शीव उड्डाणपूलाचे काम अंतिम टप्प्यात
दि. 21दि. 22 । ऑगस्ट । 2026
मुंबई – मध्य रेल्वेच्या शीव स्थानकातील ब्रिटिशकालीन ११२ वर्षे जुन्या उड्डाणपुलाच्या पुनर्बांधणीचे काम पूर्ण करण्यासाठी ३० सप्टेंबर २०२६ ची नवी अंतिम मुदत निश्चित करण्यात आली आहे.
११२
पुलाचे वय वर्षे
३० सप्टेंबर २०२६
पुनर्बांधणीची नवी मुदत दिनांक
४५
पोहोच रस्त्यासाठी लागणारे दिवस
फेब्रुवारी २०२७
निविदेनुसार कामाची मूळ मुदत
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
मध्य रेल्वेच्या शीव स्थानकावरील उड्डाणपुलाची कामे पूर्ण करण्यासाठी ३० सप्टेंबर २०२६ चे सुधारित उद्दिष्ट ठरवले आहे. मुंबई महानगरपालिका आणि रेल्वे प्रशासन यांच्या संयुक्त विद्यमाने हे काम सुरू आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त अभिजीत बांगर यांनी पाहणी केली. मुंबई महानगरपालिका प्रशासन आणि मध्य रेल्वे विभाग या कामाचे मुख्य नियोजन करत आहेत.
तात्कालिक परिणाम
वाहतुकीचा खोळंबा टाळण्यासाठी आणि पुलाचे काम मार्गी लावण्यासाठी समन्वय वाढवला आहे. पादचाऱ्यांसाठी लाल बहादूर शास्त्री मार्ग व संत रोहिदास मार्गावरील भुयारी मार्ग खुले केले आहेत.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
महापालिकेने पूर्वेकडील पोहोच रस्त्याचे काम जलद गतीने पूर्ण करण्याची तयारी दर्शवली आहे. रेल्वेकडून जागा हस्तांतरित झाल्यानंतर तातडीने पुढील काम सुरू करण्याचे नियोजन प्रशासनाने केले आहे.
पुनर्बांधणीचे नियोजन आणि कामाची सद्यस्थिती
शीव स्थानकातील ११२ वर्षे जुन्या ऐतिहासिक उड्डाणपुलाची पुनर्बांधणी मुंबई नागरी वाहतूक प्रकल्प (एमयूटीपी – २) अंतर्गत केली जात आहे. रेल्वे हद्दीतील कामाची जबाबदारी मध्य रेल्वेकडे असून पोहोच रस्ते बांधण्याचे काम मुंबई महानगरपालिका करत आहे. महापालिकेने पश्चिमेकडील लाल बहादूर शास्त्री मार्ग ते संत रोहिदास मार्गापर्यंतच्या रस्त्याचे काम पूर्णत्वाकडे नेले आहे.
पादचाऱ्यांच्या सोयीसाठी एलबीएस मार्गावरील भुयारी मार्ग २० फेब्रुवारी २०२६ रोजी खुला केला. संत रोहिदास मार्गावरील पादचारी भुयारी मार्ग १४ जुलै २०२६ रोजी सुरू झाला. पूर्वेकडील जागा रेल्वेच्या कंत्राटदाराकडून महापालिकेस मिळणे बाकी आहे. ही जागा ताब्यात आल्यानंतर महापालिका ४५ दिवसांत काम पूर्ण करणार आहे.
- महापालिकेने पादचाऱ्यांसाठी दोन्ही बाजूंचे भुयारी मार्ग आधीच खुले केले आहेत.
- रेल्वेकडून जमीन हस्तांतरण झाल्यानंतर ४५ दिवसांत पोहोच रस्ता पूर्ण केला जाईल.
मुदतवाढीचा प्रवास आणि निविदेचे नियोजन
या उड्डाणपुलाची कामे पूर्ण करण्यासाठी महापालिकेने यापूर्वी ३१ मेची मुदत दिली होती. जानेवारीतील पाहणीनंतर १५ जुलै आणि नंतर १५ ऑगस्ट अशी मुदत निश्चित केली होती. आता ३० सप्टेंबर २०२६ ची नवी मुदत ठरवली आहे.
निविदेतील कराराप्रमाणे हे काम पूर्ण करण्याची अधिकृत मुदत फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत आहे. प्रशासनाने निविदेच्या मुदतीआधीच म्हणजे ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत सर्व कामे पूर्ण करून पूल वाहतुकीसाठी खुला करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.
“रेल्वे प्रशासनाकडून जमीन हस्तांतरित झाल्यानंतर साधारण ४५ दिवसांत पोहोच रस्त्याचे काम पूर्ण करण्यासाठी महापालिका कटिबद्ध आहे. मध्य रेल्वेच्या समन्वयाने हे काम प्राधान्याने पूर्ण केले जाईल.”
— अभिजीत बांगर, अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त (प्रकल्प), मुंबई महापालिका- निविदेनुसार कामाची अंतिम मुदत फेब्रुवारी २०२७ असली तरी काम आधीच पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे.
- महापालिका आणि रेल्वे विभागामध्ये समन्वयाने काम वेगाने सुरू आहे.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| पुलाची नवी मुदत | ३० सप्टेंबर २०२६ | निर्धारित |
| एलबीएस भुयारी मार्ग | २० फेब्रुवारी २०२६ | पूर्ण |
| संत रोहिदास भुयारी मार्ग | १४ जुलै २०२६ | पूर्ण |
| निविदेची मूळ मुदत | फेब्रुवारी २०२७ | नोंदवले |
पार्श्वभूमी
शीव उड्डाणपुलाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि पुनर्बांधणीचा निर्णय
मध्य रेल्वेच्या शीव स्थानकावरील हा ब्रिटिशकालीन उड्डाणपूल ११२ वर्षे जुना आहे. शीव पूर्व आणि पश्चिमेला जोडणाऱ्या या पुलाची रचना जीर्ण झाल्याने सुरक्षेच्या कारणास्तव पुनर्बांधणीचा निर्णय घेतला होता. या प्रकल्पांतर्गत जुना पूल पाडून त्याठिकाणी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून नवा पूल उभारला जात आहे. रेल्वे मार्गिकांचा विस्तार आणि एमयूटीपी-२ प्रकल्पांतर्गत हे काम हाती घेतले आहे. सुरुवातीला तांत्रिक अडचणी आणि जागेच्या हस्तांतरणामुळे कामाला विलंब झाला. महापालिका आणि रेल्वे प्रशासनाने संयुक्त पाहणी करून अडथळे दूर केले आहेत. आगामी ३० सप्टेंबर २०२६ पर्यंत हा पूल पूर्ण क्षमतेने वाहतुकीसाठी खुला करण्याचे उद्दिष्ट समोर ठेवले आहे.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभिर्य लक्षात घेऊन मुंबई महापालिका आणि मध्य रेल्वेने समन्वय समितीची स्थापना केली आहे. वाहतूक पोलिसांच्या मदतीने शीव परिसरातील वाहतुकीचे नियोजन सुरळीत ठेवण्यासाठी विशेष पथके तैनात केली आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर सकारात्मक संदेश गेला आहे. उड्डाणपूल सुरू झाल्यास धारावी आणि एलबीएस मार्गावरील मालवाहतूक अधिक वेगाने होऊन व्यापाऱ्यांना दिलासा मिळणार आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम वाहतूक कोंडीतून मुक्तीच्या रूपाने होणार आहे. शीव आणि धारावी परिसरातील प्रवाशांचा वेळ वाचून दैनिक प्रवास अधिक सोयीस्कर होणार आहे.
स्थानिक नागरिक आणि प्रवासी
स्थानिक नागरिक आणि प्रवासी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून भुयारी मार्ग खुले झाल्याने पादचाऱ्यांची मोठी सोय झाली आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
मुंबईतील पायाभूत सुविधांचा वेग आणि समन्वय
मुंबईसारख्या गजबजलेल्या शहरात ११२ वर्षे जुन्या शीव उड्डाणपुलाची पुनर्बांधणी करणे हे अभियांत्रिकी दृष्टीने मोठे आव्हान आहे. महापालिका आणि मध्य रेल्वे यांच्यातील समन्वयामुळे प्रकल्पाला गती मिळत असल्याचे चित्र समाधानकारक आहे. ३० सप्टेंबर २०२६ ही सुधारित मुदत निश्चित करण्यात आली असून निविदेतील फेब्रुवारी २०२७ च्या मुदतीपूर्वी काम पूर्ण करण्याचा संकल्प कौतुकास्पद आहे. पादचाऱ्यांसाठी भुयारी मार्ग वेळेत सुरू केल्याने नागरिकांना दिलासा मिळाला आहे. आता पूर्वेकडील जमिनीचे हस्तांतरण वेळेत पूर्ण करून नियोजित तारखेला पूल वाहतुकीस खुला करणे गरजेचे आहे. यामुळे मध्य मुंबईतील वाहतूक कोंडीचा प्रश्न कायमचा सुटण्यास मदत होईल.