अन्न व औषध प्रशासन विभागातील औषध निरीक्षक भरती प्रक्रिया रद्द करण्याचा महत्त्वाचा निर्णय महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने घेतला आहे. २२ मार्च २०२६ रोजी पार पडलेल्या चाळणी परीक्षेत गैरप्रकार घडल्याची तक्रार प्राप्त झाली होती.
४८८
मुलाखती दिलेल्या उमेदवारांची संख्या
२२ मार्च २०२६
चाळणी परीक्षा पार पडलेली तारीख
१
पेपरफुटीचा फायदा झालेला निष्पन्न उमेदवार
४८५
तात्पुरत्या गुणवत्ता यादीतील पात्र उमेदवार
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
अन्न व औषध प्रशासन विभागातील औषध निरीक्षक पदाची संपूर्ण भरती प्रक्रिया रद्द करण्यात आली. २२ मार्च रोजी झालेल्या ऑफलाइन चाळणी परीक्षेचा पेपर फुटल्याचे सिद्ध झाले. मुंबई पोलिसांच्या गुन्हे शाखेच्या अहवालानंतर आयोगाने फेरपरीक्षेची घोषणा केली.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग, मुंबई पोलीस गुन्हे अन्वेषण शाखा आणि अन्न व औषध प्रशासन विभाग या प्रकरणात सहभागी आहेत. अन्यायग्रस्त परीक्षार्थी आणि लोकप्रतिनिधींनी ई-मेलद्वारे तक्रारी नोंदवून चौकशीची मागणी केली होती.
तात्कालिक परिणाम
जुलै महिन्यात पूर्ण झालेली ४८८ उमेदवारांची मुलाखत प्रक्रिया आणि प्रसिद्ध तात्पुरती गुणवत्ता यादी रद्द ठरली. सर्व ४८८ उमेदवारांना नव्या फेरपरीक्षेला सामोरे जावे लागेल.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
आयोगाने पारदर्शकता जपण्यासाठी स्वतःहून पोलिसांत तक्रार दिली. दोषींवर कडक कारवाईचा इशारा दिला आहे. नवी परीक्षा विनाशुल्क घेण्यात येणार असून तारीख लवकरच प्रसिद्ध केली जाईल.
अन्न व औषध प्रशासन विभागातील औषध निरीक्षक भरती प्रक्रिया रद्द
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने २९ जुलै २०२५ रोजी औषध निरीक्षक गट-ब पदासाठी जाहिरात प्रसिद्ध केली होती. ६ विभागीय मुख्यालयांत पार पडलेल्या चाळणी परीक्षेनंतर ५०६ उमेदवार पात्र ठरले होते.
- १ ते २२ जुलै दरम्यान ४८८ उमेदवारांच्या मुलाखती पूर्ण झाल्या होत्या.
- २२ जुलै रोजी आयोगाच्या संकेतस्थळावर तात्पुरती गुणवत्ता यादी प्रसिद्ध झाली होती.
पोलीस तपासात पेपरफुटी निष्पन्न, विनाशुल्क फेरपरीक्षेची घोषणा
परीक्षा सुरू होण्यापूर्वी २० मार्च रोजी प्रश्नपत्रिका सोशल मीडिया नेटवर्कवर प्रसारित झाल्याची तक्रार २२ ते २६ जुलै दरम्यान प्राप्त झाली. लोकप्रतिनिधी आणि उमेदवारांनी दिलेल्या पुराव्यांची दखल घेऊन आयोगाने २७ जुलै रोजी मुंबई पोलीस आयुक्तांकडे चौकशीसाठी अर्ज केला. गुन्हे शाखेच्या तपासात एका उमेदवाराला प्रश्नसंच आधीच मिळून लाभ झाल्याचा निष्कर्ष समोर आला.
“परीक्षेची गोपनीयता, अखंडता, पारदर्शकता आणि निष्पक्षता कायम राखण्यासाठी भरती प्रक्रिया रद्द केली आहे. उमेदवारांचा विश्वास अबाधित ठेवणे आमचे मुख्य कर्तव्य आहे.”
— महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग अधिकृत पत्र“गैरप्रकाराची चौकशी होऊन प्रामाणिक उमेदवारांना न्याय मिळणे गरजेचे होते. फेरपरीक्षा पारदर्शक पद्धतीने व्हावी आणि दोषींवर कठोर कारवाई व्हावी.”
— परीक्षार्थी प्रतिनिधी- फेरपरीक्षेसाठी उमेदवारांना पुन्हा अर्ज करण्याची गरज नाही.
- नवीन परीक्षेची तारीख स्वतंत्र प्रसिद्धीपत्रकाद्वारे जाहीर होईल.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| मूळ जाहिरात तारीख | २९ जुलै २०२५ | पूर्ण |
| चाळणी परीक्षा | २२ मार्च २०२६ | रद्द |
| पोलीस तक्रार | २७ जुलै २०२६ | नोंदवले |
| फेरपरीक्षा आयोजन | आगामी काळात | प्रस्तावित |
पार्श्वभूमी
पेपरफुटीचे सत्र आणि भविष्यातील सुधारणांचा प्रश्न
राज्यात स्पर्धा परीक्षांमधील गैरप्रकार रोखण्यासाठी प्रशासकीय पातळीवर कठोर कायदे लागू करण्यात आले आहेत. तरीही प्रश्नपत्रिका फुटण्याच्या घटना वारंवार घडत असल्याचे दिसून येते. यापूर्वी विविध विभागांच्या परीक्षांमध्ये गैरप्रकार उघडकीस आले आहेत. गुन्हे अन्वेषण शाखा आता या प्रकरणातील मुख्य सूत्रधाराचा शोध घेत आहे. प्रश्नपत्रिका पुरवणाऱ्या रॅकेटचा पर्दाफाश करण्यासाठी सायबर सेल मदत घेत आहे. पुढील काही दिवसांत पोलीस न्यायालयात दोषारोपपत्र दाखल करण्याची शक्यता आहे. आयोगाकडून नवीन परीक्षा पद्धतीत डिजिटल सुरक्षेचे कडक नियम लागू केले जातील.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन मुंबई पोलीस गुन्हे अन्वेषण शाखेकडे सखोल तपास सोपवण्यात आला. परीक्षा केंद्रांवरील सुरक्षेचा तातडीने आढावा घेण्यात आला. भविष्यात गोपनीय कागदपत्रांचे वितरण सुरक्षित करण्यासाठी नवीन नियमावली तयार करण्याचे काम सुरू आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर प्रत्यक्ष आर्थिक फटका बसलेला नाही. औषध निर्माण क्षेत्राशी संबंधित प्रशासकीय यंत्रणेत नव्या अधिकाऱ्यांची नियुक्ती लांबणीवर पडली. अन्न व औषध प्रशासनातील रिक्त पदे भरण्यास विलंब झाल्यामुळे तपासणी कामांवर ताण राहील.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम औषध तपासणी यंत्रणेच्या क्षमतेवर दिसेल. बाजारात मिळणाऱ्या औषधांची गुणवत्ता तपासणाऱ्या अधिकाऱ्यांची कमतरता काही काळ राहील. प्रशासकीय कामात पारदर्शकता टिकून राहणे नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने हिताचे आहे.
परीक्षार्थी
औषध निरीक्षक पदाचे परीक्षार्थी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून महिनाभराची मेहनत वाया गेल्याची भावना निर्माण झाली. प्रामाणिक अभ्यास करणाऱ्या उमेदवारांना फेरपरीक्षेमुळे पुन्हा एकदा तयारी करावी लागणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने औषध निरीक्षक भरती प्रक्रिया रद्द करून पारदर्शकतेचा संदेश दिला आहे. पोलीस अहवाल प्राप्त होताच कठोर पाऊल उचलणे आवश्यक होते. परीक्षा पद्धतीतील दोष दूर करून गुन्हेगारांवर कडक कारवाई करणे गरजेचे आहे. वारंवार घडणाऱ्या अशा घटनांमुळे लाखो विद्यार्थ्यांच्या मनोधैर्यावर विपरीत परिणाम होतो. डिजिटल सुरक्षा व्यवस्था अधिक मजबूत करून तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर करणे ही काळाची गरज बनली आहे. आयोगाने आगामी फेरपरीक्षा पूर्णपणे दोषमुक्त आणि सुरक्षित वातावरणात पार पाडावी.