कन्या संक्रांती म्हणजे काय?

वैदिक ज्योतिषशास्त्रात सूर्याच्या एका राशीतून दुसऱ्या राशीत होणाऱ्या प्रवासाला ‘संक्रांती’ म्हणतात. जेव्हा सूर्य सिंह राशीतून निघून बुध ग्रहाच्या मालकीच्या कन्या राशीत प्रवेश करतो, त्याला ‘कन्या संक्रांती’ म्हणतात. सूर्य हा आत्मा, प्रकाश आणि ऊर्जेचा कारक मानला जातो, तर कन्या रास ही बुद्धी, तर्कशास्त्र आणि शिस्तीचे प्रतिनिधित्व करते. या दोन घटकांच्या संयोगामुळे हा काळ मानवी बुद्धीला अधिक प्रगल्भ आणि वास्तववादी बनवतो. कन्या संक्रांतीचा मुख्य काळ दान, पुण्य आणि नदीस्नानासाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. या काळात केलेली साधना किंवा दानधर्म यामुळे कुंडलीतील पितृदोष आणि सूर्यजन्य पीडा शांत होतात. धार्मिक कार्यात मन रमवण्यासाठी आणि व्यावहारिक जीवनात अचूक नियोजन करण्यासाठी ही संक्रांत अत्यंत फलदायी मानली जाते.