फुलांचे दर घसरले
दि. 05दि. 05 । ऑक्टोबर । 2026
पुण्यातील छत्रपती शिवाजी मार्केट यार्डातील फूल बाजारात फुलांच्या दरांमध्ये प्रचंड घसरण झाली आहे. गणेशोत्सवाच्या पहिल्या पाच दिवसांत चांगला भाव मिळाल्यानंतर गौरी विसर्जनानंतर दरांमध्ये घसरण सुरू झाली. मागणी अचानक घटल्याने शेतकरी हवालदिल झाले आहेत. ११ ऑक्टोबरपासून सुरू होणाऱ्या नवरात्रोत्सवावर शेतकऱ्यांच्या आशा टिकून आहेत.
५ ते २०
रुपये प्रति किलो झेंडूचा दर
१० ते ३०
रुपये प्रति किलो शेवंतीचा दर
२० ते ४०
रुपये प्रति किलो गुलछडीचा दर
११
ऑक्टोबर नवरात्रोत्सव प्रारंभ तारीख
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
गणेशोत्सवानंतर पितृपक्ष काळात पुणे मार्केट यार्डात फुलांच्या मागणीत मोठी घट झाली असून दर कमालीचे खालावले आहेत.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
श्री छत्रपती शिवाजी मार्केट यार्ड फूल बाजार, कृषी उत्पन्न बाजार समिती विभाग प्रमुख संतोष कुंभारकर, अखिल फूल बाजार अडते संघटनेचे समन्वयक सागर भोसले आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील फूल उत्पादक शेतकरी.
तात्कालिक परिणाम
घाऊक बाजारात झेंडू, शेवंती, गुलछडी आणि गुलाबाच्या भावात मोठी घसरण झाली आहे. उत्पादन खर्चही निघेनासा झाल्याने शेतकरी वर्ग आर्थिक अडचणीत सापडला आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
पुणे कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या फूल बाजार विभागाने बाजारातील आवक आणि दरांच्या स्थितीची नोंद घेतली आहे. आगामी सणांच्या पार्श्वभूमीवर व्यवस्थापनाचे नियोजन सुरू आहे.
फुलांच्या दरातील घसरण आणि बाजारातील सद्यस्थिती
गणेशोत्सवात मिळालेल्या चांगल्या भावानंतर पितृपक्षात फुलांचे दर मोठ्या प्रमाणात घसरले आहेत. बाजारात आवक कायम असताना खरेदीदार कमी झाले आहेत.
- गणेशोत्सवात ५० रुपयांपर्यंत विकला गेलेला झेंडू आता ५ ते २० रुपये प्रति किलोवर आला आहे.
- १०० ते १५० रुपये दर मिळालेली गुलछडी २० ते ४० रुपये प्रति किलोने विकली जात आहे.
हवामानाचा प्रभाव आणि नवरात्रोत्सवाकडून अपेक्षा
यंदा जुलै महिन्यात झालेल्या चांगल्या पावसामुळे फुलांची लागवड मोठ्या प्रमाणावर झाली होती. ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात पावसाने उघडीप दिल्याने फुलांची प्रतवारी उत्तम राहिली. पावसाची कृपा राहिल्याने शेतकरी मोठ्या प्रमाणावर फुले बाजारात आणत आहेत. गणेशोत्सवातील पहिल्या पाच दिवसांनंतर गौरी विसर्जनापासून दरात टप्प्याटप्प्याने घट झाली. पितृपक्षात मंगल कार्ये आणि सजावट कमी होत असल्याने मागणी पूर्णपणे घटली आहे. ११ ऑक्टोबर रोजी नवरात्रोत्सव सुरू होत आहे. नवरात्रात फुलांना पुन्हा मोठी मागणी निर्माण होऊन योग्य भाव मिळेल, या आशेने अनेक शेतकऱ्यांनी चांगल्या प्रतीची फुले राखून ठेवली आहेत.
“गणेशोत्सवाच्या सुरुवातीला फुलांना चांगले दर मिळाले. गौरी विसर्जनानंतर आणि पितृपक्ष सुरू झाल्यावर मागणी कमी झाली. नवरात्रोत्सवात दरात सुधारणा होण्याची शक्यता आहे.”
— सागर भोसले (समन्वयक, अखिल फूल बाजार अडते संघटना)“पितृपक्षात बाजारात फुलांची आवक घटली आहे आणि मागणीही कमी आहे. आगामी नवरात्रोत्सवाच्या काळात फुलांची मागणी आणि दर दोन्ही वाढतील.”
— संतोष कुंभारकर (विभागप्रमुख, फूल बाजार, पुणे कृषी उत्पन्न बाजार समिती)| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| स्थान | पुणे मार्केट यार्ड | कार्यरत |
| मुख्य कारण | पितृपक्षातील मागणीतील घट | नोंदवले |
| प्रमुख आवक | पुणे, सातारा, सांगली, सोलापूर | पूर्ण |
| आगामी आशा | ११ ऑक्टोबर नवरात्रोत्सव | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
गणेशोत्सव ते पितृपक्षादरम्यानच्या फूल बाजाराची पार्श्वभूमी काय आहे?
पुण्यातील श्री छत्रपती शिवाजी मार्केट यार्ड हा पश्चिम महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा फूल बाजार मानला जातो. येथे दरवर्षी श्रावण आणि गणेशोत्सवाच्या काळात कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल होते. यंदा गणेशोत्सवाच्या पहिल्या पाच दिवसांत तब्बल ३ कोटी ६८ लाख रुपयांची उलाढाल झाली होती. गणेशोत्सवात झेंडू, शेवंती, गुलछडी या फुलांना धार्मिक विधी आणि सजावटीसाठी मोठी मागणी असते. गणेशोत्सव संपताच पितृपक्ष सुरू होतो. या काळात नवीन खरेदी किंवा धार्मिक उत्सव कमी प्रमाणात होत असल्याने दरवर्षी फुलांच्या मागणीत घट दिसून येते. पितृपक्ष संपल्यानंतर नवरात्रोत्सव आणि दिवाळीच्या काळात फुलांचे भाव पुन्हा उच्चांकी पातळीवर पोहोचतात.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन कृषी उत्पन्न बाजार समितीने बाजारातील दैनंदिन लिलाव आणि आवकेवर नियंत्रण ठेवले आहे. शेतकरी वर्गाला योग्य सुविधा देण्याबाबत बाजार समिती प्रशासन कार्यरत आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर घाऊक आणि किरकोळ व्यापाऱ्यांनी नवरात्रोत्सवाच्या खरेदीसाठी पूर्वतयारी सुरू केली आहे. सध्या मंदी असली तरी आगामी सणांमध्ये मोठी उलाढाल अपेक्षित आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम दिसून येत असून सर्वसामान्य ग्राहकांना आणि पूजा-अर्चा करणाऱ्या नागरिकांना सध्या अत्यंत स्वस्त दरात फुले उपलब्ध होत आहेत.
शेतकरी वर्ग
शेतकरी वर्ग यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून कष्ट करून पिकवलेल्या फुलांना बाजारात योग्य भाव न मिळाल्याने शेतकरी आर्थिक संकटात सापडले आहेत. नवरात्रात भाव वाढल्यास शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
सणांमधील दरांची चढ-उतार आणि फूल उत्पादक शेतकरी
पुणे मार्केट यार्डातील फूल बाजारात गणेशोत्सवानंतर झालेली दरातील घसरण ही शेतीमालाच्या अनिश्चिततेवर प्रकाश टाकणारी आहे. अनुकूल हवामानामुळे शेतकऱ्यांनी यंदा दर्जेदार फुलांचे उत्पादन घेतले. धार्मिक आणि सांस्कृतिक सणांवर फुलांची मागणी पूर्णपणे अवलंबून असते. पितृपक्षात मागणी घटल्याने दर खालावणे स्वाभाविक असले तरी यामुळे शेतकऱ्यांचा काढणी आणि वाहतूक खर्चही निघणे कठीण होते. शेतमालाला साठवणुकीची सुविधा उपलब्ध नसणे ही मोठी समस्या आहे. आगामी नवरात्रोत्सव आणि दिवाळीच्या काळात तरी फुलांना रास्त भाव मिळून शेतकऱ्यांच्या हाती चार पैसे पडावेत, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
पुणे मार्केट यार्डातील फूल बाजारात गणेशोत्सवानंतर झालेली दरातील घसरण ही शेतीमालाच्या अनिश्चिततेवर प्रकाश टाकणारी आहे. अनुकूल हवामानामुळे शेतकऱ्यांनी यंदा दर्जेदार फुलांचे उत्पादन घेतले. धार्मिक आणि सांस्कृतिक सणांवर फुलांची मागणी पूर्णपणे अवलंबून असते. पितृपक्षात मागणी घटल्याने दर खालावणे स्वाभाविक असले तरी यामुळे शेतकऱ्यांचा काढणी आणि वाहतूक खर्चही निघणे कठीण होते. शेतमालाला साठवणुकीची सुविधा उपलब्ध नसणे ही मोठी समस्या आहे. आगामी नवरात्रोत्सव आणि दिवाळीच्या काळात तरी फुलांना रास्त भाव मिळून शेतकऱ्यांच्या हाती चार पैसे पडावेत, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
