मुसळधार पावसामुळे राजधानी बँकॉकसह लगतच्या प्रांतांमध्ये भीषण पूरस्थिती निर्माण झाली आहे. दोन ते तीन दिवसांत तब्बल ३२० मिमी पाऊस पडल्याने संपूर्ण महिनाभराच्या पावसाची सरासरी एकाच वेळी पूर्ण झाली आहे.
३२० मिमी
विक्रमी पाऊस
५२ हजार +
बाधित घरे
७ लाख
प्रभावित नागरिक
५० जिल्हे
आपत्तीग्रस्त घोषित
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
मुसळधार पावसामुळे बँकॉक शहरात कंबरेपर्यंत पाणी साचले असून रस्ते, घरे आणि दुकानांमध्ये पाणी शिरल्याने जनजीवन पूर्णपणे विस्कळीत झाले आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
थायलंडचे पंतप्रधान, बँकॉकचे उपमुख्यमंत्री ताविदा कामोलवेज आणि आपत्ती व्यवस्थापन विभाग बचाव कार्याचे नियंत्रण करत आहेत.
तात्कालिक परिणाम
रस्ते वाहतूक ठप्प झाली असून रेल्वे आणि विमान सेवेला फटका बसला आहे, हजारो नागरिकांना तात्पुरत्या निवारा केंद्रांमध्ये हलवले आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
बँकॉक प्रशासनाने संपूर्ण ५० जिल्ह्यांमध्ये आणीबाणी घोषित केली असून लष्कर व मदत दलांना बचाव कार्यात तैनात केले आहे.
मुसळधार पाऊस आणि शहराची तुंबलेली जलप्रणाली
दक्षिण-पश्चिम मोसमी वारे आणि कमी दाबाच्या पट्ट्यामुळे बँकॉक आणि लगतच्या भागात सलग तीन दिवस धो-धो पाऊस कोसळला. शहराची उपसा आणि सांडपाणी प्रणाली पूर्ण क्षमतेने भरल्याने सखल भागातील पाण्याचा निचरा रोखला गेला आहे.
- ३२० मिमी पावसाने सप्टेंबर महिन्याची एकूण पावसाची सरासरी ओलांडली आहे.
- चाओ फ्राया नदी आणि स्थानिक कालवे धोक्याच्या पातळीवर वाहत आहेत.
नागरिकांचे हाल आणि बचाव कार्याची सद्यस्थिती
बँकॉक शहरात आलेल्या पुरामुळे ३ लाख २९ हजार कुटुंबे प्रभावित झाली आहेत. अनेक भागांत पाणी कंबरेपेक्षा जास्त साचल्याने नागरिकांना दोन दिवसांपासून घरातील टेबलांवर आणि छतांवर आसरा घ्यावा लागला आहे. मदत दलाकडून बोटींच्या साहाय्याने अन्नधान्य, पिण्याचे पाणी आणि औषधांचा पुरवठा केला जात आहे. मुख्य बाजारपेठा, मेट्रो स्थानकांचे परिसर आणि विमानतळाच्या सखल भागात पाण्याचा वेढा पडला आहे. हवामान विभागाने पुढील चोवीस तासांत आणखी पावसाचा इशारा दिला आहे.
“शहरातील सर्व कालवे क्षमतेपेक्षा जास्त भरले आहेत, पाण्याचा निचरा करण्यासाठी उपसा पंपांची मदत घेतली जात आहे.”
— ताविदा कामोलवेज, उपमुख्यमंत्री, बँकॉक“गेल्या १५ वर्षांत असा पाऊस पाहिला नव्हता, घरांमध्ये पाणी साचल्याने अन्न आणि पाण्याचा मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे.”
— स्थानिक नागरिक, बँकॉक पूरग्रस्त भाग- पुराचे पाणी कमी होण्यासाठी २ ते ३ दिवसांचा कालावधी लागण्याची शक्यता आहे.
- लहान बोटी आणि लष्करी वाहनांच्या साहाय्याने अडकलेल्या लोकांना बाहेर काढले जात आहे.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| घटनेचे ठिकाण | बँकॉक, थायलंड | नोंदवले |
| पावसाचे प्रमाण | ३२० मिलीमीटर | पूर्ण |
| बाधित नागरिक | ७ लाख लोक | नोंदवले |
| आपत्ती श्रेणी | ५० जिल्हे आणीबाणी | कार्यरत |
पार्श्वभूमी
बँकॉक पुराची भौगोलिक व ऐतिहासिक पार्श्वभूमी?
समुद्रसपाटीपासून अत्यंत कमी उंचीवर वसलेले बँकॉक शहर दरवर्षी पावसाळ्यात पुराच्या समस्येला तोंड देते. दलदलीच्या भूभागावर उभारलेले शहर आणि वेगाने झालेले नागरीकरण यामुळे नैसर्गिक पाण्याचा निचरा होणारे मार्ग बुजले आहेत. २०११ मध्ये आलेला महापूर थायलंडच्या इतिहासातील सर्वात विनाशकारी पूर मानला जातो. चालू वर्षात झालेल्या हवामान बदलांमुळे मान्सूनचा प्रभाव अधिक तीव्र बनला आहे. चाओ फ्राया नदीच्या पात्रात झालेली वाढ आणि समुद्राची भरती यामुळे पाण्याचा प्रवाह शहरातच अडकून पडला आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
“प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन…” थायलंड सरकारने आपत्कालीन यंत्रणा सतर्क केली आहे. वाहतूक नियंत्रण आणि मदत कार्यासाठी आपत्ती व्यवस्थापन पथके चोवीस तास कार्यरत आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
“व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर…” मोठी आर्थिक हानी नोंदवली गेली आहे. पर्यटन क्षेत्रासह स्थानिक दुकाने, हॉटेल्स आणि औद्योगिक क्षेत्रातील कामकाज ठप्प झाले आहे.
सर्वसामान्य जनता
“सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम…” दैनंदिन गरजांच्या वस्तूंचा तुटवडा निर्माण होण्यात दिसत आहे. वीज पुरवठा खंडित झाल्याने आणि घरात पाणी शिरल्याने लाखो लोकांचे हाल सुरू आहेत.
व्यावसायिक व पर्यटक
“पर्यटक आणि व्यावसायिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून…” उड्डाणे रद्द झाल्याने आणि रस्त्यांवर पाणी साचल्याने वाहतूक कोंडीची तीव्र समस्या निर्माण झाली आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
हवामान बदल आणि बँकॉकसमोरील शहर नियोजनाचे आव्हान
बँकॉक शहरात झालेली भीषण पूरस्थिती ही केवळ नैसर्गिक आपत्ती नसून शहराच्या पायाभूत सुविधा आणि नियोजनातील मर्यादा स्पष्ट करणारी घटना आहे. हवामान बदलांमुळे जगात अल्प कालावधीत विक्रमी पाऊस पडण्याचे प्रमाण वाढले आहे. समुद्रसपाटीवर वसलेल्या शहरांना या हवामान बदलांचा सर्वाधिक फटका बसत आहे. थायलंड सरकारने आणीबाणीच्या उपाययोजनांसोबत शहराच्या सांडपाणी व जलनिचरा प्रणालीमध्ये कायमस्वरूपी सुधारणा करणे आवश्यक बनले आहे. केवळ उपसा पंपांवर अवलंबून न राहता नैसर्गिक जलस्रोत मोकळे करणे हेच अशा आपत्तींवर मात करण्याचे दीर्घकालीन उत्तर ठरेल.
बँकॉक शहरात झालेली भीषण पूरस्थिती ही केवळ नैसर्गिक आपत्ती नसून शहराच्या पायाभूत सुविधा आणि नियोजनातील मर्यादा स्पष्ट करणारी घटना आहे. हवामान बदलांमुळे जगात अल्प कालावधीत विक्रमी पाऊस पडण्याचे प्रमाण वाढले आहे. समुद्रसपाटीवर वसलेल्या शहरांना या हवामान बदलांचा सर्वाधिक फटका बसत आहे. थायलंड सरकारने आणीबाणीच्या उपाययोजनांसोबत शहराच्या सांडपाणी व जलनिचरा प्रणालीमध्ये कायमस्वरूपी सुधारणा करणे आवश्यक बनले आहे. केवळ उपसा पंपांवर अवलंबून न राहता नैसर्गिक जलस्रोत मोकळे करणे हेच अशा आपत्तींवर मात करण्याचे दीर्घकालीन उत्तर ठरेल.