पूर्व आशियातील सुरक्षेची नवी समीकरणे

सोल – अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाच्या सैन्याने संयुक्त लष्करी सराव अर्ध्यावर आणण्याचा निर्णय घेतला. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या थेट आदेशानंतर ११ दिवसांचा हा सराव पाच दिवसांवर आणण्यात आला.
५ दिवस
सरावाचा नवीन कालावधी
११ दिवस
सरावाची मूळ मुदत
१८,०००
दक्षिण कोरियन सैनिक
२१ ऑगस्ट
अंतिम दिनांक
वृत्त विशेष
📌
मुख्य घटना
अमेरिका आणि दक्षिण कोरिया दरम्यान सुरू असलेला ‘उल्ची फ्रीडम शील्ड’ हा वार्षिक संयुक्त लष्करी सराव अचानक गुंडाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला. ११ दिवसांच्या नियोजित सरावाचा कालावधी पाच दिवसांवर आणत हा सराव २१ ऑगस्ट रोजी संपवण्यात येत आहे.
👥
प्रमुख निर्णयकर्ते / संबंधित घटक
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पेंटागॉन प्रमुख पीट हेगसेथ यांना सराव तातडीने कमी करण्याचे आदेश दिले. दक्षिण कोरियाचे संरक्षण मंत्री आन ग्यू-बॅक आणि लष्करी संयुक्त प्रमुखांनी अमेरिकेच्या सूचनेनुसार नियोजित बदलांना अधिकृत संमती दिली.
🚨
तात्कालिक परिणाम
लष्करी सरावातील प्रतिहल्ल्यांशी संबंधित दुसरा टप्पा पूर्णपणे रद्द करण्यात आला. मैदानी लष्करी हालचाली रद्द करून प्रत्यक्ष युद्धाभ्यासा ऐवजी संगणकीय सिम्युलेशनवर आधारित सरावावर भर देण्यात येत आहे.
🏛️
शासकीय / प्रशासकीय भूमिका
दक्षिण कोरियाच्या संयुक्त चीफ ऑफ स्टाफ आणि अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने सुधारित वेळापत्रकाची पुष्टी केली. संयुक्त संरक्षण सज्जतेला बाधा न आणता प्राथमिक उद्दिष्टे पूर्ण केली जातील अशी अधिकृत माहिती लष्करी प्रशासनाने प्रसिद्ध केली.
ट्रम्प यांच्या आदेशानंतर लष्करी सरावाच्या कालावधीत कपात
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अचानक आदेश देत दक्षिण कोरियासोबतचा संयुक्त लष्करी सराव कमी करण्याचे निर्देश पेंटागॉनला दिले. वर्षातून एकदा होणारा ‘उल्ची फ्रीडम शील्ड’ हा सराव १७ ऑगस्ट रोजी सुरू झाला होता. नियोजनानुसार हा सराव २७ ऑगस्टपर्यंत ११ दिवस चालणार होता. ट्रम्प यांच्या निर्देशानंतर वॉशिंग्टनने केलेल्या सूचनेनुसार दक्षिण कोरियाने हा कालावधी कमी केला. सुधारित वेळापत्रकानुसार हा सराव आता २१ ऑगस्ट रोजी संपणार आहे. प्रत्यक्ष मैदानी युद्धकौशल्य प्रात्यक्षिके रद्द करून काही सराव सत्रे संगणक सिम्युलेशनमध्ये रूपांतरित केली आहेत.
  • ११ दिवसांचा नियोजित लष्करी सराव ५ दिवसांत आटोपणार
  • प्रतिहल्ल्याचा दुसरा टप्पा आणि मैदानी सराव सत्रे रद्द
उत्तर कोरियासोबतचे संबंध आणि इराण युद्धाचे संदर्भ
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या निर्णयामागे उत्तर कोरियाचे प्रमुख किम जोँग उन यांच्यासोबत असलेले उत्तम वैयक्तिक संबंध कारणीभूत असल्याचे सांगितले. उत्तर कोरियाकडून कोणताही धोका नसताना संयुक्त लष्करी सराव करणे चिथावणीखोर आणि खर्चिक असल्याचे मत ट्रम्प यांनी व्यक्त केले. दक्षिण कोरियाने इराणविरोधी मोहिमेत अमेरिकेला सहकार्य करण्यास नकार दिल्याने ट्रम्प यांनी नाराजी व्यक्त केली होती. या राजकीय घडामोडींमुळे उत्तर आशियातील सुरक्षेचे समीकरण बदलण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

“उत्तर कोरियाच्या किम जोँग उन यांच्याशी माझे अत्यंत उत्तम संबंध आहेत. त्यामुळे दक्षिण कोरियासोबतच्या या अत्यंत खर्चिक लष्करी सरावाबद्दल मी समाधानी नाही.”

— डोनाल्ड ट्रम्प, अध्यक्ष, अमेरिका
  • उत्तर कोरियाशी मुत्सद्दी चर्चा पुन्हा सुरू करण्याचे अमेरिकेचे प्रयत्न
  • दक्षिण कोरियाच्या सहकार्याबाबत ट्रम्प प्रशासनाची जाहीर नाराजी
मुद्दा तपशील स्थिती
सराव नाव उल्ची फ्रीडम शील्ड सुरू
नवीन कालावधी ५ दिवस पूर्ण
आयोजक देश अमेरिका आणि दक्षिण कोरिया कार्यरत
अंतिम तारीख २१ ऑगस्ट २०२६ नोंदवले
पार्श्वभूमी
अमेरिका-दक्षिण कोरिया लष्करी सहकार्य आणि भविष्यातील आव्हाने?
उत्तर कोरियाच्या संभाव्य आक्रमणापासून दक्षिण कोरियाच्या संरक्षणासाठी १९७६ पासून ‘उल्ची फ्रीडम शील्ड’ हा वार्षिक सराव आयोजित केला जातो. १९५०-५३ च्या कोरियन युद्धापासून दोन्ही देशांमध्ये लष्करी करार अस्तित्वात आहे. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या पहिल्या कार्यकाळात २०१८ मधील सिंगापूर परिषदेनंतरही अशाच प्रकारे सराव रोखला होता. अमेरिका आणि उत्तर कोरिया यांच्यात पुन्हा थेट चर्चा सुरू होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. लष्करी सराव अचानक आटोपल्यामुळे दोन्ही देशांच्या सैन्याची संयुक्त युद्धसज्जता आणि परस्पर समन्वयावर विपरीत परिणाम होण्याची भीती लष्करी विश्लेषक व्यक्त करत आहेत.
क्षेत्रनिहाय परिणाम
💼
प्रशासन आणि कायदा-सुव्यवस्था
प्रशासकीय पातळीवर या घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन दक्षिण कोरियाच्या संरक्षण मंत्रालयाने सुरक्षा व्यवस्थेची पुनर्रचना सुरू केली आहे. प्रादेशिक तणाव वाढू नये म्हणून पूर्व आशियाई सीमेवरील सुरक्षा यंत्रणांना सतर्कतेचे इशारे दिले आहेत.
📈
बाजारपेठ आणि उद्योग क्षेत्र
व्यापारी आणि उद्योग जगतात या घडामोडीनंतर आशियाई शेअर बाजारात चढ-उतार पाहायला मिळाले. संरक्षण क्षेत्राशी संबंधित उत्पादक कंपन्यांच्या समभागांवर आणि तंत्रज्ञान पुरवठादारांच्या व्यवहारांवर तात्पुरता अनिश्चिततेचा परिणाम दिसून आला आहे.
👥
सर्वसामान्य जनता
सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनावर याचा थेट परिणाम दिसत नसला तरी प्रादेशिक सुरक्षेबाबत नागरिकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. कोरियन द्वीपकल्पामधील संभाव्य लष्करी तणाव कमी होण्याच्या आशेने सीमावर्ती भागातील नागरिकांनी सुटकेचा विश्वास व्यक्त केला आहे.
🎓
लष्करी अधिकारी व विश्लेषक
लष्करी अधिकारी व विश्लेषक यांच्यासाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची असून संयुक्त युद्धाभ्यासाच्या धोरणात्मक बदलावांवर चर्चा सुरू झाली आहे. सैन्याच्या operational readiness आणि नवीन भौगोलिक-राजकीय आव्हानांचा अभ्यास संशोधकांकडून केला जात आहे.
संपादकीय दृष्टिकोन
सह्याद्री मराठी विश्लेषण
अमेरिका आणि दक्षिण कोरियादरम्यानचा ऐतिहासिक लष्करी सराव अचानक निम्म्यावर आणण्याचा अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांचा निर्णय जागतिक मुत्सद्देगिरीला कलाटणी देणारा आहे. उत्तर कोरियाशी संवाद प्रस्थापित करण्याची ट्रम्प यांची इच्छा या निर्णयामागे स्पष्ट दिसते. लष्करी सराव चिथावणीखोर असल्याचे सांगत तो रद्द करणे किंवा कमी करणे हे अमेरिकेच्या पारंपरिक सुरक्षा धोरणापासून वेगळे पाऊल आहे. दक्षिण कोरियाला विश्वासात न घेता घेतलेल्या या निर्णयामुळे मित्रदेशांमधील विश्वासाला तडा जाऊ शकतो. उत्तर कोरियाला चर्चेच्या टेबलावर आणण्यात हे धोरण यशस्वी ठरते की पूर्व आशियातील लष्करी संतुलन बिघडवते हे येणारा काळच ठरवेल.
बातमी मिळवा
ई-मेलवर WhatsApp वर
21,940 वेळा पाहिलं