर प्रवासाचा वेळ (तास)
५
मुंबई प्रवासाचा अपेक्षित वेळ (तास)
६
महामार्गाची एकूण पदर संख्या (लेन)
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
जळगाव ते छत्रपती संभाजीनगर दरम्यान १०५ किलोमीटर लांबीचा ‘खान्देश द्रुतगती महामार्ग’ उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. एमएसआरडीसी कडून या प्रकल्पाचा सविस्तर अहवाल तयार करण्याचे काम अंतिम टप्प्यात सुरू आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (एमएसआरडीसी) या प्रकल्पाची अंमलबजावणी करत आहे. राज्यमंत्री मेघना बोर्डीकर यांनी विधानपरिषदेत या प्रकल्पाच्या जोडणीबाबत अधिकृत माहिती सादर केली आहे.
तात्कालिक परिणाम
जळगाव जिल्ह्यातील धरणगाव, जामनेर, पहूर, फर्दापूर आणि छत्रपती संभाजीनगर मार्गाचे सर्वेक्षण पूर्ण झाले आहे. जमिनीचे मोजमाप व तांत्रिक चाचण्या महामंडळाकडून पूर्ण करण्यात येत आहेत.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
राज्य सरकारने या प्रकल्पाला गती देण्याचे निर्देश दिले आहेत. पर्यावरण संरक्षण आणि स्थानिक शेतजमिनींचे नुकसान टाळण्याकडे विशेष लक्ष देऊन मार्गाची रचना निश्चित केली जात आहे.
खान्देश महामार्गाची जोडणी आणि प्रवास वेळेत बचत
जळगाव जिल्हा थेट समृद्धी महामार्गाशी जोडला जात आहे. या नव्या मार्गामुळे उत्तर महाराष्ट्रातील दळणवळणाला नवा वेग प्राप्त होणार आहे.
- जळगाव ते छत्रपती संभाजीनगर प्रवास ३ तासांऐवजी १ तासात पूर्ण शक्य.
- जळगाव ते मुंबई प्रवास ७-८ तासांऐवजी ५ तासांत पार पाडणे सुलभ.
कृषी, उद्योग आणि पर्यटनाला गती देणारा प्रकल्प
खान्देश महामार्ग हा केवळ प्रवासाचा रस्ता नसून या भागातील आर्थिक प्रगतीचा मार्ग मानला जातो. जळगाव जिल्ह्यातील केळी, कापूस, मका आणि विविध कृषी उत्पादनांची वाहतूक मुंबई आणि नागपूरच्या बाजारपेठांमध्ये जलद गतीने शक्य आहे. ताजी उत्पादने वेळेत पोहोचल्याने शेतकऱ्यांचा वाहतूक खर्च कमी होण्यास मदत लाभेल. भुसावळ, चाळीसगाव आणि जळगाव परिसरातील औद्योगिक वसाहतींमधील मालवाहतूक सुलभ बनेल. अजिंठा व वेरूळ लेण्यांकडे जाणाऱ्या पर्यटकांसाठी हा मार्ग अत्यंत सोयीचा ठरणार आहे. समृद्धी महामार्गावरून येणारे पर्यटक थेट या मार्गाने प्रवास करू शकतील.
“खान्देश द्रुतगती महामार्ग थेट समृद्धी महामार्गाला जोडला जात आहे. सविस्तर प्रकल्प अहवाल अंतिम टप्प्यात असून तांत्रिक मान्यतेनंतर प्रत्यक्ष बांधकामाला गती दिली जाईल.”
— मेघना बोर्डीकर, राज्यमंत्री“जळगावच्या विकासासाठी या महामार्गाची तातडीने गरज आहे. राज्य सरकारने घोषणा प्रत्यक्ष जमिनीवर उतरवून लवकरात लवकर काम सुरू करावे.”
— एकनाथ खडसे, आमदार| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| प्रकल्प नाम | खान्देश द्रुतगती महामार्ग | प्रस्तावित |
| मार्ग लांबी | १०५ किलोमीटर | सर्वेक्षण पूर्ण |
| अंमलबजावणी संस्था | एमएसआरडीसी | कार्यरत |
| रस्ता रचना | ६ पदरी महामार्ग | आराखडा सज्ज |
पार्श्वभूमी
उत्तर महाराष्ट्रातील रस्ते जोडणी आणि समृद्धी महामार्गाचा विस्तार
नागपूर ते मुंबई या दोन प्रमुख शहरांना जोडणारा ‘बाळासाहेब ठाकरे समृद्धी महामार्ग’ कार्यान्वित झाला आहे. या महामार्गाचा फायदा अनेक जिल्ह्यांना मिळत असताना जळगाव जिल्हा या थेट जोडणीपासून वंचित राहिला होता. जळगावहून मुंबई किंवा पुण्याला जाण्यासाठी मालेगाव-नाशिक मार्गाचा वापर करावा लागतो. या जुन्या मार्गावर वाहनांची गर्दी आणि वळणदार रस्ते असल्याने प्रवासाला ७ ते ८ तास लागतात. स्थानिक शेतकरी व व्यावसायिकांनी समृद्धी महामार्गाला थेट जोडणी देण्याची मागणी केली होती. प्रशासनाने या मागणीची दखल घेत १०५ किलोमीटरचा खान्देश एक्सप्रेसवे उभारण्याचा निर्णय घेतला. अजिंठा लेण्यांजवळील वन्यजीव व डोंगराळ भाग राखून मार्गाची रचना करण्यात येत आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
“प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांधीर्य लक्षात घेऊन…” भूमी संपादनाची प्रक्रिया सुलभ ठेवण्यासाठी विशेष अधिकाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात येत आहे. रस्ते विकास महामंडळाकडून प्रशासकीय परवानग्या वेगाने मिळवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
“व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर…” उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. जळगाव आणि परिसरातील केळी उत्पादक, व्यापारी व उद्योजकांना मुंबई आणि नागपूरसारख्या बाजारपेठांशी थेट जोडणी मिळणार आहे.
सर्वसामान्य जनता
“सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम…” प्रवास सुलभ होण्याच्या रूपाने दिसून येत आहे. संभाजीनगर, मुंबई, पुणे व नागपूर जाण्यासाठी वेळेची आणि इंधनाची बचत होण्यास मदत लाभेल.
शेतकरी वर्ग
“शेतकरी वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून…” कृषी उत्पादनांची जलद वाहतूक करणे शक्य होणार आहे. केळी व भाजीपाला मुंबईच्या बाजारपेठेत खराब न होता वेळेत पोहोचल्याने चांगला भाव मिळणे सुलभ बनेल.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
उत्तर महाराष्ट्राच्या विकासाची नवी दिशा. एमएसआरडीसीने आखलेला खान्देश द्रुतगती महामार्ग उत्तर महाराष्ट्र आणि मराठवाड्याला जोडणारा क्रांतीकारक प्रकल्प मानला जातो. समृद्धी महामार्गाशी थेट जोडणी मिळाल्यामुळे जळगावच्या आर्थिक आणि औद्योगिक विकासाला नवे बळ मिळण्याची शक्यता आहे. केळी उत्पादक शेतकऱ्यांना थेट मुंबईच्या बाजारपेठेत माल पाठवणे सोयीचे बनेल. प्रकल्पाची घोषणा कागदावर न राहता प्रत्यक्ष अंमलबजावणी वेळेत पूर्ण होणे आवश्यक आहे. अजिंठा परिसरातील नैसर्गिक पर्यावरणाची हानी टाळण्याची दक्षता प्रशासनाने घेणे गरजेचे आहे. योग्य नियोजनामुळे हा महामार्ग या भागाच्या प्रगतीचा खरोखरच मुख्य आधार बनू शकतो.