दिनांक ६ सप्टेंबर दिनविशेष – ऐतिहासिक घटना, जयंती व स्मृतिदिन

दिनविशेष

दिनांक ६ सप्टेंबर दिनविशेष: भाद्रपद कृष्ण दशमी तिथी

स्त्रोत सापडला नाही · इतिहासातील आजचा दिवस

🌍 आज विशेष: दिनांक ६ सप्टेंबर २०२६ रोजी भाद्रपद कृष्ण दशमी तिथी आहे. आज कोणताही प्रमुख हिंदू सण किंवा व्रत उपलब्ध नाही. मात्र, भगवान विष्णूंना समर्पित असलेले पवित्र ‘अजा एकादशी’ व्रत हे दुसऱ्या दिवशी म्हणजे सोमवार, दिनांक ७ सप्टेंबर २०२६ रोजी पाळले जाणार असले, तरी या एकादशी तिथीचा प्रारंभ आज म्हणजेच दिनांक ६ सप्टेंबर २०२६ रोजी संध्याकाळी ७:२९ वाजता होत आहे.

३महाराष्ट्र घटना २भारत घटना २जग घटना ०शोध/तंत्रज्ञान २जयंती १स्मृतिदिन

🏆 आजचे विशेष दिन

🌍 जागतिक दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही. (कोणताही अधिकृत जागतिक किंवा आंतरराष्ट्रीय दिन आजच्या तारखेला उपलब्ध नाही).

🇮🇳 राष्ट्रीय दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🚩 महाराष्ट्र दिन

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🚩 महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या घटना

१६७५

इंग्रज वकील सॅम्युअल ऑस्टिन रायगडावर दाखल

दिनांक ६ सप्टेंबर १६७५ रोजी ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीचा वकील सॅम्युअल ऑस्टिन (Samuel Austin) छत्रपती शिवाजी महाराजांची भेट घेण्यासाठी रायगड किल्ल्यावर पोहोचला. व्यापारी सवलती मिळवणे आणि मुघल-आदिलशाहीच्या प्रदेशातील इंग्रजांच्या वखारी सुरक्षित ठेवण्यासाठी महाराजांचा कौल मिळवणे, हा या भेटीचा मुख्य उद्देश होता.

१९९५

शिवसैनिकांच्या ‘मातोश्री’ मीनाताई ठाकरे यांचे निधन

शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांच्या पत्नी आणि शिवसैनिकांमध्ये अत्यंत आदराचे स्थान असलेल्या मीनाताई ठाकरे यांचे दिनांक ६ सप्टेंबर १९९५ रोजी कर्जत जवळील फार्महाऊसवर हृदयविकाराच्या तीव्र झटक्याने निधन झाले. त्यांच्या स्मरणार्थ मुंबईत अनेक सेवाभावी प्रकल्प राबवले जातात.

१९९३

कवी विंदा करंदीकर यांना ‘जनस्थान पुरस्कार’ घोषित

मराठी साहित्यातील प्रख्यात कवी आणि ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते विंदा करंदीकर यांची दिनांक ६ सप्टेंबर १९९३ रोजी कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानच्या वतीने दिल्या जाणाऱ्या प्रतिष्ठेच्या ‘जनस्थान पुरस्कारासाठी’ निवड करण्यात आली होती.

🇮🇳 भारतातील महत्त्वाच्या घटना

१९६५

भारत-पाकिस्तान पूर्णवेळ युद्धाची औपचारिक सुरुवात

पाकिस्तानी सैन्याने काश्मीरमध्ये घुसखोरी करण्यासाठी आखलेल्या ‘ऑपरेशन जिब्राल्टर’ला चोख प्रत्युत्तर देण्यासाठी भारतीय लष्कराने दिनांक ६ सप्टेंबर १९६५ रोजी पंजाबमधील आंतरराष्ट्रीय सीमा ओलांडून लाहोरच्या दिशेने थेट आगेकूच केली. यामुळे पहिल्या मोठ्या भारत-पाकिस्तान युद्धाचा भडका उडाला.

१८३८

शीख साम्राज्याचे शेवटचे राजे दलीप सिंग यांचा जन्म

शेर-ए-पंजाब महाराजा रणजित सिंग यांचे कनिष्ठ पुत्र आणि शीख साम्राज्याचे अंतिम शासक महाराजा दलीप सिंग यांचा जन्म दिनांक ६ सप्टेंबर १८३८ रोजी लाहोर येथे झाला होता.

🌎 जगातील महत्त्वाच्या घटना

१५२२

मानवी इतिहासातील पहिली यशस्वी जगप्रदक्षिणा पूर्ण

फर्डिनांड मॅगेलन यांच्या सागरी मोहिमेतील ‘व्हिक्टोरिया’ हे एकमेव वाचलेले जहाज १८ खलाशांसह दिनांक ६ सप्टेंबर १५२२ रोजी स्पेनच्या बंदरात सुखरूप परतले. मॅगेलन यांच्या निधनानंतरही त्यांच्या सहकाऱ्यांनी पृथ्वी गोल असल्याचे सिद्ध करणारी ही पहिली ऐतिहासिक जगप्रदक्षिणा पूर्ण केली.

१९६८

स्वाझीलँड देशाची ब्रिटनकडून मुक्तता

दक्षिण आफ्रिकेतील स्वाझीलँड (सध्याचे एस्वाटिनी) या देशाला दिनांक ६ सप्टेंबर १९६८ रोजी युनायटेड किंगडम (ब्रिटन) कडून संपूर्ण स्वातंत्र्य मिळाले.

🔬 आजचा शोध / तंत्रज्ञान

—

आज या प्रकारची नोंद उपलब्ध नाही.

🎂 जयंती

कमलाबाई गोखले १९०१ – १९९७

📍 जन्मस्थळमुंबई, महाराष्ट्र

👨‍👩‍👧 कुटुंबरंगभूमीवर काम करणाऱ्या अत्यंत पुरोगामी कामत कुटुंबात जन्म. त्यांची आई दुर्गाबाई कामत या भारतीय चित्रपटसृष्टीतील पहिल्या महिला अभिनेत्री होत्या.

📝 परिचय कमलाबाई या भारतीय चित्रपटसृष्टीतील पहिल्या महिला बालकलाकार आणि ज्येष्ठ अभिनेत्री होत्या.

⭐ योगदान चित्रपटमहर्षी दादासाहेब फाळके यांनी दिग्दर्शित केलेल्या ‘मोहिनी भस्मासूर’ (१९१३) या मूकपटात त्यांनी मोहिनीची मुख्य भूमिका साकारली होती.

🤔 रंजक माहिती ज्या काळात स्त्रियांनी नाटकात किंवा चित्रपटात काम करणे महापाप मानले जाई, अशा काळात केवळ आईच्या धाडसामुळे त्यांनी ही ऐतिहासिक कामगिरी केली.

बॅरिस्टर शरदचंद्र बोस १८८९ – १९५०

📍 जन्मस्थळकटक, ओडिशा

👨‍👩‍👧 कुटुंबते नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचे थोरले बंधू होते.

📝 परिचय भारताचे एक प्रख्यात बॅरिस्टर, राष्ट्रीय नेते आणि स्वातंत्र्यसेनानी.

⭐ योगदान त्यांनी सविनय कायदेभंग चळवळीत भाग घेतला आणि ‘आझाद हिंद सेने’च्या सैनिकांना कायदेशीर मदत मिळवून देण्यासाठी मोठा लढा दिला.

🤔 रंजक माहिती शरदचंद्र बोस यांनी भारताच्या फाळणीला तीव्र विरोध केला होता आणि त्यांनी बंगालसाठी एक स्वतंत्र व संयुक्त राष्ट्र बनवण्याची संकल्पना मांडली होती.

🪔 स्मृतिदिन

मंजेश्वर गोविंद पै १८८३ – १९६३

📍 जन्मस्थळमंजेश्वर, केरळ

🎯 क्षेत्रसाहित्य, कविता आणि भाषा संशोधन

👨‍👩‍👧 कुटुंब एका सुविद्य कोंकणी भाषक सारस्वत ब्राह्मण कुटुंबात जन्म.

📝 परिचय कन्नड साहित्यातील महान कवी आणि इतिहास संशोधक. त्यांना मद्रास शासनाने ‘राष्ट्रकवी’ या पदवीने सन्मानित केले होते.

⭐ योगदान कन्नड भाषेतील यमक नसलेल्या (Blank Verse) मुक्तछंद रचनेची सुरुवात करण्याचे श्रेय त्यांना जाते.

🤔 रंजक माहिती पै हे अफाट बुद्धिमत्तेचे धनी होते; त्यांना कन्नडसह मराठी, कोंकणी, संस्कृत, इंग्रजी, बंगाली, ग्रीक अशा तब्बल २५ भाषांचे उत्तम ज्ञान होते.

🎉 आज वाढदिवस असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती

राकेश रोशन जन्म: स्त्रोत सापडला नाही

📍 जन्मस्थळमुंबई, महाराष्ट्र

🎯 क्षेत्रचित्रपट अभिनय, दिग्दर्शन आणि निर्मिती

👨‍👩‍👧 कुटुंब सुप्रसिद्ध हिंदी संगीतकार रोशन यांचे चिरंजीव आणि अभिनेते हृतिक रोशन यांचे वडील.

📝 परिचय राकेश रोशन हे ७० आणि ८० च्या दशकातील यशस्वी अभिनेते असून पुढे त्यांनी स्वतःला यशस्वी दिग्दर्शक म्हणून प्रस्थापित केले.

⭐ विशेष कामगिरी त्यांनी ‘कहो ना… प्यार है’, ‘कोई… मिल गया’ आणि भारतीय सिनेसृष्टीतील पहिली सुपरहिरो मालिका ‘क्रिश’ यांसारख्या ब्लॉकबस्टर चित्रपटांची निर्मिती व दिग्दर्शन केले.

🤔 रंजक माहिती राकेश रोशन दिग्दर्शित करत असलेल्या जवळपास सर्वच चित्रपटांची नावे इंग्रजीतील ‘K’ (के) अक्षराने सुरू होतात (उदा. खून भरी मांग, कोयला, क्रिश, काइट्स).

📖 विशेष उल्लेख

दिनांक ६ सप्टेंबर १९६५ आणि भारताचा पलटवार — भारतीय लष्करी इतिहासात दिनांक ६ सप्टेंबर १९६५ हा दिवस सुवर्णअक्षरांनी कोरला गेला आहे. पाकिस्तानने जम्मू-काश्मीरमध्ये छुप्या पद्धतीने चालवलेल्या ‘ऑपरेशन जिब्राल्टर’ या घुसखोरीला चोख उत्तर देण्यासाठी भारताने घेतलेला एक निर्णय अत्यंत धाडसी ठरला. तत्कालीन पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांनी भारतीय सैन्याला थेट पश्चिम पाकिस्तानात घुसण्याचे आदेश दिले.

दिनांक ६ सप्टेंबरच्या पहाटे, भारतीय पायदळाने आणि रणगाड्यांनी पंजाबमधील आंतरराष्ट्रीय सीमा ओलांडून थेट लाहोरच्या रोखाने आगेकूच केली. या अनपेक्षित हल्ल्यामुळे पाकिस्तानी लष्कराला काश्मीरवरील आपले लक्ष विचलित करावे लागले आणि स्वतःचे मुख्य भूभाग वाचवण्यासाठी मागे हटावे लागले.

या लष्करी हालचालीने भारताचे युद्धकौशल्य आणि राष्ट्रीय नेतृत्व किती कणखर आहे, हे जगाला दाखवून दिले.

💡 आणखी थोडं

💡 तुम्हाला माहिती आहे का?

फर्डिनांड मॅगेलन यांनी दिनांक १० ऑगस्ट १५१९ रोजी जेव्हा पृथ्वी प्रदक्षिणेसाठी स्पेनमधून प्रवास सुरू केला, तेव्हा त्यांच्या ताफ्यात ५ जहाजे आणि सुमारे २७० खलाशी होते. पण जेव्हा ही ऐतिहासिक मोहीम दिनांक ६ सप्टेंबर १५२२ रोजी यशस्वीरित्या पूर्ण झाली, तेव्हा केवळ ‘व्हिक्टोरिया’ हे एकमेव जहाज आणि अवघे १८ खलाशीच जिवंत मायदेशी परतू शकले होते. स्वतः मॅगेलन हे प्रवासादरम्यान फिलिपिन्समध्ये मारले गेले होते.

❓ आजचा प्रश्न

१९६५ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाच्या वेळी भारताचे नेतृत्व करणारे आणि ‘जय जवान जय किसान’ हा नारा देणारे भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान कोण होते?

💬 तुमचे मत

भारतीय लष्कराच्या शौर्याबद्दल आणि तत्कालीन पंतप्रधानांच्या खंबीर नेतृत्वाबद्दल तुम्हाला काय वाटते? खाली कमेंट बॉक्समध्ये तुमचे मत नक्की नोंदवा!