म्हाडाने रिक्त घरे विकली
दि. 21दि. 21 । ऑक्टोबर । 2026
म्हाडाच्या कोकण मंडळाने मागील काही महिन्यांत उल्लेखनीय कामगिरी करत १७ हजारपेक्षा जास्त रिक्त घरांची यशस्वी विक्री केली आहे. विविध गृहप्रकल्पांत विनावापर पडलेल्या या सदनिकांमुळे प्रशासकीय यंत्रणेवर ताण आला होता. मंडळाने राबवलेल्या विशेष धोरणामुळे तिजोरीत भर पडली आहे.
१७ हजार
घरे विक्री
४ हजार कोटी
रुपये
१० महिने
कालावधी
६९५
घरे शिल्लक
वृत्त विशेष
मुख्य घटना
कोकण मंडळाच्या अंतर्गत येणाऱ्या विविध गृहनिर्माण प्रकल्पांमधील हजारो घरे अनेक वर्षांपासून रिक्त होती. प्रशासनाने योग्य नियोजन करत अल्पवधीतच १७ हजार घरांची विक्री पूर्ण केली आहे. सध्या केवळ काही मोजक्याच सदनिका विक्रीसाठी बाकी आहेत.
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
म्हाडाचे उपाध्यक्ष संजीव जयस्वाल, कोकण मंडळाचे मुख्य अधिकारी डॉ. विशाल राठोड, पणन विभाग आणि संबंधित प्रशासकीय अधिकारी या संपूर्ण प्रक्रियेत सक्रिय होते. त्यांनी घेतलेल्या निर्णयामुळे हा प्रश्न मार्गी लागला.
तात्कालिक परिणाम
घरांची विक्री पटलावर आल्यामुळे म्हाडाच्या आर्थिक तिजोरीत मोठी भर पडली. प्रदीर्घ काळापासून अडकून राहिलेला महसूल प्रशासनाला प्राप्त झाला. कोकण मंडळाची जुनी चिंता पूर्णपणे दूर झाली आहे.
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
शासकीय धोरणांनुसार रिक्त घरांच्या विक्रीसाठी विशेष पर्याय स्वीकारण्याचे निर्देश देण्यात आले होते. म्हाडा प्रशासनाने दलालांच्या मदतीने आणि थेट विक्रीचे मार्ग अवलंबून पारदर्शक पद्धतीने मोहीम राबवली.
कोकण मंडळाच्या रिक्त घरांच्या विक्रीला यश
म्हाडाच्या कोकण मंडळांतर्गत येणाऱ्या प्रकल्पांमधील घरांचा प्रश्न बिकट बनला होता. प्रशासनाने कडक पावले उचलत प्रभावी धोरण राबवले.
- विरार-बोळींज व इतर ठिकाणच्या प्रकल्पांमधील सदनिका विकल्या गेल्या.
- रेल्वे स्थानक व बाजारपेठांमध्ये जाहिरातींचे विशेष स्टॉल उभारले.
महसूल वाढीची सविस्तर दिशा व प्रशासकीय क्लृप्त्या
कोकण मंडळाच्या विरार-बोळींज, खोणी, भंडार्ली, गोठेघर आणि शिरढोण या भागांमधील हजारो घरे वर्षानुवर्षे संपर्काअभावी किंवा इतर कारणांमुळे विकली गेली नव्हती. या समस्येवर मात करण्यासाठी म्हाडाने थेट विक्री, खासगी संस्थांची मदत आणि रेरा नोंदणीकृत दलालांचा प्रभावी सहभाग यांसारखे नाविन्यपूर्ण पर्याय निवडले. अगदी गर्दीच्या ठिकाणी स्टॉल लावून सर्वसामान्यांपर्यंत माहिती पोहोचवली. या सर्व उपायांचा सकारात्मक परिणाम दिसून आला असून केवळ दहा महिन्यांच्या काळात १७ हजार ५७ घरांची विक्री यशस्वीपणे पूर्ण झाली. या माध्यमातून म्हाडाच्या तिजोरीत अंदाजे चार हजार कोटी रुपयांची विक्रमी भर पडली आहे. अद्यापही काही रक्कम येणे बाकी असली तरी बहुतांश प्रश्न सुटल्याने कोकण मंडळाला मोठा दिलासा मिळाला आहे. विरार-बोळींजमधील काही सामाजिक आरक्षणातील मोजक्या सदनिका सोडल्यास सर्व परिसर पूर्णपणे रिकामा झाला आहे.
“कोकण मंडळाच्या विरार-बोळींजमधील काही घरे वगळता उर्वरित सर्व सदनिका विकल्या गेल्या आहेत. सामाजिक आरक्षणातील घरे नियमांनुसार लवकरात लवकर विकली जातील.”
— डॉ. विशाल राठोड, मुख्य अधिकारी, कोकण मंडळ“म्हाडाने अवलंबलेले विक्रीचे नवीन पर्याय अत्यंत यशस्वी ठरले आहेत. प्रदीर्घ काळापासून अडकलेला महसूल मिळाल्यामुळे गृहनिर्माण प्रकल्पांना नवीन ऊर्जा मिळाली आहे.”
— अनिल सावंत, नगररचना तज्ज्ञ| मुद्दा | तपशील | स्थिती |
|---|---|---|
| घरांची विक्री | १७ हजार ५७ सदनिका | पूर्ण |
| प्राप्त महसूल | चार हजार कोटी रुपये | नोंदवले |
| शिल्लक घरे | मोजक्या सामाजिक आरक्षणातील | कार्यरत |
| प्रशासन मोहीम | विशेष धोरणाची अंमलबजावणी | पूर्ण |
पार्श्वभूमी
कोकण मंडळाच्या अखत्यारीत येणाऱ्या प्रकल्पांमध्ये मागील अनेक वर्षांपासून घरांना अपेक्षेपेक्षा कमी प्रतिसाद मिळाला होता. किंमती आणि पायाभूत सुविधांचा अभाव ही मुख्य कारणे मानली जात होती. पूर्वीच्या प्रशासकीय धिम्या गतीमुळे म्हाडाचा महसूल मोठ्या प्रमाणावर अडकून पडला होता. यावर मात करण्यासाठी प्रशासनाने कालबद्ध कार्यक्रम हाती घेतला. आगामी काळात नवीन जमिनीच्या उपलब्धतेसाठी शासनाकडे पाठपुरावा केला जाणार असून पुढील योजनांचे नियोजन लवकरच जाहीर केले जाईल.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन सर्व विभागीय कार्यालयांना आर्थिक ताळेबंद सुधारण्याचे आणि प्रलंबित कामे तातडीने पूर्ण करण्याचे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत.
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर रिअल इस्टेट क्षेत्रात म्हाडाच्या प्रकल्पांविषयीचा विश्वास वाढला असून बांधकाम साहित्याची उलाढाल आणि बाजारपेठेतील उलाढाल गतिमान झाली आहे.
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम म्हणून हक्काचे घर मिळण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या मध्यमवर्गीय नागरिकांना पारदर्शक पद्धतीने आणि सुलभतेने वास्तव्य करण्याची उत्तम संधी उपलब्ध झाली आहे.
संबंधित वर्ग (गृहनिर्माण इच्छुक व नागरिक)
गृहनिर्माण इच्छुक व नागरिक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून, त्यांना परवडणाऱ्या दरात हक्काची निवारा व्यवस्था मिळण्याचा मार्ग सुकर झाला आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
कोकण मंडळाने अल्पावधीत मिळवलेले हे यश केवळ महसूल वाढवण्याच्या दृष्टीने नाही, तर प्रशासकीय इच्छाशक्तीचे प्रतीक आहे. वर्षानुवर्षे पडून राहिलेली घरे विकणे हे मोठे आव्हान होते, ज्यावर नाविन्यपूर्ण पर्यायांच्या माध्यमातून मात करण्यात आली. असे असले तरी आगामी काळात नवीन प्रकल्पांसाठी लागणाऱ्या मोकळ्या जमिनींचा प्रश्न सोडवणे मंडळासमोर मोठे आव्हान असणार आहे. भूमी संपादन आणि योग्य नियोजन केल्यासच भविष्यात अशा प्रकारच्या परवडणाऱ्या योजना सामान्यांपर्यंत पोहोचू शकतील.