ई-डबलडेकरचा मार्ग मोकळा
दि. 20दि. 22 । ऑगस्ट । 2026
मुंबई – बेस्ट समितीच्या बैठकीत १५० नवीन वातानुकूलित विद्युत डबलडेकर बस खरेदी करण्याच्या सुधारित प्रस्तावाला अखेर मंजुरी देण्यात आल्याने मुंबईकरांचा प्रवास अधिक सुखकर होणार आहे.
१५०
नवीन ई-डबलडेकर बस
३.८५ पैसे
प्रति बस वाढीव दर
१०
ओपन डेक पर्यटनासाठी बस
५० मिनिटे
सध्याचा प्रतीक्षा काळ
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
बेस्ट उपक्रमाच्या ताफ्यात १५० नवीन वातानुकूलित ई-डबलडेकर गाड्या समाविष्ट करण्याच्या प्रस्तावाला बेस्ट समितीने मंजुरी दिली. रखडलेल्या गाड्यांचा पुरवठा सुरळीत करण्यासाठी सुधारित कराराला हिरवा कंदील मिळाला.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
बेस्ट समितीच्या अध्यक्षा तृष्णा विश्वासराव आणि बेस्टच्या महाव्यवस्थापक सोनिया सेठी यांच्या उपस्थितीत झालेल्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला. कंत्राटदार संस्था स्विच मोबिलिटी गाड्यांचा पुरवठा करणार आहे.
तात्कालिक परिणाम
बसची संख्या कमी असल्याने मुंबईकरांना करावी लागणारी प्रदीर्घ प्रतीक्षा थांबणार आहे. ५० मिनिटांपर्यंत वाढलेला प्रवाशांचा प्रतीक्षा कालावधी कमी होऊन प्रमुख मार्गांवर वेळेत गाड्या उपलब्ध होतील.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
केंद्र सरकारच्या २०१९ मधील अधिसूचनेनुसार इलेक्ट्रॉनिक व्हेईकल स्टॅबिलिटी कंट्रोल प्रणाली बसविणे बंधनकारक करण्यात आले. यानुसार तांत्रिक बदल करून महाव्यवस्थापकांनी मांडलेला सुधारित प्रस्ताव बेस्ट समितीने मंजूर केला.
तांत्रिक अडथळे दूर, ई-डबलडेकर बसच्या पुरवठ्याला मंजुरी
बेस्ट उपक्रमाने अडीच वर्षांपूर्वी २०० विद्युत डबलडेकर बस पुरवठ्यासाठी स्विच मोबिलिटी कंपनीसोबत करार केला होता. ताफ्यात केवळ ५० गाड्या दाखल झाल्या. १५० गाड्यांचा पुरवठा तांत्रिक समस्यांमुळे रखडला होता. केंद्र सरकारने २०१९ मध्ये सार्वजनिक वाहतुकीच्या वाहनांसाठी, विशेषतः डबलडेकर बससाठी इलेक्ट्रॉनिक व्हेईकल स्टॅबिलिटी CONTROL (EVSC) प्रणाली बसविणे अनिवार्य केले होते. वळणावर वाहनाच्या इंजिनवर नियंत्रण ठेवून अपघात रोखण्यासाठी ही प्रणाली अत्यंत महत्त्वाची ठरते. या उपकरणाच्या किमतीत वाढ झाल्याने पुरवठा रखडला होता. बेस्ट प्रशासनाने हा विषय तांत्रिक समिती आणि ॲटर्नी जनरल यांच्याकडे मंजुरीसाठी पाठवला होता. तांत्रिक समितीच्या शिफारशीनुसार प्रति बस ३.८५ पैसे वाढीव दर देण्याचा निर्णय घेण्यात आला. महाव्यवस्थापक सोनिया सेठी यांनी मांडलेल्या या सुधारित प्रस्तावाला बेस्ट समितीने मंजुरी दिली.
- ईव्हीएससी प्रणाली बसवण्यासाठी प्रति बस ३.८५ पैसे वाढीव दर मंजूर
- रखडलेला १५० ई-डबलडेकर बसचा पुरवठा आता वेगाने पूर्ण होणार
पर्यटनाला चालना देण्यासाठी १० ओपन डेक बसचा समावेश
नवीन १५० वातानुकूलित ई-डबलडेकर बसच्या पुरवठ्यामध्ये १० गाड्यांचा वापर पर्यटनासाठी करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. दक्षिण मुंबईची सफर घडवण्यासाठी १० बस ओपन डेक स्वरूपात चालवल्या जातील. बेस्ट समितीच्या अध्यक्षा तृष्णा विश्वासराव यांनी ही मागणी लावून धरली होती. संध्याकाळच्या वेळी पर्यटक आणि मुंबईकरांना या गाड्यांमधून शहरातील ऐतिहासिक स्थळांचे दर्शन घेता येईल. या निर्णयामुळे बेस्टच्या महसुलात वाढ होण्यास मदत होईल. ई-डबलडेकर गाड्यांमुळे ध्वनी आणि वायू प्रदूषण रोखण्यास मदत होणार आहे.
“ईव्हीएससी प्रणाली विद्युत डबलडेकर बसची सुरक्षितता, बॅटरी व्यवस्थापन आणि गतीसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. सुधारित प्रस्तावामुळे गाड्यांचा पुरवठा जलद गतीने सुरू होईल.”
— सोनिया सेठी, महाव्यवस्थापक, बेस्ट उपक्रम“प्रवाशांच्या सेवेत जास्तीत जास्त डबलडेकर बस असणे आवश्यक आहे. यातील १० गाड्या ओपन डेक करून पर्यटनासाठी वापरल्यास बेस्टच्या महसुलात मोठी भर पडेल.”
— तृष्णा विश्वासराव, अध्यक्षा, बेस्ट समिती- १० नवीन बस ओपन डेक स्वरूपात पर्यटकांसाठी उपलब्ध होणार
- दक्षिण मुंबईच्या पर्यटन सफरीतून बेस्टच्या महसुलात वाढ अपेक्षित
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| एकूण मंजुरी | १५० ई-डबलडेकर बस | मंजूर |
| ईव्हीएससी प्रणाली दर | ३.८५ पैसे वाढीव | निश्चित |
| ओपन डेक बस | १० गाड्या | पूर्ण |
| कंत्राटदार संस्था | स्विच मोबिलिटी | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
बेस्टचा ताफा विस्तार आणि सुरक्षेचे नवे निकष?
मुंबईची जीवन वाहिनी असलेल्या बेस्टच्या ताफ्यातून डिझेलवर चालणाऱ्या जुन्या डबलडेकर गाड्या टप्प्याटप्प्याने बाद करण्यात आल्या होत्या. यामुळे मुंबईतील वैशिष्ट्यपूर्ण डबलडेकर गाड्यांची संख्या प्रचंड घटली होती. प्रवाशांची मागणी असलेल्या मार्गांवर बसची उपलब्धता नसल्याने बस थांब्यांवर प्रवाशांना ५० मिनिटांपर्यंत ताटकळावे लागत होते. केंद्र शासनाच्या रस्ता सुरक्षा नियमांनुसार इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये सुरक्षेची अत्याधुनिक उपकरणे बसवणे बंधनकारक आहे. तांत्रिक कारणांमुळे थांबलेला बस पुरवठा आता या मंजुरीमुळे सुरळीत होणार आहे. येत्या काही महिन्यांत या गाड्या टप्प्याटप्प्याने मुंबईच्या रस्त्यांवर धावताना दिसतील.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभिर्य लक्षात घेऊन वाहतूक पोलिसांनी मुख्य मार्गांवर डबलडेकर बससाठी स्वतंत्र लेन व्यवस्थापनाचे नियोजन सुरू केले आहे. बस थांब्यांवरील गर्दी नियंत्रणात आणण्यासाठी बेस्ट प्रशासनाला आवश्यक ते सुरक्षा कर्मचारी तैनात करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर इलेक्ट्रिक वाहन उत्पादक कंपन्या आणि सुटे भाग बनवणाऱ्या उद्योगांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. हरित इंधन तंत्रज्ञान क्षेत्रातील गुंतवणुकीला प्रोत्साहन मिळाले असून सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेवरील अवलंबित्व वाढल्याने इंधन क्षेत्रातील खर्चात बचत होणार आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम प्रवासाच्या वेळेत होणाऱ्या बचतीच्या रूपात दिसून येईल. उकाड्यापासून सुटका मिळण्यासाठी वातानुकूलित गाड्यांची सेवा उपलब्ध झाल्याने चाकरमान्यांचा प्रवास अधिक आरामदायी होणार आहे.
दररोजचे प्रवासी व पर्यटक
दररोजचे प्रवासी व पर्यटक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून त्यांना वेळेवर आणि सुरक्षित वाहतूक सेवा मिळणार आहे. ओपन डेक बसच्या सुविधेमुळे पर्यटनाचा आनंद घेणाऱ्या नागरिकांना आणि विद्यार्थ्यांना वाजवी दरात मुंबई दर्शन करणे शक्य होणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
बेस्ट समितीने १५० नव्या वातानुकूलित ई-डबलडेकर गाड्यांच्या सुधारित कराराला दिलेली मंजुरी हा मुंबईच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेसाठी अत्यंत दिलासादायक निर्णय आहे. तांत्रिक आणि करारातील आर्थिक तफावतीमुळे गेल्या काही काळापासून हा पुरवठा रखडला होता. सुरक्षिततेच्या दृष्टीने ईव्हीएससी प्रणालीचा समावेश करणे गरजेचे होते. त्यासाठी प्रशासनाने काढलेला मार्ग योग्य ठरतो. मुंबईसारख्या महानगरात वाढत्या प्रदूषणावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आणि वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी बस सेवा सक्षम असणे आवश्यक आहे. पर्यटनासाठी १० ओपन डेक बसचा केलेला वापर उपक्रमाला आर्थिक स्थैर्य देणारा ठरेल. कंत्राटदार कंपनीकडून आता वेळेत गाड्यांचा पुरवठा करून घेणे ही प्रशासनाची मुख्य जबाबदारी असेल.