ठाण्यात मालमत्ता करात वाढ
दि. 18दि. 18 । ऑगस्ट । 2026
ठाणे महापालिकेच्या सर्वसाधारण सभेत नगरसेवकांनी मालमत्ता करात भरघोस वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. महापालिका प्रशासनाने सादर केलेला मालमत्ता कर आणि मालमत्ता हस्तांतरण शुल्कातील वाढीचा प्रस्ताव महापालिकेच्या सर्वसाधारण सभेत बिनविरोध मंजूर करण्यात आला.
१२ टक्के
निवासी मालमत्ता कर वाढ
२० टक्के
बिगर निवासी कर वाढ
१०४ कोटी ६७ लाख रुपये
अपेक्षित अतिरिक्त महसूल
०.५ टक्के
नवीन हस्तांतरण शुल्क दर
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
ठाणे महापालिकेच्या सर्वसाधारण सभेत कोणत्याही चर्चेविना मालमत्ता करात १२ ते २० टक्के वाढ आणि हस्तांतरण शुल्कात वाढ करण्याचा प्रस्ताव मंजूर करण्यात आला आहे.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
ठाणे महापालिका प्रशासन, पालिका आयुक्त, महापालिका सर्वसाधारण सभा आणि ठाणे परिवहन उपक्रम व्यवस्थापन हे या निर्णयाशी थेट संबंधित मुख्य घटक आहेत.
तात्कालिक परिणाम
महापालिका क्षेत्रातील निवासी व बिगर निवासी मालमत्ताधारकांना वाढीव कर भरावा लागेल आणि मालमत्ता हस्तांतरणासाठी बाजारमूल्यानुसार ५० हजार रुपयांपर्यंत जादा शुल्क द्यावे लागेल.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
महापालिका प्रशासनाने वाढत्या नागरी सुविधांच्या खर्चाचा हवाला देऊन उत्पन्न वाढीसाठी ही करवाढ आवश्यक असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
नवी कररचना आणि हस्तांतरण शुल्कातील बदल
ठाणे महापालिकेने मालमत्ता कराच्या रचनेत मोठे बदल केले आहेत. यानुसार निवासी मालमत्तांसाठी १२ टक्के तर व्यावसायिक मालमत्तांसाठी २० टक्के कर वाढवण्यात आला आहे.
- १ कोटी रुपयांच्या मालमत्तेवर आता ५० हजार रुपये हस्तांतरण शुल्क द्यावे लागेल.
- अनधिकृत आणि वारसा हक्क हस्तांतरण शुल्कात वाढ करण्यात आली आहे.
टीएमटी तिकीट दरवाढीला स्थगिती आणि प्रशासकीय स्पष्टीकरण
ठाणे परिवहन उपक्रमाने प्रवासी भाड्यात ३ ते २५ रुपयांपर्यंत वाढ करण्याचा प्रस्ताव तयार केला होता. या दरवाढीतून वर्षाला ३३ कोटी ४८ लाख रुपयांचा अतिरिक्त महसूल मिळवण्याचे नियोजन होते. महापालिकेच्या सर्वसाधारण सभेत हा प्रस्ताव प्रशासनाने मागे घेतला. राज्य शासन संपूर्ण मुंबई महानगर प्रदेशात एकीकृत तिकीट दर धोरण लागू करण्याचा विचार करत असल्याने हा निर्णय घेण्यात आला.
“नागरी सेवांचा दर्जा सुधारण्यासाठी आणि पायाभूत सुविधांचा विकास करण्यासाठी उत्पन्न वाढवणे आवश्यक आहे. २०१८-१९ नंतर करात वाढ झालेली नाही.”
— महापालिका प्रशासन अधिकारी, ठाणे महापालिका- परिवहन उपक्रमाची दरवाढ टळल्याने दैनंदिन प्रवाशांना दिलासा मिळाला आहे.
- सर्वसाधारण सभेत कर वाढीच्या विषयावर चर्चा न होताच मंजुरी देण्यात आली.
| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| निवासी मालमत्ता कर वाढ | १२ टक्के | मंजूर |
| बिगर निवासी मालमत्ता कर वाढ | २० टक्के | मंजूर |
| हस्तांतरण शुल्क | बाजारमूल्याच्या ०.५ टक्के | मंजूर |
| टीएमटी तिकीट दरवाढ | ३ ते २५ रुपये | स्थगित |
पार्श्वभूमी
करवाढ आणि प्रशासकीय पार्श्वभूमी?
ठाणे महापालिकेने २०१८-१९ या वर्षात शेवटची कर सुधारणा केली होती. गेल्या काही वर्षांत शहरातील लोकसंख्येत मोठी वाढ झाली आहे. रस्ते, पाणी, घनकचरा व्यवस्थापन या सुविधांवरील खर्च प्रचंड वाढला आहे. महापालिकेची आर्थिक स्थिती सुधारण्यासाठी प्रशासनाने हा प्रस्ताव तयार केला. पुढील काळात वाढीव कराची अंमलबजावणी सुरू होईल.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन महापालिकेचे महसुली उत्पन्न वाढवण्यावर भर दिला जात आहे. या निर्णयाने पालिका तिजोरीत वार्षिक १०४ कोटी ६७ लाख रुपयांची भर पडणार आहे.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर तीव्र पडसाद उमटण्याची शक्यता आहे. व्यावसायिक मालमत्तांवर २० टक्के कर वाढल्याने व्यापारी वर्गाचा व्यवसाय खर्च वाढणार आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम दिसून येईल. राहत्या घरांचा मालमत्ता कर १२ टक्क्यांनी वाढल्याने मध्यमवर्गीय कुटुंबांचे बजेट बिघडणार आहे.
विद्यार्थी व तरुण
दैनंदिन नोकरदार आणि विद्यार्थी यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून टीएमटी बसची तिकीट दरवाढ टळल्याने या वर्गाला तूर्तास आर्थिक दिलासा मिळाला आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
ठाणे महापालिकेने उत्पन्नाचे स्रोत वाढवण्यासाठी मालमत्ता करात केलेली वाढ प्रशासकीय दृष्टीने समर्थनीय मानली जाऊ शकते. २०१८ नंतर प्रथमच ही करवाढ झाली आहे. सर्वसाधारण सभेत यावर कोणतीही चर्चा न होता प्रस्ताव मंजूर होणे लोकशाही प्रक्रियेच्या दृष्टीने चिंताजनक आहे. प्रशासनाने कर वाढवताना नागरी सुविधांचा दर्जा सुधारण्यावर लक्ष देणे गरजेचे आहे. टीएमटीची भाडेवाढ रोखण्याचा निर्णय योग्य असून यामुळे प्रवाशांवरील ताण कमी झाला आहे. भविष्यात कराचा पैसा पारदर्शकपणे वापरला जावा हीच नागरिकांची अपेक्षा आहे.