सह्याद्री मराठी वाहिनी

Author: सह्याद्री मराठी वृत्त

  • विविधरंगी जास्वंद

    विविधरंगी जास्वंद

    विविध रंगांमधील जास्वंद फुलाची वनस्पती ही सुंदर आकर्षक फुलांच्या वनस्पतींपैकी एक आहे. मुळात जास्वंदीची फुले म्हटल्यावर डोळ्यासमोर लाल फुले यायची. आता विविध रंगांमध्ये आकर्षक फुले मिळतात. ग्रामीण भागात घरासमोर जास्वंदीची झाडे दिसतात. फुलांनी बहरलेली ही वनस्पती पाहताक्षणी मन वेधून घेते. देवपूजेत या फुलांना मोठा मान असतो. या फुलांच्या रोपांची लागवड भांडी, मोकळी मैदाने, हरितगृह आणि पॉली हाऊसमध्ये केली जाऊ शकते. जेथे पुरेसे पाणी आणि सूर्यप्रकाश उपलब्ध असेल तेथे ही फुले वर्षभर फुलतात.

    ‘रोजा-सिनेन्सिस’ किंवा ‘चिनी गुलाब’ हे जास्वंदीचे वैज्ञानिक नाव आहे. देवपूजा, सौंदर्यप्रसाधने आणि हर्बल उपचार दोन्हीमध्ये या फुलाचा वापर केला जातो. योग्य वनस्पती व्यवस्थापन, काळजी आणि विपणन तंत्राने व्यावसायिक लागवडीतून पैसे कमावणे शक्य आहे. भारतातील बहुतेक लोक ही फुले सजावट, देवपूजेच्या उद्देशाने भांडी किंवा कंटेनरमध्ये वाढवतात.

    या वनस्पतीला पुरेसा सूर्यप्रकाश आवश्यक असतो. वाढीच्या पहिल्या 4 महिन्यांत या वनस्पतींना पावसाची आवश्यकता असते. त्यामुळे पहिल्या पावसात ही रोपे लावली जातात. या रोपांना सेंद्रिय सामग्रीने समृद्ध असणारी जमीन मिळाल्यास भरपूर फुले मिळू शकतात. कुंडीत किंवा कंटेनरमध्ये लागवड करताना बागेतील ‘कंपोस्ट’ने युक्त असणारी माती वापरावी. ही या वनस्पतींसाठी सर्वोत्तम आहे. मातीचा निचरा प्रभावीपणे होत असलेल्या जमिनीत याची लागवड करावी.

    या वनस्पतीला उष्ण आणि कोरड्या हंगामात दररोज पाणी द्यावे लागते. जेव्हा वरची पाने गळायला लागतात आणि पिवळी पडतात, तेव्हा समजावे की झाडाला पुरेसे पाणी मिळत नाही. पावसाळ्यात पाणी साचणार नाही याची खात्री करावी, कारण यामुळे झाडाची मुळे कुजतात. निरोगी फुलांसाठी जास्वंद वनस्पतींना भरपूर पोषकतत्वांची आवश्यकता असते. यासाठी उन्हाळ्यात पोटॅशियमचे प्रमाण जास्त असलेले खत वापरावे.

    ऑगस्ट ते ऑक्टोबर या काळात वाढलेल्या फांद्यांची छाटणी करावी. नवीन कोंब आणि कळ्यांच्या वाढीस चालना देण्यासाठी ही छाटणी करावी. सर्व कमकुवत आणि कडेकडेने वाढणाऱ्या फांद्या काढून टाकाव्यात. 3 ते 4 मोठ्या सरळ वाढणाऱ्या फांद्या जतन करण्याचा प्रयत्न करावा. वनस्पतीला कोणताही रोग लागत असल्यास किंवा किटकांचा उपद्रव वाढला असल्यास तुमच्या स्थानिक कृषी विभागाशी संपर्क साधून योग्य उपचार करून घेणे गरजेचे आहे.

    ‘पूवन’ सारख्या उंच जाती 15-25 टन एवढे उत्पादन प्रति हेक्टर देतात. भारतात ‘पूवन’ ही जात तामिळनाडू, आंध्रप्रदेश आणि पश्चिम बंगालमधील सर्वात महत्त्वाचा व्यावसायिक वाण आहे. याला महाराष्ट्रात ‘लाल वेलची’ असेही म्हणतात. ‘ड्वार्फ कॅव्हेंडिश’ किंवा ‘बसराई’ ही एक बटू जाती आहे. ही फळे मोठी आणि दर्जेदार असलेली उच्च उत्पन्न देणारी जात आहे. ‘रोबस्टा’ किंवा ‘हरिसाल’ या जातीत केळीचा पिकल्यावर फळांचा रंग हिरवा राहतो. निर्यातीच्या उद्देशाने ही सर्वोत्तम विविधता आहे. ‘मुठेली’ ही एक चांगली जात आहे. राजेळी, सोनकेळी, सफेद वेलची या काही केळीच्या प्रसिद्ध जाती आहेत.

  • दुर्गादेवी मंदिर गुहागर

    दुर्गादेवी मंदिर गुहागर

    श्री दुर्गादेवी मंदिर, गुहागर हे महाराष्ट्र राज्यातील रत्नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर या तालुक्याच्या ठिकाणी असलेले एक प्राचीन मंदिर आहे. कोकण प्रांतातील अनेक ब्राह्मण कुटुंबांची ती कुलदेवता मानली जाते. हे मंदिर गुहागर गावाच्या वरच्या बाजूला आहे. मंदिर जवळच्या भागात भक्त निवासासाठी येतात. या मंदिराच्या आजूबाजूला हिरवळ आहे. गुहागर येथील हे मंदिर सर्वात जुने मानले जाते आणि अलीकडील काळात या मंदिराचे नूतनीकरण केले गेले आहे. नवरात्रोत्सवादरम्यान या मंदिरात श्री दुर्गा देवीचे दर्शन घेण्यासाठी भाविकांनी गर्दी असते.

    उन्हाळ्यात आणि हिवाळ्याच्या काळात भेट देण्यासारखे हे एक सुंदर मंदिर आहे. जवळच्या ठिकाणी सर्व आवश्यक सुविधा मिळू शकतात. विनंतीनुसार पूजा करता येते. मंदिराभोवती मध्यवर्ती लाकडी खांब असलेला तलाव आहे. मुख्य मंदिराच्या चार कोपऱ्यांवर गौण देवस्थानांची 4 मंदिरे आहेत, त्यामुळे ते पंचायतन शैलीच्या मंदिरात रूपांतरित झाले. पंचायतन मंदिराच्या 4 कोपऱ्यांवर 4 गौण तीर्थे आहेत आणि व्यासपीठाच्या मध्यभागी मुख्य मंदिर आहे.

  • किहिम सागरकिनारा

    किहिम सागरकिनारा

    रायगड जिल्ह्यात अलिबागजवळ असणारा किहिम सागरकिनारा नितांतसुंदर आहे. या किनाऱ्यावरील पांढरी वाळू आणि उन्हात चमकणाऱ्या पाण्याच्या लाटा पुढचे अनेक दिवस मनात रुंजी घालत राहतात. किनाऱ्यावरील डोलणारी नारळाची झाडे मनाला फार आनंद देतात. हा किनारा तरुण, वृद्ध, दांपत्य, कुटुंब आणि मित्र-मैत्रिणी या सर्व वयोगटांसाठी मोठे आकर्षण आहे.

    येथून सूर्योदय आणि सूर्यास्ताचे चित्र फार छान दिसते. सूर्यस्नानाबरोबर येथे पोहोण्याचाही आनंद घेऊ शकता. जलक्रीडेसाठी येथे भरपूर साधने आहेत. पॅराग्लायडिंग, बोटिंग आणि इतर राइड्स येथे आहेत. हा समुद्रकिनारा म्हणजे पक्षी निरीक्षकांसाठी नंदनवन आहे. बुलबुल, ऑरेंज-हेडेड थ्रश, ग्रीन बी-ईटर्स, मैना आणि आशियाई कोएल, प्लम असे अनेक विदेशी पक्षीसुद्धा येथे पाहता येतात. येथे स्वादिष्ट अन्नपदार्थांचाही मस्त आस्वाद घेऊ शकता.

  • सोनगीर किल्ला

    सोनगीर किल्ला

    महाराष्ट्रात धुळे जिल्ह्यामध्ये ‘सोनगीर’ किल्ला आहे. मुघल सुभेदार अहमद फारुकी याने आपल्या शासन काळात दुसरा किल्ला बांधला. मध्ययुगीन काळात या किल्ल्यास फार महत्त्व होते. धुळ्यामधून जाणारा आग्रा महामार्ग हा महामार्ग क्रमांक 3 म्हणून ओळखला जातो. या महामार्गावर सोनगीर गावालगतच हा किल्ला आहे. येथे जाण्यासाठी धुळे येथून एस.टी. बस मिळतात. सोनगीर येथून नंदुरबारकडेही एक रस्ता जातो. एस.टी.ने या फाट्यावर उतरून 1 किमी. चालत ‘सोनगीर’ गाठता येते. सोनगीरमध्ये विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर आहे.

    किल्ल्याच्या पायथ्याला घरांची लांबलचक रांग आहे. घरांच्या रांगांमध्ये बोळ आहेत. 8-10 मीटर चढल्यावर किल्ल्याच्या डावीकडे जाणारी मळलेली वाट लागते. या वाटेच्या टोकावर ‘सुवर्णगिरी’ किल्ल्याचा कसाबसा तग धरून उभा असलेला एकमेव दरवाजा दिसतो. पायथ्यापासून या दरवाजापर्यंत पोहोचण्यासाठी १५ मिनिटांचा वेळ लागतो. या दरवाजावर सध्या कसलेच नक्षीकाम नाही. येथे पूर्वी एक शिलालेख लावलेला होता असा उल्लेख आहे. या शिलालेखाचा दगड येथून उचलून धुळे येथील राजवाडे संशोधन मंडळात नेऊन ठेवलेला आहे. त्यावर संस्कृत भाषेत ओळी कोरलेल्या आहेत. दरवाजातून आत शिरल्यावर माथ्यावर जाणाऱ्या कातळात कोरलेल्या पायऱ्या आहेत. पायऱ्यांच्या सुरुवातीलाच दरवाजाला लागून एक कबर आहे. कबरीपासून 15-20 पायऱ्या चढून वर गेल्यावर गडमाथा लागतो. हा किल्ला लांबीने जास्त आहे.

    इ.स. १८५४ साली इंग्रजांनी या किल्ल्याची पाहणी केली होती. या किल्ल्याची तटबंदी रचीव दगडांची आहे. ती तटबंदीही मधूनमधून खाली ढासळलेली आहे. जमिनीखाली हौदासारख्या वास्तू बांधलेल्या आहेत. त्यामध्ये तेल आणि तूप साठवीत असल्याचे दिसते. त्यामुळे या जागांना ‘तेल टाके’ आणि ‘तूप टाके’ असे म्हणतात. गडावर पाण्याची सोय व्हावी म्हणून एक मोठे, पण खोल टाके खडकात कोरलेले आहे. पाणी पाझरू नये म्हणून ते चारही बाजूने गिलावा देऊन सुरक्षित केलेले आहे. या विहिरीतून खाली गावातही पाणीपुरवठा होत असे. या किल्ल्यात आजही गुप्तधन असल्याची चर्चा होत असते. शत्रूच्या हल्ल्यापासून पळून जाता यावे याकरिता या किल्ल्यात एक गुप्त भुयार तयार करण्यात आले होते. हे भुयार जवळ जवळ १७ किमी. लांब आहे.

    महाराष्ट्रात धुळे जिल्ह्यामध्ये ‘सोनगीर’ किल्ला आहे. मुघल सुभेदार अहमद फारुकी याने आपल्या शासन काळात दुसरा किल्ला बांधला. मध्ययुगीन काळात या किल्ल्यास फार महत्त्व होते. धुळ्यामधून जाणारा आग्रा महामार्ग हा महामार्ग क्रमांक 3 म्हणून ओळखला जातो. या महामार्गावर सोनगीर गावालगतच हा किल्ला आहे. येथे जाण्यासाठी धुळे येथून एस.टी. बस मिळतात. सोनगीर येथून नंदुरबारकडेही एक रस्ता जातो. एस.टी.ने या फाट्यावर उतरून 1 किमी. चालत ‘सोनगीर’ गाठता येते. सोनगीरमध्ये विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर आहे.

    किल्ल्याच्या पायथ्याला घरांची लांबलचक रांग आहे. घरांच्या रांगांमध्ये बोळ आहेत. 8-10 मीटर चढल्यावर किल्ल्याच्या डावीकडे जाणारी मळलेली वाट लागते. या वाटेच्या टोकावर ‘सुवर्णगिरी’ किल्ल्याचा कसाबसा तग धरून उभा असलेला एकमेव दरवाजा दिसतो. पायथ्यापासून या दरवाजापर्यंत पोहोचण्यासाठी १५ मिनिटांचा वेळ लागतो. या दरवाजावर सध्या कसलेच नक्षीकाम नाही. येथे पूर्वी एक शिलालेख लावलेला होता असा उल्लेख आहे. या शिलालेखाचा दगड येथून उचलून धुळे येथील राजवाडे संशोधन मंडळात नेऊन ठेवलेला आहे. त्यावर संस्कृत भाषेत ओळी कोरलेल्या आहेत. दरवाजातून आत शिरल्यावर माथ्यावर जाणाऱ्या कातळात कोरलेल्या पायऱ्या आहेत. पायऱ्यांच्या सुरुवातीलाच दरवाजाला लागून एक कबर आहे. कबरीपासून 15-20 पायऱ्या चढून वर गेल्यावर गडमाथा लागतो. हा किल्ला लांबीने जास्त आहे.

    इ.स. १८५४ साली इंग्रजांनी या किल्ल्याची पाहणी केली होती. या किल्ल्याची तटबंदी रचीव दगडांची आहे. ती तटबंदीही मधूनमधून खाली ढासळलेली आहे. जमिनीखाली हौदासारख्या वास्तू बांधलेल्या आहेत. त्यामध्ये तेल आणि तूप साठवीत असल्याचे दिसते. त्यामुळे या जागांना ‘तेल टाके’ आणि ‘तूप टाके’ असे म्हणतात. गडावर पाण्याची सोय व्हावी म्हणून एक मोठे, पण खोल टाके खडकात कोरलेले आहे. पाणी पाझरू नये म्हणून ते चारही बाजूने गिलावा देऊन सुरक्षित केलेले आहे. या विहिरीतून खाली गावातही पाणीपुरवठा होत असे. या किल्ल्यात आजही गुप्तधन असल्याची चर्चा होत असते. शत्रूच्या हल्ल्यापासून पळून जाता यावे याकरिता या किल्ल्यात एक गुप्त भुयार तयार करण्यात आले होते. हे भुयार जवळ जवळ १७ किमी. लांब आहे.

  • वेंगुर्ला बंदर

    वेंगुर्ला बंदर

    वेंगुर्ला’ हे महाराष्ट्रातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात असणारे एक शहर आहे. काजू, आंबा, नारळ आणि विविध प्रकारच्या झाडांनी या शहराची शोभा वाढते. वेंगुर्ला हे एक बंदर आहे. या बंदरावर नेहमी वर्दळ असते. वेंगुर्ला बंदरावरून विशाल समुद्राचे मनोहारी दर्शन होते. येथे वाळूवरून चालण्याचा आनंद घेता येत नाही; पण या बंदरावर मनसोक्त फिरून सागर न्याहाळता येतो. रोज सकाळी आणि रात्री येथे स्थानिक मच्छीमार बांधवाची मोठी लगबग असते. या वेळेत माशांचा लिलाव होतो. त्यामुळे हे बंदर नेहमी गजबजलेलेच असते. येथे दीपगृह आहे. पर्यटक नेहमी बंदर पाहण्यास येथे येतात. येथून सूर्यास्ताचे मस्त दर्शन घेता येते.

    या शहराला समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आहे. वेंगुर्ला तालुक्यात देवी सातेरी, श्री रामेश्वर ही देवस्थाने आपण पाहू शकता. हापूस आंबे आणि काजूसाठी वेंगुर्ला प्रसिद्ध आहे. वेंगुर्ला हे एक सुरक्षित आणि नैसर्गिक बंदर आहे. सन 1665 मध्ये डच व्यापाऱ्यांनी आणि नंतर ब्रिटिश शासकांनी येथे वखार स्थापन केली. 130 वर्षे जुनी वेंगुर्ला नगरपरिषद ही महाराष्ट्र राज्यातील सर्वात जुन्या नगरपरिषदांपैकी एक आहे.

  • पालक पराठा

    पालक पराठा

    साहित्यः 2 वाट्या चिरलेला पालक, 1 वाटी गव्हाचे पीठ, पाव वाटी हरभरा डाळीचे पीठ, 3 – 4 हिरव्या मिरच्या, ५ – ६ पाकळ्या वाटलेला लसूण, चवीनुसार मीठ, अर्धा छोटा चमचा जिरेपूड, पराठा भाजण्यासाठी तेल.

    कृती : पालक स्वच्छ धुवून घ्यावा. त्यांनंतर वाफवून घ्यावा. वाफवलेला पालक हाताने फेटून घ्यावा. त्यामध्ये गव्हाचे आणि डाळीचे पीठ मिसळावे. वाटलेली हिरवी मिरची, मीठ, वाटलेला लसूण आणि मिरेपूड घालावी. यानंतर पीठ मळून घ्यावे. पीठ भिजवताना एक चमचा तेल घालावे. हे पीठ एक तास भिजत ठेवावे. त्यानंतर पिठाचे छोटे गोळे करून चपातीप्रमाणे लाटून तव्यावर खरपूस भाजावेत. भाजत असताना कडेने तेल सोडावे. चटणीबरोबर गरम-गरम खायला द्यावेत.

  • चेहऱ्यासाठी घरगुती लेप

    चेहऱ्यासाठी घरगुती लेप

    पिठाच्या कोंड्यापासून बनविलेला लेप सौंदर्यवर्धक आहे. उन्हाळ्यात घाम, तसेच उष्णतेमुळे त्वचा रखरखीत होत असते. अशा वेळी रसायनयुक्त लेप वापरण्यापेक्षा घरगुती लेप स्वतःच बनवून त्वचा चमकदार करता येते.

    चेहऱ्याची त्वचा उजळविण्यासाठी पिठाचा कोंडा उपयुक्त आहे. आणखी साहित्य मिसळून पिठाच्या कोंड्याचा लेप घरी बनविता येतो. यासाठी पिठाचा कोंडा एक चमचा, गुलाबपाणी एक चमचा, एक चिमूटभर हळद, कोरफडीचा द्रव एक चमचा, इ. साहित्य लागते.

    प्रथम एका भांड्यात गव्हाचा कोंडा घ्यावा. आता त्यात गुलाबपाणी, हळद आणि कोरफडीचा द्रव घालावा. हे सर्व छान मिसळून लेप तयार करावा. हे मिश्रण चेहऱ्यावर हळूवार लावावे. चेहऱ्यावर १० मिनिटे तसेच राहू द्यावे. नंतर चेहरा पाण्याने स्वच्छ करावा. यामुळे चेहरा छान चमकदार होईल.

  • औषधयुक्त कोथिंबीर

    औषधयुक्त कोथिंबीर

    कोथिंबीर शरीराला अनेक फायदे देते आणि शरीरात अनेक गंभीर आजार होण्यापासून रोखते. कोथिंबीर खाण्याचे काय फायदे आहेत, त्याने कोणते आजार टाळले जातात, याबद्दल महत्त्वाची माहिती इथे जाणून घ्या. कोथिंबीरचे गुणधर्म : कोथिंबीर ही एक नैसर्गिक औषधी वनस्पती आहे. अनेक आरोग्यविषयक समस्यांना आपल्यापासून दूर ठेवते. कोथिंबीरमध्ये दाहक-विरोधी गुणधर्म तसेच रक्तदाब नियंत्रित करणारे गुणधर्म असतात; तसेच ती खनिजसमृद्ध आहे. कोथिंबीर नियमितपणे खाल्ल्याने मज्जासंस्था सुधारते. लघवीशी संबंधित समस्या दूर राहतात. तसेच ‘एपिलेप्सी’ सारख्या आजारातही ती फायदेशीर आहे.

    कोथिंबीर केवळ शारीरिक आजारांपासूनच नाही, तर मानसिक विकारांपासूनही रक्षण करते. जे लोक रोज कोथिंबीर खातात, त्यांच्यावर चिंता, तणाव यासारख्या मानसिक समस्या लवकर आघात करीत नाहीत. कोथिंबीर रोगप्रतिकारकशक्ती वाढविते. म्हणजेच यामुळे रोगांशी लढण्याची शक्ती वाढते. यकृत निरोगी ठेवते. रोजच्या आहारात कोथिंबीर समाविष्ट करावी.

    आमटी, सार, कढी आणि भाज्यांमध्ये बारीक चिरलेली कोथिंबीर मिसळावी. कोणतेही पदार्थ कोथिंबीर घालून शिजविले जात नाहीत; कारण असे केल्याने कोथिंबिरीचे नैसर्गिक गुणधर्म कमी होतात. कोथिंबिरीची चटणी बनवून खावी. ओले खोबरे, हिरव्या मिरच्या, मीठ, चिंच, हिरवी कोथिंबीर एकत्र वाटून चटणी बनवावी. ती पचन सुधारते आणि गॅस, अपचन यांसारख्या समस्या टाळते. तिसरी पद्धत म्हणजे कोथिंबीर ताक, जलजीरा, कैरीचे पन्हे इत्यादीमध्ये मिसळून खावी. कोथिंबिरीची भाजीसुद्धा छान होते. कोथिंबीरीच्या स्वस्त जुड्या बाजारात मिळू लागल्या की बऱ्याच ठिकाणी भाजी बनवून खाल्ली जाते. तसा प्रयोग आपणही करावा.

  • थालीपीठ

    थालीपीठ

    साहित्यः एक वाटी गव्हाचे पीठ, एक वाटी ज्वारीचे किंवा हुरड्याचे पीठ, एक वाटी बाजरीचे पीठ, अर्धी वाटी बेसन पीठ, एक वाटी पालक, मेथी, कांद्याची पात यापैकी कोणतीही एक, बारीक चिरलेली पालेभाजी, एक बारीक चिरलेला कांदा, पाऊण लहान चमचा वाटलेले आले आणि लसूण, चवीनुसार वाटलेली हिरवी किंवा लाल मिरची,चवीनुसार मीठ,अर्धा छोटा चमचा ओवा,आवश्यकतेनुसार तेल.

    कृती : प्रथम वरील सर्व साहित्य एकत्र करून छान मिसळून घ्यावे. त्यात थोडे तेल आणि आवश्यकतेनुसार पाणी घालून पीठ मळून घ्यावे. पीठ 1 तास भिजत ठेवावे. भिजलेल्या पिठाचे छोटे-छोटे गोळे करावेत. पोळपाटावर प्लॅस्टिकचा कागद किंवा ओले फडके घेऊन त्यावर गोळा हाताने थापावा. तव्यावर आवश्यकतेनुसार तेल घालावे. थापलेले थालिपीठ तव्यावर टाकून मंद आचेवर लाल होईपर्यंत खरपूस भाजावे. तयार झालेले थालिपीठ दही, लोणचे किंवा पुदिन्याच्या चटणीबरोबर खाण्यास द्यावे.

  • टॅल्कम पावडर निर्मिती

    टॅल्कम पावडर निर्मिती

    टॅल्कम पावडर म्हटली की आपल्या डोळ्यासमोर पांडा, हिमानीसारखे प्रसिद्ध ब्रँडेड डबे येतात. या ब्रँडनी देशातील बहुतांश बाजारपेठ काबीज केली आहे. चेहऱ्यावर लावण्यासाठी वापरल्या जाणार्‍या टॅल्कम पावडरसारखी उत्पादने त्याच्या गुणवत्तेच्या आधारावर बाजारात विकली जाऊ शकतात. आपणास हा पावडर निर्मिती उद्योग करायचा असल्यास सुप्रसिद्ध ब्रँडशी स्पर्धा करताना आपणास आपली उत्पादने विकावी लागतील. या दृष्टिकोनातून चांगल्या दर्जाची उत्पादने बनवावी लागतील. प्रत्येकाला स्वतःला सुंदर दिसावे, असे वाटत असते. त्यामुळे सौंदर्यप्रसाधनांवर पैसे खर्च करताना पैशाचा विचार केला जात नाही.

    पारंपरिक पद्धतीने तयार केल्या जाणाऱ्या सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये, त्यांच्या उत्पादनात आणि विक्रीमध्ये पहिला क्रमांक टॅल्कम पावडरचा असल्याचे दिसते. ते वापरण्याची पद्धतही खूप सोपी आहे. पावडरच्या डब्यातून पावडर तळहातावर घ्यावी, आणि चेहऱ्याला लावावी, पावडर व्यवस्थित लागली की नाही यासाठी चेहरा आरशात पहावा, हे चालत आलेले आहे. अशी चालता-बोलता सहजपणे वापरली जाणारी सौंदर्यप्रसाधने सर्वांनाच आवडतात.

    उष्णता किंवा सूर्यप्रकाशाच्या प्रभावाने चेहऱ्याची त्वचा काळी पडू नये, म्हणून टॅल्कम पावडरचा वापर केला जात असे. घरातील पुरुष इतर कोणतेही सौंदर्यप्रसाधने वापरत नसले तरी नोकरीनिमित्त घराबाहेर पडताना चेहऱ्यावर किमान टॅल्कम पावडर तरी लावतात, ही वस्तुस्थिती आहे.

    लहान मुलांना उन्हाळ्यापासून वाचवण्यासाठी अनेक वेळा पावडर लावतात. टॅल्कम पावडर बनवण्यासाठी वापरण्यात येणारा कच्चा माल अतिशय बारीक पावडरमध्ये तयार केला जातो. दळताना त्यात सुगंध मिसळला जातो. ही पावडर बहुधा छोट्या किंवा मोठ्या प्लास्टिकच्या बॉक्समध्ये वेष्टनबंद करून त्याचे नाव असलेले स्टिकर लावले जाते, आणि विक्रीसाठी आणले जाते. ‘औषध आणि सौंदर्य प्रसाधन कायदा 1940’ नुसार सौंदर्यप्रसाधनांचे उत्पादन सुरू करण्यापूर्वी मंजुरी घ्यावी लागेल. तज्ञांकडून टॅल्कम पावडर बनवण्याचे सूत्र मिळवावे. देशातील प्रत्येक व्यक्ती हा टॅल्कम पावडरचा ग्राहक आहे. किराणा दुकाने, सौंदर्य प्रसाधनांची दुकाने, औषधांची दुकाने, मॉल्स, बाजार, प्रदर्शने, स्टेशनरी दुकाने, ब्युटी पार्लर अशा सर्व ठिकाणी टॅल्कम पावडरचे ग्राहक आहेत.

    घरोघरी विपणन करून टॅल्कम पावडरची चांगली विक्री होत असल्याने ग्रामीण आणि शहरी भागात घरोघरी विपणन करून उत्पादनाची विक्री करण्यासाठी विक्री प्रतिनिधी नियुक्त करा. टॅल्कम पावडरसाठी टायटॅनियम डायऑक्साइड, झिंक ऑक्साईड, कॅल्शिअम कार्बोनेट हा कच्चा माल असतो. तसेच स्वयंचलित मोठे ग्राइंडर, मिक्सर, फिल्टर चाळणी, पॅकिंग मशीन आणि इतर उपकरणे इत्यादी यंत्रे आवश्यक असतात.

  • अत्तर निर्मिती व्यवसाय

    अत्तर निर्मिती व्यवसाय

    घरातील दैनंदिन काम संपल्यानंतर जो फुरसतीचा वेळ उरतो, तो वेळ स्त्रिया अनेकदा गप्पाटप्पा करण्यात किंवा टीव्हीवरील मालिका पाहण्यात घालवतात. वेळेचा सदुपयोग करून स्वत:साठी आणि कुटुंबासाठी चांगले उत्पन्न मिळविण्याकरिता अत्तर तयार करण्याचा व्यवसाय निवडू शकता. बाजारात मागणी असणारा आणि माल नाशवंत नसणारा असा हा व्यवसाय आहे. बाराही महिने ग्राहकांना उपलब्ध असलेला हा व्यवसाय कमी भांडवलात अधिक उत्पन्न देतो. हा उद्योग अर्धवेळ किंवा पूर्णवेळ उद्योगाच्या रूपात करता येऊ शकतो. महिला आणि पुरुष घरातील कामे, नोकरी करून हा व्यवसाय करू शकतात. हा लघुउद्योग खूप फायदेशीर आणि निश्चितपणे नफा देणारा आहे.

    उत्पादनाचा जितका विस्तार होईल तितका पैसा उद्योगात गुंतवता येईल. जर तुमच्याकडे पैसे गुंतवण्याची क्षमता नसेल, तर तुम्ही तुमच्या घरात गृहोद्योग म्हणून अल्प भांडवलात हा व्यवसाय सुरू करू शकता. अत्तर तयार करण्यासाठी फारशी यंत्रसामग्रीची गरज नसली तरीही, बाटल्या, स्वयंचलित वेष्टनबंद यंत्र गरजेचे असते. उत्पादन कमी प्रमाणात असल्यास बाटल्यांचे झाकण हाताने लावून बंद करता येते.परफ्यूम तयार करण्याची सूत्रे साधारणपणे सारखी असतात. ते मिश्रण विशिष्ट प्रमाणात मिसळले की वेगवेगळ्या सुगंधाचा फॉर्म्युला तयार होतो. अत्तर 100 मिली घ्या. त्यात 200 मिली अल्कोहोल मिसळा. त्या मिश्रणात 20 मिली फिक्सर घाला. ज्या आकारात हे मिश्रण बसेल त्या आकाराची बाटली घेऊन मिश्रण चांगले हलवा. असे मिश्रण बंद करून किमान 1 किंवा 2 दिवस बाटलीत ठेवा.

    विक्रीसाठी बंद करण्यापूर्वी सुती कापड किंवा फिल्टर पेपरमधून मिश्रण गाळून घ्या. बाजारात विक्रीसाठी असलेल्या प्रतिस्पर्धी उत्पादनांच्या किंमती बघून घ्या. अत्तर 5, 10, 20 मिलीच्या बाटल्यांमध्ये भरावे. स्प्रे अत्तर असेल तर ते तयार मिश्रण स्प्रे अत्तराच्या बाटल्यांमध्ये भरावे. तुम्ही दिलेल्या नावासह तुमचे ‘लेबल’ करा. टू-इन-वन, थ्री-इन-वन अशा स्वरूपात 2-3 सुगंध एकत्र मिसळून बाजारात आणावेत. ग्रामीण, शहरी, गरीब, श्रीमंत अशा सर्व प्रकारच्या ग्राहकांना अत्तर उपलब्ध आहे. मॉलपासून ते पानवाल्याच्या टपरीपर्यंत अत्तरांना ग्राहक मिळतात. जेव्हा लोक इतर जीवनावश्यक वस्तू खरेदी करण्यासाठी जातात, तेव्हा त्यांना समोर एखादी वस्तू दिसली की ती खरेदी केली जाते. म्हणून, जेथे अत्तर विक्रीसाठी काउंटर उपलब्ध असतील, तेथे ग्राहकांना सहज दिसणारे फलक लावावेत.

    अत्तर अशा प्रकारे ठेवावे की ग्राहक दुकानात प्रवेश करताना परफ्यूमची बाटली दिसेल. तुमच्या उत्पादनाचे सर्वात मोठे ग्राहक मॉल्स, सुपर मार्केट, अगरबत्ती व्यापारी, केमिकलची दुकाने, घाऊक सेंट व्यापारी असतील. त्यामुळे तुम्ही त्यांच्याकडून आगावू मागणी घेऊ शकता. त्यांच्यापर्यंत माल पोहोचवू शकता. वस्तूंचे उत्पादन करून वस्तू घाऊक किंमतीत दिल्यास मालाची रोख विक्री होते. मालाची विक्रीही जास्त असून दुकानदारांना माल विकण्यासाठी काउंटरवर विनंतीही करावी लागत नाही. विविध फुलांचा सुगंध असलेले मोगरा, गुलाब, जुई अशी अत्तरे, सुगंधी तेल, सुगंधी रसायने, पॅकिंगसाठी छोट्या-मोठ्या बाटल्या, कुप्या, कापूस, बाटलीच्या टोप्या, लेबले, स्टिकर्स हा कच्चा माल यासाठी आवश्यक असतो. त्याचप्रमाणे, अत्तर मिसळण्यासाठी आपल्याला लहान किंवा मोठ्या बाटल्या लागतील.

  • सफरचंद लागवड

    सफरचंद लागवड

    सफरचंद हे आरोग्यदायी आणि चविष्ट असल्याने इतर फळांच्या तुलनेत सर्वाधिक खपणारे फळ आहे. जम्मू काश्मीर, उत्तराखंड, हिमाचल प्रदेश, अरुणाचल प्रदेश, तामिळनाडू येथे या फळाची लागवड केली जाते. उच्च वापर आणि औषधी मूल्यांमुळे हे सर्वात फायदेशीर फळ पीक देखील मानले जाते. हे एक समशीतोष्ण फळ म्हणून ओळखले जाते. सौम्य तापमानाच्या प्रदेशात ते चांगले वाढू शकते. चांगल्या वाढीसाठी पाण्याचा चांगला निचरा होणारी माती, काळजीपूर्वक छाटणी आणि कठोर कीटक-व्यवस्थापन कार्यक्रमाची आवश्यकता असते.

    ताजे सफरचंद फळ म्हणून खाल्ले जाते. तसेच सॅलड, केक, ज्यूस या पदार्थांमध्ये त्याचा वापर केला जातो. बहुतेक डॉक्टर आजारपणात सफरचंद खाण्यास सांगतात. दिवसातून एक सफरचंद खावे, असे सांगितले जाते. सफरचंदात जीवनसत्त्वे ‘अ’ ,’क’, कर्बोदके आणि फायबर असतात. अमेरिका, चीन, फ्रान्स, इटली आणि तुर्की हे जगातील सर्वात प्रसिद्ध सफरचंद उत्पादक देश आहेत. त्यापैकी चीन हा सर्वात मोठा सफरचंद उत्पादक देश आहे. दुसरीकडे, भारतात सफरचंद शेतीमध्ये गुंतलेली अनेक राज्ये आहेत. सफरचंद रक्तदाब आणि कोलेस्ट्रॉलसाठी चांगले आहे. सफरचंदांसह फायबरयुक्त पदार्थ खाल्ल्याने पचनास मदत होते. सफरचंद निरोगी रोगप्रतिकारक शक्ती प्रदान करते.

    सफरचंद हे मधुमेहासाठी योग्य फळ आहे. सफरचंदातील अँटिऑक्सिडंट्स कॅन्सरपासून बचाव करण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात. सफरचंद खाल्ल्याने वजन कमी होऊ शकते. सफरचंद ‘अल्झायमर’ रोग नियंत्रित करण्यास देखील मदत करतात. सफरचंद रोगांची शक्यता टाळण्यास आणि प्रतिकारशक्ती वाढविण्यास मदत करते. सफरचंद मेंदूचे रक्षण करण्यास आणि दम्याशी लढण्यास मदत करते. कोणत्याही पिकाच्या चांगल्या वाढीसाठी योग्य हवामान हा एक घटक आहे. सफरचंदाचे उच्च उत्पादन घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी हवामान स्थिती समजून घेणे आवश्यक आहे.

    सफरचंदाच्या झाडांसाठी 100 सेमी ते 125 सेमी वार्षिक पर्जन्यमान पुरेसे आहे. यामुळे झाडाची सर्वोत्तम वाढ होते. सफरचंदाच्या शेतीसाठी उच्च-वेगाचे वारे देखील योग्य नाहीत. सफरचंद लागवडीसाठी सप्टेंबर-ऑक्टोबर महिना हा सर्वोत्तम काळ आहे. हे झाड आठव्या वर्षापासून प्रभावी होण्यास सुरुवात होते. सफरचंदांची उत्पादकता 17 व्या वर्षापर्यंत वाढते. त्यानंतर, उत्पादन 30 वर्षांपर्यंत स्थिर राहते. सफरचंदाच्या झाडाचे आयुष्य 40 वर्षांपर्यंत वाढते, परंतु ते क्षेत्राच्या हवामान स्थितीवर अवलंबून असते. शेतकरी सफरचंद फळे पूर्ण पिकण्याआधीच काढतात. त्यानंतर ती बाजारात आणली जातात.

  • श्री क्षेत्र गाणगापूर

    श्री क्षेत्र गाणगापूर

    सोलापूर जिल्ह्यात गाणगापूर हे दत्तगुरुंचे पवित्र स्थान आहे. ‘भीमा’ आणि ‘अमरजा’ या नद्यांच्या संगमाकाठी हे सुंदर मंदिर आहे. येथे दत्तावतारी श्री नृसिंह सरस्वती यांचे वास्तव्य होते. हे एक जागृत स्थान असून अनेक भक्तांचे व्याधी आणि बाधा निवारण केले जाते. येथे नृसिंह सरस्वतींच्या पादुका आहेत. ‘गाणगापूरग्रामी श्रीदत्तगुरू यांचा प्रत्यक्ष वास आहे’, असे ‘गुरुचरित्र’ ग्रंथात स्वत: नृसिंह सरस्वतींनी सांगितले आहे.

    गाणगापूरचे महात्म्य हजारो वर्षांपासून कायम आहे. दिवसेंदिवस त्यात वाढ होत आहे. श्री नृसिंह सरस्वती महाराज येथे आलेल्या भाविकांना आशीर्वाद देऊन त्यांचे जीवन आनंदी करतात, असा अनुभव अनेक भक्ताना आला आहे. भक्तांना संकटातून तारण्याचे कार्य दत्त महाराज करीत असल्याचे भाविक सांगतात.

    याच गावात ‘भीमा-अमरजा संगमा’वर दत्तगुरु दररोज स्नान करतात. दुपारच्या वेळेस भिक्षेसाठी कोणत्याही वेषात उपस्थित असतात, असे महाराज सांगतात. एकाग्रतेने नामस्मरणात तल्लीन झाल्यावर दत्तगुरु दर्शन देतातच, अशी भक्तांची श्रद्धा आहे.

    गाणगापुरातून निघताना श्री नृसिंह सरस्वतींनी आपल्या पादुका शिष्याकडे देऊन सांगितले की, ”या निर्गुण पादुका आहेत. या पादुकांमध्ये माझा सगुण रुपाने वास राहील. येथे येणाऱ्यांच्या सर्व मनोकामना पूर्ण होतील. मनात कोणतीही शंका ठेवू नका. हा आमचा आशीर्वाद आहे. त्यावर विश्वास ठेवा.”

    ‘भीमा-अमरजा या संगमात स्नान केल्याने भाविकांची पापे धुतली जाऊन दिव्य अनुभव येतो’, असे भक्त सांगतात. निर्गुण मठातील पादुकांचे दर्शन घेण्यापूर्वी भाविक संगमावर स्नान करतात.
    गाणगापूर परिसरात अष्टतीर्थांचा नित्य वास आहे. यामध्ये ‘षट्कुल तीर्थ’, ‘नृसिंह तीर्थ’, ‘भागीरथी तीर्थ’, ‘पापविनाशी तीर्थ’, ‘कोटी तीर्थ’, ‘रुद्रपाद तीर्थ’, ‘चक्रेश्वर तीर्थ’ आणि ‘मन्मथ तीर्थ’ अशी तीर्थे आहेत. भागीरथी तीर्थालाच ‘काशीकुंड’ असे म्हणतात.

    संगमापासून वर जाताना ‘पवित्र औदुंबर वृक्ष’ आहे. या वृक्षाखाली साक्षात दत्तप्रभूंचा वास आहे. या ठिकाणी गणपतीची मूर्ती आणि पादुका स्थापन करण्यात आल्या आहेत. हजारो भाविक या औदुंबर वृक्षास प्रदक्षिणा घालून व्याधीमुक्त झालेले आहेत. औदुंबरास ११,२१,१०८ प्रदक्षिणा घातल्यावर आपली कुठलीही मनोकामना पूर्ण होते, अशी श्रद्धा आहे.

    या दिव्य वृक्षाखाली अनेक भाविक ‘गुरुचरित्र’ या जागृत ग्रंथाचे पारायण करतात. येथे ‘भस्माचा डोंगर’ हे एक दिव्य आहे. येथे अनेक ऋषीमुनींनी तपसाधना केल्यामुळे या भूमीवरील विभूती अनेक भाविक घरी घेऊन जातात.
    श्रीक्षेत्र गाणगापूर येथे अनेक उत्सव भक्तीभावाने साजरे होतात. आषाढ शुद्ध पौर्णिमेला श्री व्यासपूजा साजरी केली जाते. संपूर्ण श्रावणात भक्तमंडळी श्री गुरुचरित्राचे पारायण करतात. मठात रोज शिवलिंगावर रुद्राभिषेक होतो.

    भाद्रपद शुद्ध चतुर्थीच्या दिवशी श्रीपाद श्रीवल्लभ स्वामींचा जन्मोत्सव साजरा करतात. दसऱ्याच्या दिवशी सीमोल्लंघन करण्यासाठी श्रींची पालखी भक्तमंडळींसह सायंकाळी श्री कल्लेश्वर मंदिरात जाऊन रात्री परत येते.
    श्रीपाद श्रीवल्लभ स्वामींचा अवतारसमाप्तीचा उत्सव गुरुद्वादशीला होतो. त्या वेळेस भाविकांसाठी महाप्रसाद असतो.

  • भाट्ये समुद्रकिनारा

    भाट्ये समुद्रकिनारा

    रत्नागिरी शहरापासून अवघ्या 1 किमी अंतरावर असणारा भाट्ये समुद्रकिनारा प्रसिद्ध आहे. या किनाऱ्यावरील संध्याकाळ पर्यटकांनी गजबजलेली असते. नैसर्गिक सौंदर्याने भारलेला हा सरळ समुद्रकिनारा अंदाजे 1.5 किलोमीटर लांब आहे. त्यामुळे किनाऱ्यावरून दूरवर चालत जाण्याचा आनंद आपण घेऊ शकता.

    या समुद्रकिनाऱ्यावरून, आपण भाट्ये किनाऱ्याच्या पुढे प्रसिद्ध ‘मांडवी’ समुद्रकिनारा पाहू शकता. वैशिष्ट्य म्हणजे हे 2 किनारे एका खाडीने वेगळे केले आहेत. रत्नागिरी दीप गृह येथून दिसते. कोकण कृषी विद्यापीठाचे नारळ संशोधन केंद्र भाट्ये समुद्रकिनाऱ्यासमोर आहे. समुद्रकिनाऱ्याच्या टोकावर असलेले प्रसिद्ध गणेश मंदिरदेखील पाहण्यासारखे आहे. या समुद्रकिनाऱ्यावर पोट भरण्यासाठी अनेक छोटी दुकाने आहेत.

    मांडवी समुद्रकिनाऱ्यावरील रत्नागिरी जेट्टी, गुहागर समुद्रकिनारा, पूर्णगड किल्ला, थिबा पॉइंट, थिबा पॅलेस आणि राम मंदिर ही जवळपासची काही आकर्षणे आहेत. भाट्ये समुद्रकिनाऱ्यापासून 5 किलोमीटर प्रवास करण्यास तयार असाल, तर रत्नदुर्ग किल्ल्यावर श्री देवी भगवती मंदिर, गणेशगुळे किनारा आणि टिळक अली संग्रहालयसुद्धा पाहू शकता. पावस येथील स्वरूपानंद स्वामी आश्रम येथून 12 किमी अंतरावर आहे. येथील हवामान वर्षभर मस्त असते. येथे जाण्यासाठी रत्नागिरी बस स्थानक आणि रेल्वे स्थानकावर उतरून जावे लागेल.

  • अलंग किल्ला

    अलंग किल्ला

    अलंग किल्ला हा अलंगगड म्हणूनही ओळखला जातो. हा किल्ला पश्चिम घाट आणि कळसूबाई पर्वत रांगेत असलेला एक किल्ला आहे. अलंग किल्ला, मदनगड किल्ला, कुलंग किल्ला आणि त्यांना जोडणारा ट्रेक अलंग, मदन आणि कुलंग म्हणून ओळखला जातो. अलंग किल्ला हा येथील सर्वात कठीण ठिकाणांपैकी एक म्हणून प्रसिद्ध आहे. महाराष्ट्र संस्कृती सरकारच्या संकेतस्थळावर नमूद केल्याप्रमाणे, अलंग-मदन- कुलंग हा महाराष्ट्रातील सर्वात आव्हानात्मक ट्रेक आहे, विशेषत: त्याच्या आव्हानात्मक पसरलेल्या पाण्यामुळे आणि घनदाट जंगलांमुळे” हा मार्ग अनुभवी गिर्यारोहकांसाठी योग्य आहे. मुसळधार पाऊस आणि खराब पायवाटेमुळे किल्ल्यांमध्ये प्रवेश करणे कठीण असून हे एक लोकप्रिय पर्यटन स्थळ आहे.

    हा किल्ला एका मोठ्या नैसर्गिक पठारावर वसलेला आहे. किल्ल्याच्या आत दोन गुहा, एक लहान मंदिर आणि 11 पाण्याची टाकी आहेत. दोन गुहांमध्ये 40 लोक राहू शकतात. ऐतिहासिक वास्तूंचे अवशेष संपूर्ण किल्ल्यात पसरलेले आहेत. किल्ल्याच्या पूर्वेला काळसुबाई, औंध किल्ला, पट्टा आणि बितनगड आहे. उत्तरेला हरिहर, त्र्यंबकगड आणि अंजनेरी आणि दक्षिणेला हरिश्चंद्रगड, आजोबागड, खुट्टा आणि रतनगड आहेत.
    या किल्ल्याच्या दुर्गम स्वरूपामुळे, अगदी अनुभवी गिर्यारोहकांनाही या ट्रेकमध्ये पुरेसे अन्न आणि पाणी सोबत ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो.

  • महाराष्ट्र निसर्ग उद्यान

    महाराष्ट्र निसर्ग उद्यान

    मुलांना सुट्टी लागली की दर आठवड्याला कुठेतरी बाहेर फिरायला न्यावंच लागतं. मुंबईतील निसर्गाच्या सानिध्यात असलेले प्रेक्षणीय स्थळ म्हणजे ‘महाराष्ट्र निसर्ग उद्यान’ होय. ३७ एकरांच्या कचऱ्याच्या ढीगाऱ्याखालील जमिनीचे परिवर्तन या निसर्ग उद्यानात करण्यात आलेले आहे. १९९४ पासून या रुपांतरणास सुरुवात झाली आणि आज धारावीच्या जवळ आपल्याला हे झाडांच्या दाटीवाटीने बहरलेले उद्यान पाहायला मिळते.

    निसर्गाचे संवर्धन, शिक्षण आणि त्या विषयीची जनजागृती हे हेतू डोळ्यांपुढे ठेऊन मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणा (मुंमप्रविप्रा) ने पुढाकार घेऊन महाराष्ट्र निसर्ग उद्यानाची निर्मिती केली आहे. हे निसर्ग उद्यान म्हणजे मानवनिर्मित जंगलाचे सर्वोत्तम उदाहरण आहे. ह्या मानवनिर्मित जंगलालाच जोडून माहीमच्या खाडीतील म्हणजेच मिठी नदीच्या पात्रातील तिवरांची नैसर्गिक जंगले आहेत. नैसर्गिक संपदेचा वारसा टिकवून ठेवणे आणि त्यांचे संवर्धन करणे या दुहेरी हेतूने साकारलेल्या या निसर्ग उद्यानात प्रवेश केल्यापासून बाहेर पडेपर्यंत आपण मुंबईसारख्या गच्च दाटीवाटीच्या शहराच्या मध्यभागी आहोत ह्याचा आपल्याला पूर्णपणे विसर पडतो.

    या उद्यानात विविध पक्षी, कीटक, फुलपाखरे, औषधी झाडे, दुर्मिळ वनस्पती पाहायला मिळतात. या उद्यानाची सैर करण्यासाठी सकाळ आणि दुपारच्या सत्रात निसर्ग फेरी निघते. त्यात सहभागी झाल्यास संपूर्ण उद्यानाचा परिसर तज्ज्ञ अभ्यासकाच्या मार्गदर्शनासह तुम्हांला पाहता येतो. या उद्यानात निसर्गाच्या संबंधित काम करणाऱ्या संस्थांद्वारे छायाचित्रण शिबिरे, चित्रकला कार्यशाळा, परिसंवाद, चर्चासत्रे यांचे आयोजन केले जाते. कोणत्याही ऋतूत या उद्यानाला आपण भेट देऊ शकतो.

    या उद्यानाला जाण्यासाठी सर्वांत जवळचे रेल्वे स्थानक म्हणजे सायन. सायन रेल्वे स्टेशनपासून चालत १० मिनिटांच्या अंतरावर हे उद्यान वसले आहे. त्याचप्रमाणे येथे जाण्यासाठी धारावी डेपोमध्ये येणाऱ्या कोणत्याही बसचा पर्याय तुम्ही निवडू शकतात. खाजगी वाहनानेही हे उद्यान तुम्ही गाठू शकतात.

  • त्वचा नितळ बनवा

    त्वचा नितळ बनवा

    लिंबाचा वापर केवळ पेयासाठीच नसून त्वचेसाठीही लिंबाचा फायदा उत्तम होतो. कारण यातील जीवनसत्व ‘सी’ हे त्वचेसाठी एक चांगले आणि उत्तम पोषक तत्व ठरते. घरीच बनवा फेसपॅक आणि मिळवा सुंदर नितळ त्वचा !
    साहित्य :
    १ लहान चमचा तांदळाचे पीठ
    5 थेंब लिंबाचा रस
    अर्धा चमचा गुलाबपाणी

    बनविण्याची पद्धत : एका भांड्यामध्ये तांदळाचे पीठ घ्या. त्यात लिंबाचा रस आणि गुलाबपाणी मिसळून घ्या.
    आता हे मिश्रण चेहऱ्यावर लावा आणि 15-20 मिनिटांनी चेहरा धुवा. आठवड्यातून एक वेळा या ‘फेसपॅक’चा उपयोग करून बघा.

    हा फेसपॅक चेहऱ्याला चमक देणारा आहे. चेहऱ्याला आणि त्वचेला अधिक चमकदार करण्यास तो मदत करतो. तांदळाच्या पिठात चेहऱ्याला अधिक तजेलदार करण्याचे तत्व असते. लिंबू हे त्वचा नितळ करण्याचे काम करते. या दोघांमधील गुणधर्मानी चेहरा अधिक चमकदार होतो. आपल्या ‘ब्युटीशियन’चा सल्ला अवश्य घ्या.

  • फळांचा रस प्राशन करताना

    फळांचा रस प्राशन करताना

    खूप जणांना सकाळच्या वेळी उपाशीपोटी फळांचा रस घेण्याची सवय असते. ज्यांना फळ खाणे विशेष आवडत नाही, मात्र फळांचा रस आवडतो, अशी मंडळी सकाळी उठल्या उठल्या हा रस प्राशन करतात. आपण जाहिरातींमध्ये किंवा मालिकांमध्ये जेवणाच्या टेबलवर न्याहारीसाठी असे फळांचे रस ठेवलेले पाहतो. त्यामुळे हा रस म्हणजे पोषक न्याहारीचा प्रकार आहे, असे आपल्याला वाटते; पण फळांचा रस कधी प्यायला हवा, हे देखील माहीत असायला हवे.

    योग्य वेळी रस घेतला, तर त्याचा शरीराला नक्कीच फायदा होतो. चुकीच्या वेळी शरीरात रस गेला, तर त्यामुळे आरोग्याच्या अनेक तक्रारी संभवतात. प्रत्येक फळामध्ये काही ना काही ‘ॲसिड’सारखे घटक असतात. मुळात सकाळी उठल्यानंतर आपले पोट रिकामे असते. त्यामुळे हे ‘ॲसिड’ शरीरात विरुद्ध क्रिया करु शकते. त्यामुळे अशा वेळी खूप जणांना अपचनाचा त्रास होऊ लागतो.

    अवेळी प्राशन केलेले रस हे विपरित परिणाम करणारे ठरतात. खूप जणं फळे आणि गाजर-बीट असा मिश्र रस पितात. आपण उपाशीपोटी असे रस घेतलात तर त्यामुळे काही काळासाठी डोके जड झाल्यासारखे वाटेल. काही जणांना भोवळ आल्यासारखीही होते. त्यामुळे असा रस पिऊन आपण लगेचच प्रवास करु शकत नाही.

    फळांचे रस हे पोटाच्या आरोग्यासाठी कितीही चांगले असले, पण त्यांचे सेवन चुकीच्या वेळी झाले; तर त्यामुळे बद्धकोष्ठतेचा त्रासही होऊ शकतो. असा रस घेतल्यानंतर खूप जणांच्या पोटात जळजळ होऊ लागते. पोट साफ होत नाही, अशा तक्रारीदेखील दिसून आलेल्या आहेत. ज्यांना पोटाचे विकार अगदी पटकन होतात, अशांसाठीही उपाशीपोटी रस पिणे चांगले नाही. अशा लोकांना अगदी पटकन रस घेतल्यानंतर पोटदुखीचा त्रास होऊ शकतो. ओटीपोटात दुखू लागते.

    आता जर रस घ्यायचा असेल, तर तो योग्य वेळी घेता आला पाहिजे. फळांचा रस घेण्याची योग्य वेळ ही सकाळी न्याहारीनंतरची आहे. रात्री झोपतानाही रस पिणे चांगले नाही. वैद्यकीय सल्ला अवश्य घ्या.

  • मेथीचा खाकरा

    मेथीचा खाकरा

    साहित्य : दीड वाटी गव्हाचे पीठ, पाऊण वाटी बारीक चिरलेली मेथीची पाने ,एक छोटा चमचा ओवा, एक छोटा चमचा तीळ ,पाव छोटा चमचा मिरची पावडर ,पाव छोटा चमचा हळदपूड, दोन चमचे तेल, चवीपुरते मीठ.

    कृती : चिरलेल्या मेथीच्या पानांमध्ये ओवा, तीळ, तिखट, हळद , तेल आणि मीठ हे साहित्य मेथीची पाने मऊ होईपर्यंत मिसळून घ्या. या मिश्रणामध्ये गव्हाचे पीठ घालून मळून घ्या. यानंतर हे पीठ एक तास भिजवून ठेवा. पिठाचे छोटे गोळे करून ते पातळ लाटा. ते तव्यावर टाकल्यानंतर त्यावर तेल किंवा तूप घाला. मंद ज्वालेवर कापडाने दाब देऊन कुरकुरीत होईपर्यंत भाजा.

  • दापोलीचे दत्तमंदिर

    दापोलीचे दत्तमंदिर

    दापोली तालुक्यात हर्णे-मुरुड-कर्दे असा प्रवास करत बुरोंडी-कोळथरेच्या दिशेने निघालो , वाटेत किनाऱ्यापाशी लागणारे गाव म्हणजे ‘लाडघर’. किनाऱ्यावरील मातीत असलेल्या विविध धातूंच्या गुणधर्मामुळे इथल्या पाण्याला तांबूस रंग आहे. त्यामुळे या पाण्याला ‘तामसतीर्थ’ असे म्हणतात. हा भाग पर्यटकांच्या वर्दळीने गजबजलेला असतो. कर्दे गावातून समुद्राला लागून असलेल्या मार्गाने लाडघर गावाचे उत्तर टोक गाठायचे. तिथे रस्त्याला उतार लागण्याआधी उजवीकडे दत्त मंदिर परिसर दिसतो. तिथे दत्ताची सुबक संगमरवरी मूर्ती आहे, तसेच इथली दगडी दीपमाळ ही आकर्षणाचा विषय आहे. या दीपमाळेचा आकार खूपच आकर्षक आहे. एप्रिल २०२२ मध्ये मंदिराची डागडुजी आणि दीपमाळेच्या रंगरंगोटीचे कामही करण्यात आले आहे.

    या मंदिर परिसरात मुख्य प्रवेशद्वारासमोरच श्री गणेशाचे मंदिर आहे, गणपतीचे दर्शन घेऊन, मंदिर परिसरात थोडे निवांत बसायचे आणि मग नंतर कौलारू दत्तमंदिरात प्रवेश करायचा. ऐकीव माहितीप्रमाणे हे मंदिर १८८० ते १८९० मध्ये पांडुरंग संभाजी मोरे यांनी दृष्टांत झाल्यावर बांधण्यात आले. मंदिराच्या आत दरवाज्यावर केलेल्या नोंदीप्रमाणे मंदिराची स्थापना १७६८ साली झाली आहे. मंदिरात ‘नारदमुनी विरचित दत्तस्तोत्र’ देवळाच्या एका भिंतीवर लिहिलेले आहे. देवळात दत्तजयंतीसाठी वापरली जाणारी पालखी आहे आणि मूर्तीसमोर पादुकांची पूजा केली जाते.

    दत्तमंदिर परिसरात दक्षिण टोकाला एक पायवाट आपल्याला लाडघरच्या समुद्रकिनाऱ्यावर घेऊन जाते. जांभा दगडात पायऱ्या बांधल्या असल्याने हा उतार आपण अगदी सहजपणे उतरून खाली येतो. गाडी असेल, तर पर्यायी डांबरी रस्त्याने खाली गावात उतरावे लागते. या टेकडीच्या मागे समुद्रकिनाऱ्यापाशी एक खडकाळ मंच आहे. तिथे पर्यटक, कोळी बांधव, ग्रामस्थ मुले असे सायंकाळी एकत्र जमतात. त्यामुळे तिथे चैतन्यमय वातावरण निर्माण होते. हे मंदिर भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर असल्याने सूर्यनारायण आपले तेज समुद्रात अर्पण करतानाचे मनमोहक दृश्य खूपच विलोभनीय वाटते.
    दत्तगुरूंचे दर्शन, तसेच समुद्राच्या लाटांची लयबद्ध आवर्तने आणि त्यांच्यात उतरलेली सोनसळी किरणे हा अनुभव घेण्यासाठी लाडघर येतील दत्त मंदिराला नक्की भेट द्या !

  • शिरोडा समुद्रकिनारा

    शिरोडा समुद्रकिनारा

    मुंबई आणि गोव्यातील समुद्रकिनारे फार वर्दळीचे वाटत असतील तर महाराष्ट्रातील सिंधुदुर्गात शिरोडा किनारा हा एक शांत आणि आरामदायी समुद्रकिनारा आहे. येथे खाद्यपदार्थ, रिसॉर्ट्स, जलक्रीडा इत्यादी सुविधादेखील आहेत.
    शिरोडा हे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील एक छोटेसे गाव आहे. वेंगुर्ला शहरापासून ते काही किलोमीटर अंतरावर आहे. या ठिकाणाला ऐतिहासिक साज आहे. दांडी यात्रेप्रमाणेच मीठ सत्याग्रह चळवळीचे हे एक ठिकाण आहे.

    सन 1930 च्या दशकात येथे मिठाचा सत्याग्रह झाला. डोलणारी ताडाची झाडे, नारळाची झाडे आणि पांढरी वाळू हे येथील वैशिष्ट्य आहे. पहाटेचा तेजस्वी सूर्योदय आणि संध्याकाळचा सूर्यास्त पाहण्यासाठी हा 5 किमी लांबीचा समुद्रकिनारा सर्वोत्तम आहे. या किनाऱ्यावर बाहेरची रहदारी कमी आहे. समुद्रकिनाऱ्यावर ‘सीगल्स’ आणि ‘किंगफिशर’ चे आवाज ऐकू येतात. येथे मासेमारीचा व्यवसाय करणारे बांधव आपणास दिसतील.

    या किनाऱ्यावर आलात तर रेडी हा एक ऐतिहासिक किल्ला येथून जवळ आहे. ‘इस्मार्ट शंकर’ या तेलुगु चित्रपटाचे काही चित्रीकरण या किल्ल्यात झाले होते. या किल्ल्याला ‘रेडी किल्ला’ असेही म्हणतात. येथे किनाऱ्यावर खेकडे आणि कासवदेखील दिसतात. या किनाऱ्याला ‘वेळागर किनारा’ असेही म्हणतात.

  • रायरेश्वर किल्ला

    रायरेश्वर किल्ला

    महाराष्ट्रात उंचीवर असणाऱ्या काही निवडक पठारांमध्ये रायरेश्वर हे प्रसिद्ध पठार आहे. ११ किमी. लांब आणि १.५ किमी. रुंद पसरलेले हे पठार आहे. हा किल्ला पुण्याहून ८५ किमी. अंतरावर, तर भोरवरून ३० किमी. अंतरावर आहे. खाजगी वाहनाने किंवा एस. टी. ने आपण या किल्ल्याच्या पायथ्याशी पोहोचू शकतो.

    रायरेश्वरावर शंकराचे मंदिर आहे. किल्ल्याच्या परिसरात अंदाजे ४० ते ५० घरे वसलेली आहेत. या पठारावर भात शेती केली जाते. त्यामुळे पावसाळ्यात येथील दृश्य अजूनच विहंगमय होते. पांडवगड, वैराटगड, पाचगणी, महाबळेश्वर, कोल्हेश्वर, रायगड, लिंगाणा, राजगड, तोरणा, सिंहगड, विचित्रगड, पुरंदर, रुद्रमाळ, चंद्रगड, मंगळगड हा सर्व परिसर येथून दिसतो.

    शिवरायांनी स्वराज्याची शपथ घेतली ती या रायरेश्वराच्या डोंगरावर, अशी एक काल्पनिक कथा येथे ऐकायला मिळते; पण निश्चित काही पुरावे सापडलेले नाहीत.
    रायरेश्वराच्या किल्लावर राहायचे असल्यास या पठारावरील घरांमध्ये सोय केली जाते किंवा १० ते १२ जणं असल्यास रायरेश्वराच्या मंदिरातही निवासाची सोय आहे. या किल्ल्यावर पिण्याचे पाणी बाराही महिने उपलब्ध आहे.

  • कोयना वन्यजीव अभयारण्य

    कोयना वन्यजीव अभयारण्य

    महाराष्ट्राच्या सातारा जिल्ह्यात मध्यभागी कोयना वन्यजीव अभयारण्य आहे. घनदाट अशा हिरव्यागार जंगलात ते वसलेले आहे. भारत सरकारने सन 1985 मध्ये या संरक्षित वनक्षेत्राला वन्यजीव अभयारण्य म्हणून घोषित केले.
    पश्चिम घाटामध्ये मुबलक पाण्याचा प्रवाह आणि समृद्ध वनस्पतींमध्ये असणारे हे अभयारण्य मन सुखावणारे आहे.

    संपूर्ण अभयारण्य 423 चौ.मी. क्षेत्रफळावर पसरलेले आहे. अभयारण्यात ‘कांदाटी’, ‘कोयना’ आणि ‘सोळशी’ या नद्या आहेत. या परिसरात विविध प्रकारचे प्राणी, पक्षी आहेत. सरकारच्या वन विकास प्राधिकरणाद्वारे त्यांना संरक्षित केले आहे. सन 2012 मध्ये, युनेस्कोने ‘कोयना वन्यजीव अभयारण्य’ ‘जागतिक वारसा स्थळ’ म्हणून घोषित केले.

    कोयना वन्यजीव अभयारण्य उष्णकटिबंधीय पावसाळी हवामान आणि पावसाळ्यात अतिवृष्टी असलेल्या भागात आहे. या अभयारण्यात विविध सस्तन प्राण्यांच्या प्रजाती आहेत. याशिवाय, भारतीय बिबट्या, भारतीय बायसन, आळशी अस्वल, सांबर, हरीण, तपकिरी लंगूर असे अनेक प्राणी आढळतात. पक्ष्यांच्या अनेक प्रजाती येथे आढळतात. येथे मोठे भारतीय अजगर आणि किंग कोब्राही आढळतात. केवळ याच संरक्षित भागात ‘बुफो कोयान्सिस’ बेडूक आढळतो.

    येथे मार्च ते नोव्हेंबरमध्ये वर्षभरातील सर्वाधिक पर्यटनक भेट देतात. हे अभयारण्य सकाळी 7.00 ते संध्याकाळी 6.00 या वेळेत खुले असते.
    हे अभयारण्य पश्चिम घाटामुळे मोठ्या प्रमाणात संरक्षित आहे. हे संरक्षित क्षेत्र चांदोली राष्ट्रीय उद्यान आणि राधानगरी वन्यजीव अभयारण्याशी दक्षिणेला वन्यजीव कॉरिडॉरने जोडलेले आहे. कोयना नदीचे पाणलोट क्षेत्र आणि कोयना धरणाने तयार केलेला ‘शिवसागर’ जलाशय देखील येथे पाहता येतो. यामुळे येथे पर्यटकांची वर्दळ असते.

  • गिझर निर्मिती उद्योग

    गिझर निर्मिती उद्योग

    प्राचीन काळी पाणी गरम करण्यासाठी नैसर्गिक इंधने वापरली जात होती. विशेषतः लाकडाचा वापर सर्वाधिक होत असे. भारत हा कृषीप्रधान देश असल्याने देशातील बहुतांश लोकसंख्या खेड्यांमध्ये राहते. लाकडासह शेणखत, भाताची ताडे, चिपाड अशी कृषी उत्पादने वापरली जात होती. नंतर घासलेटचे स्टोव्ह आले. आज रेशन दुकानातून घासलेटही जवळपास मिळत नाही, अशी परिस्थिती आहे. खुल्या बाजारातून घासलेटची खरेदी करणे खूप महाग आहे. या कारणास्तव स्टोव्हवर पाणी गरम करणे देखील भूतकाळातील गोष्ट बनली आहे.

    आधुनिक काळात इंधन म्हणून गॅसचा सर्वाधिक वापर केला जात आहे. शहरांमध्ये गॅस वापरण्यासाठी दुसरा पर्याय उपलब्ध नाही. शहरांतील घरे सिमेंट-काँक्रीटची आहेत. इथे स्टोव्ह पेटवणे शक्य नाही. धुरामुळे घर काळे होत नाही किंवा आजूबाजूच्या लोकांना धुरामुळे कोणतीही अडचण येत नाही. त्यामुळे शहरात धूर होणारे इंधन बहुधा उपयोगाचे नाही. फ्लॅट आणि अपार्टमेंट संस्कृतीमध्ये सर्व प्रकारच्या आधुनिक सुविधा असतात. प्रदूषण करणारे इंधन अजिबात वापरले जात नाही. म्हणून गॅसचा सर्वाधिक वापर केला जातो. नैसर्गिक वायूच्या मर्यादित साठ्यामुळे ते लवकर किंवा उशिरा संपणार आहेत. तसेच मागणीपेक्षा कमी पुरवठा झाल्याने गॅसचा काळा बाजार होतो. सरकारकडून मिळणारे अनुदानही कमी होत आहे. महागाईमुळे गॅस उत्पादक कंपन्यांचा उत्पादन खर्च वाढल्याने दर 4 ते 6 महिन्यांनी गॅसचे दर वाढत आहेत.

    गॅस सिलिंडर खरेदी करणे काही दिवसांत सर्वसामान्यांच्या क्षमतेबाहेरचे होणार असून त्यासाठी काही तरी पर्याय शोधावा लागेल. घरगुती गॅसचा वापर कमी करण्याकरिता घरातील लोकांना आंघोळीसाठी दररोज लागणारे पाणी गरम करण्यासाठी विजेवर चालणाऱ्या गिझरचा वापर हा चांगला पर्याय आहे.

    विजेवर चालणारे हे उपकरण घरातील सर्व लोकांना गॅसपेक्षा कमी खर्चात गरम पाणी पुरवू शकते. त्यामुळे पाणी गरम करण्यासाठी गिझरचा वापर हा करावा लागणार आहे.

    गिझर निर्मिती करताना कुटुंबाच्या गरजेनुसार 20 ते 50 लिटरचा गिझर तयार करून त्याच्या मध्यभागी एक हीटर बसवला जातो. गिझरमध्ये एका पाईपमधून थंड पाणी आत जाते आणि दुसऱ्या पाईपमधून गरम पाणी बाहेर येते. गिझर तयार करणे आणि वापरणे या दोन्ही गोष्टी कुशलतेने कराव्या लागतात.

    गिझर हे विजेवर चालणारे उपकरण असल्याने ते तयार करताना किंवा निष्काळजीपणे वापरताना मानवी जीवाला धोका निर्माण होण्याची शक्यता असते. प्रस्तुत उत्पादन तयार करताना, आयएसआय मानांकन प्रमाणपत्र मिळवावे लागते. हे पात्रता पत्र प्रमाणित केल्यानंतर हा उद्योग करता येऊ शकतो. विजेवर चालणारे गिझर तयार करण्याचे संपूर्ण काम अनुभवी आणि पदवीधर विद्युत अभियंत्याकडून करून घ्यावे. उत्पादन विभागात अशा कुशल कामगारांची नियुक्ती करावी. विद्युत अभियंते गिझर तयार करण्याचे थेट काम आणि सूत्र देऊ शकतात. उत्पादन प्रक्रिया सुरू होण्यापूर्वी अशा तज्ज्ञ व्यक्तींची नियुक्ती करून त्यांच्यावर जबाबदारी सोपवावी.

    प्रत्येक घराला विजेवर चालणाऱ्या गिझरची आवश्यकता असल्याने, सर्व किरकोळ आणि घाऊक दुकाने विजेवर चालणारी उपकरणे विक्रीसाठी ठेवतात. हॉटेल, निवासस्थान, वसतिगृहे, रुग्णालये, धर्मशाळा यांना गिझरची नितांत गरज असते. त्यांच्या प्रमुखांना भेटून त्यांच्या गरजेनुसार विशिष्ट आकाराचे गिझर तयार करून दिले जाऊ शकतात. घरोघरी केलेले विपणनसुद्धा फायदेशीर ठरते. या उद्योगासाठी तांबे-शिट पत्रा, एम.एस. शिट, हीटर, ग्लासवूल, व्हायलेट कॅम्प, बी.एस. पाईप्स, थर्मोस्टॅट्स, ओले पाईप्स इत्यादी कच्चा माल आवश्यक असतो. तसेच या उद्योगात यंत्रसामग्रीसह रोलिंग मशीन, गॅस वेल्डिंग मशीन, स्पिनिंग लेथ मशीन, स्प्रे-पेंटिंग पंप, इलेक्ट्रिक प्रेशर गेज इत्यादी, विजेवर चालणारी उपकरणे आणि साधने गरजेची असतात.

  • लाईट फिटिंग साहित्य निर्मिती

    लाईट फिटिंग साहित्य निर्मिती

    आपल्या देशात वीज मोठ्या प्रमाणात वापरली जाते. मागणीनुसार पुरवठा होत नसला तरी विजेचा वापर करून अनेक वस्तू बनविल्या जात असल्याने वीज फिटिंगच्या साहित्याला मोठी मागणी आहे. आज अगदी गावागावात वीज पोहोचली आहे. विजेची मागणी दिवसेंदिवस वाढत असल्याने पारंपरिक वीजनिर्मितीबरोबर अपारंपारिक स्रोतांपासून वीजनिर्मितीचे मोठे प्रकल्प आपल्या देशात सुरू होत आहेत. पवनचक्क्या, अणुऊर्जा यांसारख्या माध्यमांतून वीजनिर्मिती करण्याची क्षमता असल्याने सरकारने अशा खासगी वीज निर्मिती प्रकल्पांना परवानगी दिली आहे. कारखाने आणि मोठे शॉपिंग कॉम्प्लेक्स, मॉल्स, कंपन्या, कारखाने येथे वीज वापरली जाते. अनेक उपकरणांसाठी वीज वापरली जाते. विजेचा प्रवाह वापरात असलेल्या उपकरणांपर्यंत वाहून नेण्यासाठी वीज वाहून नेणाऱ्या तारा आणि विजेच्या तारा ‘लाईट फिटिंग’ च्या साहित्यातून घ्याव्या लागतात.

    अशा फिटिंग्जची सामग्री बँकेलाइटच्या इन्सुलेट प्लास्टिकपासून बनविली जाते. प्लॅस्टिकच्या पट्ट्या, पाईप्स, बटणे, होल्डर, स्विचेस, फिटिंगसाठी पिन अशा वस्तू बनविण्यासाठी साच्याचा वापर करावा लागतो. प्लॅस्टिक वितळवून मोल्डमध्ये ओतले जाते. असे साचे कार्बन स्टीलपासून बनवले जातात. स्प्रिंग्स, पिन आणि स्क्रू अशा फिटिंग्जच्या सामग्रीमध्ये, स्विच बोर्ड किंवा लाईट बटणे निश्चित करणे आवश्यक असते. धातूपासून तयार केलेले पदार्थ प्लास्टिकच्या उपकरणात हँड प्रेस मशीन किंवा हाताने ठेवतात.

    लाइट फिटिंगचे साहित्य तयार करताना ते साहित्य उच्च दर्जाचे तयार करावे लागते. विजेचा धक्का लागून मानवी हानी होण्याच्या शक्यतेमुळे अशा वस्तू तयार करताना निकृष्ट दर्जाच्या वस्तू बनवू नयेत. आज ग्राहकही हुशार आणि समजूतदार असल्याने तुमचा ब्रँड आणि त्या वस्तूंची सुरक्षितता तपासल्यानंतरच वस्तू खरेदी करतात. उच्च दर्जाच्या वस्तूंचे उत्पादन करून तुमच्या विशिष्ट नावाचा ट्रेडमार्क आणि ब्रँड बनवा.

    दिवसेंदिवस लाईट फिटिंग सामग्रीची वाढती मागणी पाहता नवोदितांनी तांत्रिक प्रशिक्षण घेऊन उत्पादन सुरू केल्यास भविष्यात उत्पादन आणि विक्रीचा विस्तार वाढेल. प्रत्येक घरात लाईट फिटिंग करणे आवश्यक आहे. लाईट फिटिंग केल्यानंतर फिटिंग सामग्रीची किरकोळ दुरुस्ती करावी लागते. यामुळेच लाइट फिटिंगचे साहित्य खरेदी करण्यासाठी ग्राहक वारंवार येण्याची शक्यता असते. मोठ्या उंच इमारतींना भरपूर लाइट फिटिंग मटेरियल लागते. बांधकाम व्यावसायिक, अभियंते, कंत्राटदार त्यांना भेटून त्यांना हवे ते दर्जेदार लाईट फिटिंग साहित्य देऊ शकता.

    लाइट फिटिंगचे साहित्य विकणाऱ्या घाऊक व्यापाऱ्याकडून मागणी मिळवू शकता. शहरांमध्ये आणि खेड्यापाड्यातही विद्युत साधनांची छोटी-मोठी दुकाने आहेत. तिथे तुमचा माल देऊ शकता. या व्यवसायासाठी युरिया फॉर्मलडीहाइड, फिनॉल फॉर्मल्डीहाइड, बेकलाईट प्लास्टिक, स्प्रिंग्स, पिन, स्क्रू, लहान स्क्रू, नट इत्यादी कच्चा माल गरजेचा असतो. यासाठी यांत्रिक मोल्डिंग प्रेस मशीन, कार्बन स्टील मोल्ड्स, हायड्रोलिक प्रेस मशीन किंवा हँडप्रेस मशीन इत्यादी यंत्रे आवश्यक असतात.